00:00Değerli basın mensupları öncelikle dünkü terör
00:06sağlıcısına yaşamını yitirenlere Allah'tan rahmet
00:09ailelerine başsağlık diliyorum. Vefat edenlere başsağlığı
00:15diliyorum. Yaralılara da acil şifa diliyorum. Bugün iki bin
00:21yirmi beş yılı bütçesi teklifi meclise sunuldu. Bununla ilgili
00:29tarım ve gelirlilere yönelik veriler üzerinde
00:36değerlendirmelerde bulunacağım. Öncelikle tarımı değerlendirmek
00:44istiyorum.
00:47AKP iktidarı iki bin altı yılında çıkardığı tarım
00:53kanunun yirmi birinci maddesine göre milli gelirin yüzde birin
00:59her yıl çiftçiye vereceğini tarım kesimine vereceğini
01:05belirtti. Iki bin yirmi beş yılı bütçesinde milli gelinin
01:10yüzde biri altı yüz on beş milyar dört yüz milyon lira
01:15yapıyor. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın
01:20açıkladığı ve bütçe teklifine yer alan destek tutarı ise
01:25doğrudan destek yüz otuz beş milyar lira. Böylece çiftçiden
01:31bu yıl esirgenen destek tutarı dört yüz seksen milyar dört
01:36yüz milyon lira. Kanuna göre verilmesi gereken bu destek
01:41tarım kesimine ne yazık ki verilmiyor. Geçtiğimiz yılda
01:47milli gelirin yüzde biri olan dört yüz on bir milyar liranın
01:51doksan bir milyar lirası doğrudan destek olarak
01:55verilmişti. Iki yılda çiftçiden esirgenen desteğen toplamı
02:01sekiz yüz milyar lirayı buldu. Destek ödemeleri genelde bir
02:08yıl sonra verildiği için daha çiftçinin cebine girmeden o
02:13desteklerde enflasyon karşısına eriyip yok oluyor. Destek ya
02:18ekim döneminde ya da hasat döneminde çiftçiye verilmeli.
02:23Bir yıla sarkan desteğen çiftçiye bir faydası olmuyor.
02:28Mazot desteği veriyoruz deniliyor. Mazot desteğinin
02:32üç dört katı ÖTV ve KDV alınarak çiftçinin cebine o
02:39destek girmeden vergi yoluyla geri alıyor. Çiftçilerin
02:44bankalara hali hazırdaki borcu yedi yüz kırk dokuz milyar
02:49liraya çıkmış bulunuyor. Iki bin dört yılında çiftçinin
02:53borcu beş milyar dört yüz milyon liraydı. Buradaki
02:58artışı dikkatlerinize sunarım. Ayrıca piyasaya borçlarıyla
03:03birlikte çiftçilerin toplam borcu sekiz yüz milyar liraya
03:08aşmış bulunuyor. Yani çiftçi kredi kullanmadan ekim yapamaz
03:14duruma düşürüldü. Düşük alım fiyatları sürekli artan girdi
03:20fiyatları karşısında yetersiz kaldı. Çiftçi üretim yapmakta
03:25zorlanıyor. Gelecek yıl ne yapacağını bilmez durumda. Bu
03:31yıl ürettiği üründen para kazanamadı ve bunun sonucunda
03:37borçunu ödemekte zorlanıyor. Yürek gübre yılbaşında on iki
03:42bin altı yüz lirayken bayi de bugün fiyatı on dört bin beş
03:46yüz liraya çıkmış durumda. DAP gübre yılbaşında on sekiz bin
03:51beş yüz lirayken bayi fiyatı bugün yirmi üç bin yirmi üç bin
03:55iki yüz elli liraya çıkmış bulunuyor. Elli kiloluk süt
04:00yemi fiyatı da altı yüz lirayı aştı. Yerdi maliyetlerindeki
04:05artış devam ediyor. TÜİK ihtiyaç duyulduğu zaman fiyatı
04:11artan ürünle ihtiyaç olmadığı zaman durağın ürün
04:15ortalamasını aldığından yaptığı yasalarlarda tarımsal girdi
04:21fiyatlarını daha düşük göstermektedir. Yani çiftçi
04:25için DAB gübre ihtiyaçsa onun fiyatını bayi artırıyor.
