00:0014.76
00:01Doğru mu?
00:0314.80
00:07Ha nereden
00:08Nereden
00:09Şuraya bak
00:15Nereden baksan aşağı yukarı
00:18Şurası 14 metredir
00:21Boydan boya 14 metredir
00:22İkiye bölsen 28 metredir
00:255.5'te burası
00:28Şuraya nereden baksan en az 100 asker sığar
00:31En az 100 kişi burada yatar rahat bir şeydir değil mi?
00:35Kaç tane var 8 tane var
00:38100 kişiden 800 kişi otomatik 800 yatak var burada
00:41Doğru mu?
00:43800 yatak en kötü
00:46Ben şimdi o derim
00:58Soğutma suyunun dolandığı kanal
01:15Gördük
01:23Soğutma suyunun dolandığı kanallar
01:29Şimdi bu sivil bu komple bu binayı komple şu kanalda su geldi
01:35Bu su kaynağını henüz bulamadık
01:39Daha yıllar önce de biliyorduk ama şu anda bulamıyoruz nerededir diye
01:43Bu su
01:443'te 48
01:4655'e 48
01:48Bu içeriye dolu
01:506 adet
01:53Jeneratör var burada büyük ihtimalle başka bir şey olması mümkünatı yok
01:57Jeneratörler suyla soğutmalı
01:59Şurada bakın görüyoruz
02:02Su boruları soğuk suyu alıyor sıcak suyu veriyor
02:05Soğuk suyu alıyor sıcak suyu veriyor 2 boru görüyor musunuz?
02:086 tane böyle jeneratör dairesi var
02:11Ve yukarı doğru eksöz boruları çıktı yukarıda bacalar var
02:16Ve içeride temiz hava sağlayan bacılar var adiyete
02:24Bir bade eksöz borusu
02:26Bir şey mi düştü?
02:28Yok taşa bak
02:32Buradan makine dairesiyle ana koridorları bize dair çıkıyor
02:36Buradan bir daha geçeyim
02:46Evet 33 metre
02:54Şimdi hocam onu versene bana
02:56Bir daha bak bak gerek yok
02:58Bak şurası
03:00Bak bu koridora geçtik
03:03Bakın her türlü şeye karşı makine küpek yuvalarıyla her koridor kontrol altında
03:10Olur ya herhangi bir sızma hareketinde buradaki nöbetçiler bu koridordan gelen vatandaşları hemen avlayabilecek pozisyonda
03:17Yazıyor musun?
03:19Evet devam ediyor
03:21Burada bulunduğumuz nokta şurası ve şu ölçtüğümüz yer 16 metre 40
03:30Burası şu ara gördüğümüz ara
03:32Şimdi şu koridoru ölçeceğiz
03:34Ve burada bir merdiven olması gerekiyor
03:36Merdiveni bulup buradaki işimiz bitiyor
03:56Şimdi buraya dikkat ederseniz
03:59Sadece buradaki şeyden şu yandaki sanki özgürlüğü düşürmeseydi
04:04Bir arabalı şeylerle buradan yürütmek için bakın bir de inişler var
04:08Traktörleri hemen avlayabiliyor
04:12Evet o basamaktan sonra yine türk şahesinin olduğu koridorda ama ne yazık kapı kapalı
04:17Şimdi burasına geldik bir daha
04:19Kapıya beraber karşılayalım
04:24Kapının aralarında üç basamak
04:29On yedi on sekiz basamak
04:31Bir iki üç
04:33Aralarında bir basamak
04:35Altı yedi sekiz
04:37On dört on beş
04:39On yedi on sekiz
04:41On dört on beş
04:43On yedi on sekiz
04:45On sekizde bir ders
04:47On sekiz on sekiz
04:49Bir iki üç
04:51Dört beş
04:53Altı yedi on sekiz
04:55Dokuz on on yedi
04:57On dört on beş
04:59On altı on yedi
05:01On sekiz ders
05:03Son
05:11En önemli unsur
05:13Buranın
05:17Buranın ne denli bir iş yapıldığı
05:19Henüz çözülmedi burada
05:21Bakın şurada
05:23Ağırlıkları kaldırıp indirebilecek
05:25Bayezgaz sisteminin kancası var
05:27Aşağıda bakın
05:29Bir bir
05:31Isıtmayı sağlayabilecek
05:33Bir kuyu var
05:35Böyle altı oda var tam
05:37Bir tane yukarıda havalandırma var bir tane de
05:39Soluda var
05:41Ne yapılıyorsa havalandırma var
05:43Burada ekstradan
05:45Böyle yan yana bir tane daha var
