00:00Emeğimizin karşılığı yolu bu çalı. Bin lira. Yetmiyor. Vallahi
00:27emeğimizin karşılığı alınsın. Kadınlar da yani bu şeyden
00:31faydalansın. Zaten bir aylık bir süreçte. Biz de kazanalım
00:36yani. Ben çocuk okudum. Üniversite çocuk okudum ben. Bu
00:40emekli aile yetmediği için, eşim emekli aile yetmediği için
00:43ben de çocuk okuttuğumda çocuğum daha iyi okusun, daha
00:47iyi eğitim görsün diye çalışmak zorundayız. Ama öyle mecburuz
00:51yani. Bir tüp olmuş sekiz yüz elli lira. Giderimiz çok.
00:55Masraflarımız çok ağır. Ben üreticiyim. Kazanmıyoruz.
01:00Kazanmıyoruz yani. Ben de çocuk okudum. Elimizin para
01:03geçmiyor. Elimizin para geçmiyor. Hani diyorlar hayvan
01:05çok pahalı. Değil. Değil. Yani giderlerini bir görseler düştü
01:10zaten süt fiyatı on beşten on üçü düştü galiba. Yem fiyatları
01:14düşmüyor. Peynirler düşmüyor. Biz kazanamıyoruz yani. Üretici
01:18kazanmıyor. Hiçbir yerde üretici kazanmıyor. Üreticinin
01:21hiçbir yerde hakkı yok. Malımız yerde mi kalmış? Hiç
01:24kimsenin umurunda değil. Mazot olmuş taş para. Dolduramıyoruz
01:28ya traktörün mazotunu dolduramıyoruz. Depoyu
01:30dolduramıyoruz. Ilaçsız asla yetişmiyor. Evet. Şu gördüğünüz
01:34ağaçlar yine ilaçla yani. Salıkların dolayı ilaç atılmak
01:37zorunda. Şimdi bak burada kaç tane yönetici var. Bu tarlanın
01:40sahibi de aynı durumda. Hı hı. Bu kadar kişiye ııı şey
01:44yapacak. Yövmesini dağıtacak. Yarayı kendisini dağıtacak.
01:48Ben on sekiz milyardan ev kirasını ödeyen. Evet. Çocuğum
01:53ııı yurt parasını ödeyeceğim. Neyi yetecek yani bu on sekiz
01:58bin lira? Eşimin aylığı on iki buçuk. Hayat çok pahalı. Ne
02:03kadar gelirimiz olsa da günlük gelir hemen gidiyor. Akşam eve
02:07para götürmüyoruz. Ekstradan bir şey alamıyoruz. Bir kilo
02:11peynir kaç para? Bir kilo et kaç para? Bir kilo süt olmuş
02:15kaç para? Markete gidemiyoruz yani. Kendi ürettiğimiz kendimiz
02:20ancak. Sağ olasın abicim. Kestane çırpıyoruz. Bu işin
02:24zorluğu çok kötü. Düşme riski var. Geçen sene yedi yüze iki
02:29günler arası yövmeyi dağıtıldı. Bu sene bu üç buçuk yövme yok.
02:34Kestane çırpma yövmesi. Tabii. Ama toplayıcısı var,
02:40kararcısı var. Biliyorum yani. Yani üç buçuk lira arası yövme
02:43dağıtılıyor yani. Daha da bu amelin günlük eee yemesi,
02:47içmesi, gelip gitmesi. Hepsi masraf. Inşallah masumuz biraz
02:52para yapar da bir şeyler öğreniriz. Yani ne bileyim
02:56bizim en azından bir kestaneye para kazanmamız için en az
02:59güzeller topluluğu. Yani bahardan beri yapışı olduğumuz
03:02masraf şu yaz boyunca sulomasa var ne bileyim topluması var
03:07der. Vallahi be zahmetli bir zor bir iş bu kestane işi ya.
03:10Kestane zor iş abi herkes yapamıyor. Çırpıcı bulunmuyor.
03:14Çırpıcı bulunmuyor. Eee bu sene savaştan dolayı eee
03:19kestanenin hızı gittiği söyleniyor. Vallahi işimiz var.
