00:00SON
00:02MÜZİK
00:04MÜZİK
00:06MÜZİK
00:08MÜZİK
00:10MÜZİK
00:12MÜZİK
00:14MÜZİK
00:16MÜZİK
00:18MÜZİK
00:20MÜZİK
00:22MÜZİK
00:24MÜZİK
00:26Bu yürüttüğümüz çalışma
00:28Temel olarak iki amacı var.
00:30Bunlardan bir tanesi malum inci kefali önemli bir türümüz.
00:33Denizlerde hamsi ve sardalya neyse üretim açısından
00:37iç sularda da inci kefali aynı.
00:40Ekonomik öneminin dışında ayrıca bizim endemik türümüz
00:45sadece Van çevresinde ve Van gölünde yaşıyor.
00:48Öyle olunca da bu önemli türün
00:50en iyi şekilde kullanılabilmesi için araştırılması gerekiyor.
00:53Özellikle ilgilendiğimiz de üreme başarısı.
00:58Stok'a katılım ne kadar?
01:00Stok kendini yenileyebiliyor mu? Bunları öğrenmeye çalışıyoruz.
01:03İkinci amacımız da
01:06şimdi Van gölü türü diyoruz inci kefali ama
01:09aslında o kadar da adapte olabilmiş bir tür değil.
01:12İşte biliyoruz nehirlere çıkıyor üremek için
01:16çünkü sodalı göl onun için çok zor koşullar.
01:20Öyle olunca da çok diğer balıklarla karşılaştığımızda
01:23çok karmaşık bir yaşam döngüsü var.
01:26Tabii şimdi kesin sonuçları vermek için çok erken.
01:29Bu bir hafta boyunca topladığımız verileri
01:31en üstümüze döndüğümüz zaman analiz edeceğiz.
01:33Net sonuçlar ondan sonra çıkacak ama
01:35önceki yıllarla karşılaştırdığımız zaman
01:37durumun pek de iç açıcı olmadığını gördük.
01:40Balık miktarında azalma olduğunu gördük.
01:43Daha önceki yıllarda özellikle Tatvan bölgesinde
01:46Ahlat bölgesinde Adilcevaz bölgesinde
01:49gördüğümüz büyük sürülere rastlayamadık bu sene.
01:52Daha da endişe verici olan
01:53bu yılın yavrusu küçük balıkları
01:55daha önceki yıllarda gölün çevresinde
01:58kıyılarda hemen hemen her yerde rastlarken
02:00bu yıl daha öbeklenmiş olarak
02:02daha lokalize olmuş olarak rastladık.
02:04Bu da bize bütün göl çevresinde dağılmış olan
02:07üreme habitatlarının bazısında
02:09ciddi sıkıntılar olduğuna işaret ediyor.
02:11İşte nehirlerde kurulan barajlar, bentler olsun
02:14bunlar sıkıntı yarattığını düşünüyoruz.
02:17Onun dışında göldeki ısınmayı ve göl seviyesini
02:20uydu verilerinden takip ediyoruz.
02:22Orada da endişe verici durumlarla karşılaştık.
02:24Şimdi örnek verecek olursam
02:26dünya üzerinde en hızlı ısınan denizlerden
02:28bir tanesi Akdeniz'dir.
02:29Akdeniz'de yıllık ısınma hızı
02:320.15 dereceler civarındadır.
02:35Bu bölgede verilere baktığımızda
02:39Nisan ayında ki Nisan ayı bu balığın üreme dönemidir.
02:42Aşağı yukarı yakın değerler görüyoruz.
02:44Yani Akdeniz'de görülen en yüksek değerlere yakın
02:47değerler görüyoruz.
02:480.14 civarında bir ısınma hızı tespit ettik.
02:51Bu da üremesini ısıyla belirleyen
02:54ısı düştüğü zaman yumurta geliştirmeye
02:56başlayan bir tür için muhtemelen
02:58ciddi endişeler verecek bir durum
03:02yaratıyordur diye düşünüyoruz.
03:03Tabii bir de güzel tarafı var.
03:05Yine bakanlık araştırmalarına göre
03:08biliyorsunuz böyle stoklarda bir düşüş
03:11olduğu zaman hemen gözler balıkçılara
03:13ve aşırı avcılığa çevrilir.
03:14Gölde öyle bir durum olmadığını
03:16düşünüyoruz. Çünkü balıkçılar
03:19hakikaten bilinçli olarak
03:22yavru balığı avlamamaya çalışıyorlar.
03:32İnci kefali bildiğimiz gibi
03:34ülkemiz için önemli bir tür.