05:47Aynı sistem burada
05:51Üç tane kapının sağında
05:53Bir tane de soluda var
06:01Çok dikkat çekmeyen bir yer
06:07Biz böyle son adamı fark ettik
06:11Bir yolda burada kapanıyor
06:13Kapı var yine
06:17Ve kayalıklar var
06:19Dikkat ediyor musun? Kapı var yine
06:23Evet
06:25Şimdi buradan dışarıya çıktığımızda
06:27O tarafın da olduğunu ama
06:29Kapalı olduğunu göreceğiz
06:31Şimdi
06:33Şurada görmüş olduğunuz üç tane
06:35Gömme dolap gibi yerler var
06:37Bunlar cephanelerin
06:39Mühimmat depolarının bulunduğu yerler
06:41Yani buradaki askerler bakın burada
06:45Bir iki üç dört beş altı yedi
06:47Sekiz tane makineye
06:49Tüfek var
06:51Kanala giren Çin ulusu olsun
06:53Bu taraftan gelen
06:55O bir taraf karşılıyor
06:57Buradan geleni karşı taraf karşılıyor
06:59Kırk altı tane Tabya'ya sahip
07:01Karşıdaki Arap Tabya'nın önündeyiz şu anda
07:03Fotoğraf sanatçısı ve
07:05Tarih araştırmacısı Yıldırım Öztürkan'la
07:07Birlikte yaklaşık üç aydır
07:09Arap Tabya'yla ilgili çalışmalar
07:11Yapıyoruz ve bu Tabya'nın
07:13Haritalanmasını planlamasını
07:15Yapmaya çalışıyoruz
07:171853-1856 Kırım Savaşı öncesinde
07:19Özellikle İngilizlerin
07:21Bu konudaki öngörüsü
07:23Ve Ruslara karşı önlem amaçlı
07:25Olarak Osmanlı'ya yaptırttığı
07:27Tabyalardan birisidir Arap Tabya
07:29Değerli fotoğraf sanatçısı Yıldırım Öztürkan
07:31Hocamız zaten bu konuda
07:33Kars Tabyalarıyla ilgili bir çok çalışma
07:35Yapmıştı
07:37Mevcut Kars Tabyalarının içerisinde
07:39En büyük en görkemli ve
07:41En meçhul olanı diyelim
07:43Çünkü içerisinde
07:45Baya uzun labirentler
07:47Koydular
07:49Ve
07:51Ne imal edildiği
07:53Veya ne
07:55Burada üretildiğine dair
07:57Herhangi bir elimizde somut bir belge yok
07:59Fakat
08:01Burası üretime dair ve
08:03Çok korunaklı bir yer oldu
08:05Elimizdeki
08:07Fotoğraflar incelediğimiz
08:09Konulara göre aşağı yukarı
08:11Bin tane asker aynı anda
08:13Bu Tabyayı
08:15Korumakla mükellef
08:17Açık siperler üzerinde görülmektedir
08:19Zaten
08:21Burası halk arasında
08:23Burazanı
08:25Tabya olarak tanıtılıyorsa da
08:27Burazanın sesle veya herhangi bir sesle
08:29Dinlemesiyle bir alakası yoktur
08:31Bu doğrudan doğruya
08:33O üstündeki
08:35Kulak şeklindeki
08:39Aksesuarı döndürdüğümüz zaman
08:41Rüzgarın geliş yönüne
08:43Aşağıda
08:45Aşağı yukarı 80 cm eninde
08:47Bir koridor var
08:49Koğuşları boydan boya 72 metre uzun
08:51Koridorları
08:53Koridorla 8 tane
08:55Koğuşu komple havalandırmakla mükellef
08:57Bu
08:59İki tanesi
09:01Bir tanesi
09:03En üstü
09:05Biraz daha küçük
09:07Bu herhalde
09:09Sağ taraftaki
09:11Kulaktan aldığı havayı
09:13Koridor vasıtasıyla bütün koğuşları
09:15Aktarıyor
09:17Ondan da tahliye ediyor kötü havayı
09:19Ayrıca burası
09:21Üç kat yer altında
09:23İnebilirsiniz
09:2567 tane 20'şer basamaktan hesap ederseniz
09:2767 basamak aşağı doğru
09:29Üçüncü kata inme durumumuz var
09:31Aşağı yukarı
09:33150'ye
09:35140 metre ebatında
09:37Açık kanal var 11 metre eninde
09:39LKT'de bir kanal görülmektedir
09:41Aşağı yukarı burası
09:431977'li yıllara kadar
09:45İçerisinde askeri birliklerimizin
09:47Konuşlandırıldığı bir yerde
09:4970'li yılların sonunda
09:51Yani başlarında
09:53Burayı askeriye terk etti
09:55Terk ettikten sonra
09:57Burası
Yorumlar