04:28İhtiyacı olmayan gübrenin fiyatı düşük gösteriliyor. Ve o
04:32ay içinde yapılan ortalama değerlendirmede doğal olarak bu
04:37kez gübre daha düşük. Bir oranla TÜİK tarafından
04:44açıklanıyor. Gerçekçi bir değerlendirme yapılsa ihtiyaç
04:48olduğu dönemde gübrenin daha yüksek artış gösterdiği de
04:52ortaya çıkacak. Bitkisel üretimde TÜİK Mayıs ayında
04:57yaptığı açıklamada bir önceki yıla göre tarım ürünlerinin
05:01azalacağını meyve ve sebzede ise artış olacağını
05:05açıklamıştı. Bu yıl beklenen üretim yüz otuz sekiz milyon
05:09ton olarak bitkisel üretimde öngörülmüştü. Aralık ayında bu
05:14tahminin ne kadar tutacağını görmüş olacağız. Buğday, arpa,
05:19çavdar, yulaf, mısır ve şeker panzer üretiminde TÜİK'e göre
05:24azalışı öngörülüyor. Bu veriler ışığında iki bin yirmi
05:31beş yılı bütçe gerekçesinde yer alan rakamlara baktığımızda
05:35ise bu hedefin bundan sonraki yıllarda da olmayacağı
05:42görülüyor. Bitkisel üretimde iki bin dört yılında bütçe
05:49gerekçesine konan hedef değişikliği ise dikkat
05:53çekici. Iki bin yirmi dört yılında yüz otuz üç milyon ton
05:57olarak hedeflenen üretim miktarı iki bin yirmi beş
06:00yılında yüz otuz dört milyon tona iki bin yirmi altı yılında
06:04yüz otuz altı milyon tona çıkması öngörülüyor. Iki bin
06:09yirmi dört yılında bu hedefler iki bin yirmi beş yılı için yüz
06:12otuz milyon iki yüz bin ton iki bin yirmi altı için yüz otuz
06:16milyon altı yüz bin ton olarak ifade edilmişti. TÜİK'in yüz
06:21otuz sekiz milyon lira milyon ton bitkisel üretimi bütçe
06:26gerekçesinde yüz otuz üç milyon olarak yer alıyor. Bu
06:32hesaplamalarda doğal olarak önümüzdeki yıllardaki kuraklığın
06:36mevsim değişiminin etkileri süreceye yansıtılmamış. Ve
06:41böylece TÜİK'in öngörüsüyle iki bin yirmi beş yılı bütçe
06:45gerekçesinde yer alan rakamlar birbiriyle örtüşmüyor. Iki bin
06:51yirmi beş yılında et ithalatının devam edeceği de
06:56yine açıklanan iki bin yirmi beş yılı bütçe gerekçesindeki
07:00verilerle ortaya çıkıyor. Iki bin yirmi dört yılı bütçe
07:04gerekçesinde kişi başı kırmızı et üretim miktarı kırmızı ette
07:10arz güvenliği hayvansal protein ihtiyacının ne kadar
07:15kırmızı et ile karşılanacağı ölçümleniyor. Ve buna göre
07:19hayvan varlığı ve kasaplık güç oranı ortalama karkas ağırlığı
07:24çarpımın sonucu et üretim miktarı hesaplanıyor. Kırmızı
07:29et üretim miktarı yılda bir defa yıl sonunda TÜİK'in
07:35yayınladığı verilere bağlı ölçümleniyor. Kırmızı et
07:39üretimi iki bin yirmi üç yılı için bir milyon dokuz yüz kırk
07:44beş bin ton planlanmış bir milyon sekiz yüz yirmi yedi
07:49ton olarak gerçekleşmiş ve burada hedef değişikliği ortaya
07:54çıkmıştır. Iki bin yirmi dört yılında ise hedef olarak
07:58açıklanan miktar bir milyon yedi yüz yirmi yedi bin ton idi.
08:03Ancak bu hedef iki bin yirmi dört yılı sonu için iki milyon
08:09kırk bir bin tona çıkarıldığı görülüyor. Hedef ve tahminler
08:14yerli büyükbaş ve küçükbaş hayvanlardan elde edilecek et
08:19miktarıyla birlikte iki bin yirmi beş yılı bütçe
08:24gerekçesinde yer aldığı biçimiyle ithal edilecek besilik
08:29ve kasaplık hayvanlardan elde edilecek et miktarı dahil
08:33ederek hesaplandığı belirtiliyor. Iki bin yirmi
08:37yılında bütçe gerekçesinde böyle bir ifade yoktu. Bu
08:40durumda et kasaplık hayvan eti ve ııı hayvan ithalatının iki
08:48bin yirmi beş yılında da devam edeceği ortaya çıkıyor. Bu
08:53nedenle iki bin yirmi dört yılı bütçe gerekçesinde iki bin
08:56yirmi beş yılı tahmini bir milyon yedi yüz altmış dört
08:59ton iken iki bin yirmi beş yılı bütçe gerekçesinde hedef iki
09:04milyon üç yüz yirmi sekiz bin tona iki bin yirmi altı yılı
09:08tahmini iki bin yirmi dört yılında bir milyon yedi yüz
09:12seksen sekiz bin ton iken iki bin yirmi beş yılı bütçe
09:17hedeflerinde bu da iki milyon üç yüz seksen yedi bin tona
09:20çıkarıldığı görülüyor. Böylece et üretiminde iki bin yirmi beş
09:27yılında tahminlere ithal hayvanların da varlığı
09:31hesaplanarak tahmin yapılması bu et üretiminde artışı
09:35gösteriyor. Iki yılda bir milyon iki yüz bin hayvan
09:39ithalatı gerçekleşti. Bunun böyle devam edeceği de ortaya
09:44çıkmış durumda. Yani biz Avrupa'da hayva büyükbaş
09:48hayvan varlığında birinci izninde bir masal olduğu bu
09:52şekilde tescillenmiş durumda. Yani daha önceki yapılan her
09:58açıklamada Türkiye'nin hayvan varlığı
Yorumlar