03:31Kestane rekoritenin yüksek olduğunu söylüyor. Evet. Bu
03:37sene geçen seneye nazaran kestane üretiminde rekoritede
03:42yükseklik var. Ama anlatamadığımız olay geçen sene
03:46ya da ondan önceki sene on ton gelen yerden bu sene ııı sekiz
03:51tona düştü. Onun dışında şu anda ülkedeki kurallıktan
03:56mıdır, havadan mıdır, sudan mıdır bilemem. Şu an ülkenin
04:00gelmiş olduğu durumda kestane rekoritesinin dışında üretimde
04:05kalitede gayet de düşük durumda. Geçen sene elli elli
04:11beş dediğimiz altmış dediğimiz kalibresi gelen
04:13kestane bu sene yetmiş beş seksen lira çıktı. Bunun olma
04:17sebebi hava kuraklığı. Sulamadan olmuyor. Şimdi sondaj
04:20çekip sulayalım diyoruz. Bu sefer maliyet yükseliyor. Bu
04:23ürünü ben bu bahçedeki ürünün hasadını maliyetini ben kendim
04:28yüz yirmi lira emanet ediyorum. Şimdi kardeşim ülkemdeki
04:31satış yüz yirmi yüz otuz lira olur ise ben sadece on lira
04:35kendi yememi içmemi anca çıkartabileceğim. Benim para
04:40kazanmam nerede? Bu bahçeyi tekrar tımaraktan nerede?
04:43Işçiliğimi yapmam nerede? Mümkünse bakanlarımız, ziraat
04:48mühendislerimiz bir şekilde bir taşın altını eline sokup
04:51çiftçiye, üreticiye yani sümbülansı edilen paradan yüzde
04:58bir versin ya. Biz çok fazla bir şey istemiyoruz
05:00desteklemeden. Devletten ben at deve istemiyorum. Diyorum ki
05:04benim ihracattan ülkemde yüzde bir olan cumhuriyetin
05:08kuruluşundan bu tarafa gelen yüzde bir sümbülansiyonumu bana
05:11versinler yeter. Bana mazot parası altında gübre parası
05:15desteklemek parası diye bir sürü pay çıkartılıyor. Ama buna
05:18bana hangisi geliyor? Ben üreticiyim. Şu an yaklaşık otuz
05:22kişi çalışıyor burada. Otuz kişinin içerisinde yövmesi,
05:26çırpıcıların üç buçuk lira bunların yemesi içmesi ekstra.
05:30Benim arabamın mazotu ekstra. Onun dışında ııı bir de
05:36dövmesi var bunun. Işçilik biraz daha artacak. Maliyeti
05:41yüz yirmi lira çıkacak. Ben bunu yüz yirmi lira sattığım
05:44zaman ben seneye nasıl tekrar bu masumun başına geleceğim? Ki
05:47hava şartlarına dolayı kuraklık devam ediyor. Rekortu gittikçe
05:51düşüyor. Yine biraz önce dediğim cümlenin başında dediğim gibi
05:54geçen senelere nazaran rekortu bu sene yüksek. Normal rekortumuz
05:59düşük. Kalibremiz ise elli elli beş bandında olan iri kestane
06:04oldu seksen. Kalibre de düşmeye başladı. Yani bu ürünümüzü
06:08kötülemek değil. Durumumuz gerçekten vahim. Eee şu anda
06:12yüz yirmi bandında açıldığı söyleniyor. Eee kardeşim ben
06:15bunu yüzde on lira, yüz yirmi lira kendim mal etmişim. Ben
06:17sana bunu nasıl yüz yirmi lira satayım? Yani açıkça söyleyeyim.
06:21Yüz yirmi lira altına düşerse yapacağım tek şey. Gideceğim
06:24bir cuma günü üç beş tane caminin önüne. O da olmasın
06:27diyeceğim. Bu ağaçları dikenler benim dedem, ninem, emmim,
06:31onların hayra olsun diyeceğim, dağıtacağım. Zaten bana yüz on
06:35lira, yüz yirmi lira girmiş kiloda. Ben niye bunu kakıp da
06:39ııı başkalarına peşkeş çekeyim? Çamlık Köyü ııı Süreyya Yüksel
06:44Çamlık Köyü'nden Süreyya Yüksel. Eee aşağı yukarı otuz senedir
06:47kestane çırpmayla uğraşıyoruz. Gerçekten şu an maliyetler çok
06:52yüksek. Buraya işçinin gelmesi, toplaması ne bileyim eee bunu
06:56gömüye koyması bir lük zaten bizim yüzde öne mal oluyor. Yani
07:00gerçekten de öyle. Yani yüz yirmi lira aynı ııı Sahar'ın
07:04dediği gibi de yüz yirmi lirayı sattığımız zaman biz ananasın
07:08para kazanırız. Yani kazanamayız yani. Işçinin ııı
07:11şeyse anca toplayabiliriz. Gömüyü anca çıkartabiliriz.