03:36Van gölü havzasına endemik olması
03:39ayrıca Van gölünün tuzlu ve sodalı
03:41sularına uyum sağlamış olması
03:42biyolojik ve ekolojik önemini gösteriyor.
03:44Bunun dışında ülkemizde
03:47iç sularında avlanan her 4 kilogram
03:50balıktan 1 kilogramını inci kefali
03:52oluşturmakta. Ama bana göre
03:54inci kefalinin en önemli özelliği
03:56kültürel değeridir.
03:58Bundan 3000 yıl önce
04:00bir nehrin kenarında oturan
04:02bir çocuk nasıl inci kefalinin
04:04nehirde göçünü izliyorsa bugün
04:06bir Vanlı çocuk belki de aynı taşın
04:08üzerinde oturup inci kefalinin
04:10göçünü seyretmekte. Biz Tarım Bakanlığı
04:12olarak istiyoruz ki bundan 3000 yıl
04:14sonra da yine Vanlı bir çocuk
04:16inci kefalilerinin nehirde göçünü izleyebilsinler.
04:18Bundan dolayı
04:20Tarım Bakanlığı çeşitli
04:22koruma kontrol faaliyetleri ve araştırma faaliyetleri
04:24yürütüyor inci kefaliyle ilgili. Bunlardan biri de
04:26bu yürütülmüş olduğumuz bu proje.
04:28Biz bu projeyi 2017 yılında
04:30başladık.
04:327. yılını tamamladık. Her yıl
04:34düzenli olarak Van gölü inci kefali
04:36avcılığının verilerini topluyoruz.
04:38Ne bunlar? Karaya çıkartılan avın
04:40avlanan avın
04:42boy dağılımı, yaş dağılımı, eşeği dağılımı
04:44bu tarz bilgileri düzenli olarak topluyoruz.
04:46Ayrıca bunun dışında Van gölünde
04:48ilk kez olarak ve Türkiye'de de aslında sayılı
04:50daha önce yapılmış hidroakustik seferler
04:52yapıyoruz.
04:54Akustik olarak Van gölünü tarıyoruz.
04:56Tıpkı bir hastanedeki ultrason cihazı gibi
04:58suyun içerisine ses dalgaları gönderiyoruz
05:00ve belli hatlar boyunca yaklaşık
05:02Van gölünde 28 hat boyunca yaklaşık
05:041000 km yol kat ederek
05:06Van gölünün adeta bir ultrasonunu
05:08çekiyoruz.
05:102017 yılından beri yaklaşık olarak
05:12yaptığımız çalışmalar sonucunda Van gölünde
05:14kabaca 20 bin ton
05:16kadar erişkin stok olduğunu
05:18hesapladık. Bu da yaklaşık olarak
05:20yine 240 milyon
05:22erişkin stok. Yani
05:24avlanabilir stok olduğunu, avlanabilecek
05:26boydaki balıkların oluşturduğu stok olduğunu
05:28bize gösteriyor.
05:302017 yılında bizim
05:40taradığımız hatlar bunlardı. Şu
05:42gördüğünüz 28 hat var burada
05:44ve yaklaşık 1000 km
05:46mesafe var.
05:48Bu yılda aynısını aynı hatlar
05:50üzerinde tekrar bu araştırmayı gerçekleştirdik.
05:52Yaklaşık bu yıl 7 gün boyunca
05:54biz gölde
05:56bu hatlarda, bu rotalarda
05:58seyir gerçekleştirmiş olduk.
06:00İnci kefenliyi gerçekten korumak gerekiyor.
06:02Gölle ilgili ciddi yönetimler,
06:04yönetim planları oluşturulması gerekiyor.
06:06Bu noktada tabii biz elimizden geleni yapıyoruz. Aynı şekilde
06:08vatandaşlarımızın da
06:10inci kefenliye gerekli önemi vermesi, özellikle
06:12üreme döneminde dikkat etmesi
06:14akarsularımızın, inci kefenli
06:16biliyorsunuz akarsuları da üreme yapıyor.
06:18Bu noktada üreme alanlarından tahrip edilmemesi
06:20özellikle kum ocakları,
06:22kum alım faaliyetleri ve diğer
06:24faaliyetler, engellenici faaliyetlerin gerçekten
06:26bu dönemde gözlemlenmesi, engellenmesi
06:28gerekiyor ki, inci kefenli neslini
06:30devam ettirebilsin, yumurtadan
06:32çıkan bireylerimiz göle dönsün ve yine
06:34anne ve babaları gibi
06:36gölde yaşamanı devam ettirebilsin.
Yorumlar