00:00Ehram, koyun gününün verili aşamalardan geçmesiyle hiçbir kimyasal malzeme kullanılmadan dokunan bir örtü türüdür.
00:15Asıl anlamı bürünmek olan ehram, Arapça ilham kelimesinden gelmektedir.
00:21Arapçada ihram kelimesi haram olanı gizlemek için kullanılır.
00:26Erzurum ve çevre illerinde ise ehram kelimesi ağırlıklı olarak kadınların bürünerek tüm bedenlerini kapattıkları kumaş parçasını ifade etmektedir.
00:37İhramın kullanım şekli ehramla tam benzeşmese bile aralarındaki kullanım benzerlikleri günden dokunan bir kumaş türüne bölge halkının ehram demesine sebep olmuştur.
00:49Ehramın kökeni net olarak bilinmemekle birlikte kime araştırmacılar tarihini M.Ö. 600 yıllarına Roma ve Yunanlıların kıyafetlerinde kullanılan kumaşlara dayandırır.
01:01Bazı kaynaklardaysa Orta Asya'daki kurganlardan çıkan dokunmalardan dolayı M.Ö. 5. yüzyıla dayandırılır.
01:09Temettuat defterindeki bilgilere göre 1840'lerden beri Erzurum ve çevresinde ehramın bugünkü şekliyle dokunup örtünmeye başlandığı anlaşılmaktadır.
01:202011 yılından beri Erzurum coğrafi işaretli ürününden ehramın yapımı ise uzun ve zahmetli bir süreçtir.
01:29Ehram Erzurum Artvin ve Bayburt yörelerinde bulunan bir dış örtüsüdür.
01:35Tamamen organik günden yapılan bir örtü.
01:39Ehram bizim geleneğimiz.
01:41Ta 100 yıllar öncesinde ehram bürünme amaçlı yani örtünme bizim burada bürünme derler Erzurum yöresinde.
01:48Ehramda üç günlere yana girecek şekilde bürünür.
01:52Genç kızlarda evlilerde hepsi ehram kullanır.
01:56Ama genç kızlarda genelde bizim buralarda beyaz ehram tercih ederler.
02:00Genç olduğu için bir de beyaz tarif gösterdiği için bayanlar onu tercih eder.
02:06Ehramda temelde dört ana renk bulunmaktadır.
02:10Bu renkler beyaz, şekeri, boz, mor ve siyahtır.
02:14Bu dört ana renkten oluşan günler birleştirilip eğrilerek farklı tonlar oluşturulmaktadır.
02:20Ancak Erzurum Olgunlaşma Enstitüsü olarak ehrama yeni renkler katmak için tamamen doğal yöntemler yapılmıştır.
02:29Böylece ehrama yeni bir boyut kazandırıyoruz.
02:32Bu renklendirme işlemi için yörede yetişen endemik bitkileri kullanmaktayız.
02:43Ayrıca ehramın ilk aşamasından son aşamasına kadar olan süreçte hiçbir mantıklı renk oluşturulmaktadır.
02:52Ayrıca ehramın ilk aşamasından son aşamasına kadar olan süreçte hiçbir malzeme ziyan edilmemektedir.
03:00Ehramda kullanılmayacak durumda olan günlerden yastık, yorgan gibi ürünler yapılırken
03:06ehramdan yapılan kıyafetlerden artan parçalarda diğer atölyelerde, dekoratif ürünlerde ve çeşitli aksesuarların yapımında kullanılmaktadır.
03:16Ehram örtünmenin yanı sıra bir kimlik göstergesi olarak da karşımıza çıkmaktadır.
03:21Genç kızlar ve yeni evliler beyaz ehrama örtünürler.
03:25Fakat yeni gelinler ehrama bürünürken genç kızlarsa ehramı yüzleri açık kalacak şekilde örtünürler.
03:32Küçük çocuğu olan kadınlar şekeri boz ehramı, orta yaşta olan kadınlar mor ehramı ve eşi vefat etmiş kadınlarsa siyah ehramı bürünürler.
03:43Ehramlardaki bir diğer kimlik göstergesi ise desenleridir.
03:48Her desen sembolik bir anlam ifade eder ve bir hikaye anlatır.
03:53Örneğin çok kullanılan bir desen olan hanımeli, diğer adıyla da kişniş çöpü bir çiçek ismidir göre de yetişmez.
04:01Bu çiçek tek başına dik duramaz.
04:04Bir dayanağa ihtiyacı vardır.
04:06Ehram da kadınların dayanağı olmuştur.
04:09Hanımelinin bir çınara sarılması gibi ehram da kadın bedenini sarar.
04:14Bu desen ehramın amacını simgeler.
04:17Arkadaşların, dostlukların, sevgilerin, aşkların başlangıcı ve bunların devam etmesi, kişilerin birbirine olan bağlılıklarını anlatır.
04:27Ve seni dokuyan kişi ehrama hanımeli motifini işlerse dokuduğu kişiye olan bağlılığını tekrarlamış olur ve bu bağlılığın ebediyete sonsuza kadar süreceğini belirtir.
04:38Aynı zamanda bu desen Hz. Fatın Han'ın elini sembolize ettiği için de kutsal bir anlam taşır.
Yorumlar