07:14Kestanemizi değerli satarız. Biraz da biz de mağdur olmayız.
07:17Biz bunu üretmedikten sonra bir şey kazanmadığımız kaç sene
07:21yapabileceğiz ki bu şekilde zarar ederek.
07:26Şu anda Nazili ilçemizde Aksu mahallemizdeyiz. Kestane
07:31üreticilerimizle, işçilerimizle, emekçilerimizle
07:34bir aradayız. Onların hem yanlarında olmak hem de
07:36sorunlarını dinlemek için buraya geldik. Görüldüğü üzere
07:39çok dağlık ve yamaç bir alandayız. Kestane üreticilerimiz
07:42şu anda çok zor durumdalar. Eee bir sene boyunca üretilen
07:46kestanenin maliyeti çok çok yüksek. Şu an burada
07:49yemyecilerimiz de var. Bu sene açıklanan yemye fiyatı iki bin
07:52yedi yüz elli lira oldu. Ama şu anda üç bin üç bin beş yüz
07:55bandında da bir ödeme mevcut. Yevmiyecilerimize az gelen bir
07:59rakam. Üreticilerimize de fazla gelen bir maliyet. Nazili
08:03Aydın bölgesinde en çok kestane üretiminin yapıldığı yaklaşık
08:06on bin ton kestane üretilen bir ilçe. Ama ne yazık ki burada
08:09çok fazla kestanemiz ünlenilmiş durumda değil. Eee kestane
08:13dediğimizde ilk akla gelen vatandaşlarımız da Bursa oluyor.
08:16Ama Bursa'ya giden kestaneler de Nazili ilçemizden,
08:19Sultanisar'dan köşkten gidiyor. Ama kestane ağaçlarımızda son
08:23yıllarda görülen kanser dediğimiz o şekilde
08:25nitelendirdiğimiz bir hastalık mevcut. Bu hastalıkla mücadele
08:29de etkin bir mücadele şu anda ne yazık ki verilmiyor ve
08:32kansere herhangi bir tedavi bulunmuş değil. O yüzden
08:35üreticilerimiz yıllarca emek emek işledikleri ağaçlarını
08:38kesmek zorunda kalıyorlar. Aynı zamanda gal arıları
08:42dediğimiz bir arı cinsi var. Bunun için de ııı ilaçlamalarla
08:46çözüm bulmaya çalışıyorlar. Ama ne yazık ki ilaçlamalar da
08:49bir çözüm olmuyor. Geçen sene kestane fiyatları yüz elli
08:53liraya kadar çıkmıştı. Iıı daha sonrasında Çin'den gelen Çin
08:57kestanesi dediğimiz sahte kestanenin ithal edilmesi
09:00sonucunda ve pazarlara sürülmesi sonucunda altmış
09:02liralara kadar düştü. Bu sene aynı şeyin yaşanmamasını
09:06biliyoruz. Bu şekilde denetimlerin arttırılması
09:08lazım. Çünkü Çin'den gelen kestane bizim bildiğimiz
09:11buradaki kestaneler gibi değil vatandaşlarımızın yiyebileceği
09:14bir kestane değil. At kimi olarak kullanılan kestaneler.
09:17Her üreticimiz olduğu gibi şu anda kestane üreticilerimiz de
09:20çok zor durumda. Üretim maliyetleriyle boğuşuyorlar. Bir
09:23sene boyunca gübresi, ilaçlaması, mazot maliyeti,
09:27saban maliyeti, işçi maliyetleri ciddi anlamda
09:30üreticilerimizi zorluyor. Bu anlamda hükümetin artık doğru
09:34tarım politikalarıyla çiftçimize, üreticimize destek
09:37olması gerekiyor. Yoksa artık tarımdan uzaklaşan bir ülke
09:40haline geleceğiz. Zaten bu yolda da ilerliyoruz. Ki biz
09:43burada bir tarım kentinde yaşıyoruz. Ama üreticilerimizin
09:46çoğu artık tarımı bırakma noktasına geldiler.
