00:0014.76
00:01Doğru mu?
00:0314.80
00:07Ha nereden
00:08Nereden
00:09Şuraya bak
00:15Nereden baksan aşağı yukarı
00:18Şurası 14 metredir
00:21Boydan boya 14 metredir
00:22İkiye bölsen 28 metredir
00:255.5'te burası
00:28Şuraya nereden baksan en az 100 asker sığar
00:31En az 100 kişi burada yatar rahat bir şeydir değil mi?
00:35Kaç tane var 8 tane var
00:38100 kişiden 800 kişi otomatik 800 yatak var burada
00:41Doğru mu?
00:43800 yatak en kötü
00:46Ben şimdi o derim
00:58Soğutma suyunun dolandığı kanal
01:15Gördük
01:23Soğutma suyunun dolandığı kanallar
01:29Şimdi bu sivil bu komple bu binayı komple şu kanalda su geldi
01:35Bu su kaynağını henüz bulamadık
01:39Daha yıllar önce de biliyorduk ama şu anda bulamıyoruz nerededir diye
01:43Bu su
01:443'te 48
01:4655'e 48
01:48Bu içeriye dolu
01:506 adet
01:53Jeneratör var burada büyük ihtimalle başka bir şey olması mümkünatı yok
01:57Jeneratörler suyla soğutmalı
01:59Şurada bakın görüyoruz
02:02Su boruları soğuk suyu alıyor sıcak suyu veriyor
02:05Soğuk suyu alıyor sıcak suyu veriyor 2 boru görüyor musunuz?
02:086 tane böyle jeneratör dairesi var
02:11Ve yukarı doğru eksöz boruları çıktı yukarıda bacalar var
02:16Ve içeride temiz hava sağlayan bacılar var adiyete
02:24Bir bade eksöz borusu
02:26Bir şey mi düştü?
02:28Yok taşa bak
02:32Buradan makine dairesiyle ana koridorları bize dair çıkıyor
02:36Buradan bir daha geçeyim
02:46Evet 33 metre
02:54Şimdi hocam onu versene bana
02:56Bir daha bak bak gerek yok
02:58Bak şurası
03:00Bak bu koridora geçtik
03:03Bakın her türlü şeye karşı makine küpek yuvalarıyla her koridor kontrol altında
03:10Olur ya herhangi bir sızma hareketinde buradaki nöbetçiler bu koridordan gelen vatandaşları hemen avlayabilecek pozisyonda
03:17Yazıyor musun?
03:19Evet devam ediyor
03:21Burada bulunduğumuz nokta şurası ve şu ölçtüğümüz yer 16 metre 40
03:30Burası şu ara gördüğümüz ara
03:32Şimdi şu koridoru ölçeceğiz
03:34Ve burada bir merdiven olması gerekiyor
03:36Merdiveni bulup buradaki işimiz bitiyor
03:56Şimdi buraya dikkat ederseniz
03:59Sadece buradaki şeyden şu yandaki sanki özgürlüğü düşürmeseydi
04:04Bir arabalı şeylerle buradan yürütmek için bakın bir de inişler var
04:08Traktörleri hemen avlayabiliyor
04:12Evet o basamaktan sonra yine türk şahesinin olduğu koridorda ama ne yazık kapı kapalı
04:17Şimdi burasına geldik bir daha
04:19Kapıya beraber karşılayalım
04:24Kapının aralarında üç basamak
04:28Bir tane daha
04:31Bir, iki, üç, aralarında bir basamak
04:35Altı, yedi, sekiz, dokuz, on, on beş, on üç, on üç, on dört, on beş, on altı, on yedi, on sekiz, ers
04:45On sekizde bir ders
04:50Bir, iki, üç, dört, beş, altı, yedi, on iki, dokuz, on, on yedi, on üç, on üç, on dört, on beş, on altı
04:59On seçenek s, son, en önemli unsur buranın
05:16buranın ne derneğine yapıldığı henüz çözülmedi,
05:20bakın şurada ağırlıkları kaldırıp indirebilecek bir
05:25Ayaska sisteminin kancası var.
05:27Aşağıda bakın, bir ısıtmayı sağlayabilecek bir kuyu var.
05:34Böyle altı oda var tam.
05:36Bir tane yukarıda havalandırma var, bir tane de solunda.
05:40Ne yapılıyorsa havalandırma var burada, ekstradan.
05:45Böyle yan yana bir tane daha var.
05:48Aynı sistem burada.
05:51Üç tane kapının sağında, üç tane de solunda var.
06:01Çok dikkat çekmeyen bir yer.
06:06Biz bunları sonradan fark ettik.
06:10Bir yolda burada kapanıyor.
06:13Kapı var yine.
06:17Ve kayalıklar var.
06:19Dikkat ediyor musun? Kapı var yine.
06:24Şimdi buradan dışarıya çıktığımızda o tarafın da olduğunu ama kapalı olduğunu göreceğiz.
06:30Şimdi şurada görmüş olduğunuz üç tane gömme dolap gibi yerler var.
06:37Bunlar cephanelerin, mühimmat depolarının bulunduğu yerler.
06:41Buradaki askerler bakın burada.
06:45Bir, iki, üç, dört, beş, altı, yedi, sekiz tane makine ve tüfek var.
06:50Bu ara koridora, bu kanala giren Çin ulusu olsun, ne bu taraftan geleni o bir taraf karşılıyor,
06:57buradan geleni karşı taraf karşılıyor.
06:5946 tane tabyaya sahip kastacı Arap tabyanın önündeyiz şu anda.
07:04Fotoğraf sanatçısı ve tarih araştırmacısı Yıldırım Öztürkan ile birlikte
07:08yaklaşık üç aydır Arap tabyayla ilgili çalışmalar yapıyoruz ve bu tabyanın haritalanmasını, planlamasını yapmaya çalışıyoruz.
07:161853-1856 Kırım Savaşı öncesinde özellikle İngilizlerin bu konudaki öngörüsü ve
07:23Ruslara karşı önlem amaçlı olarak Osmanlı'ya yaptırttığı tabyalardan birisidir Arap tabya.
07:29Değerli fotoğraf sanatçısı Yıldırım Öztürkan hocamız zaten bu konuda Kars tabyalarıyla ilgili birçok çalışma yapmıştı.
07:36Mevcut Kars tabyalarının içerisinde en büyük, en görkemli ve en meçhul olanı diyelim.
07:43Çünkü içerisinde bayağı uzun labirentler olan koridorlar ve ne imal edildiği veya ne burada üretildiğine dair
07:57herhangi bir elimizde somut bir belge yok.
08:00Fakat burası üretime dair ve çok korunaklı bir yer olduğu elimizdeki fotoğraflar, incelediğimiz konulara göre
08:10aşağı yukarı bin tane asker aynı anda bu tabyayı korumakla mükellef ve hepsi açık siperler olarak üstünde görülmektedir zaten.
08:21Şu anda burası halk arasında.
08:24Burazanlı tabya olarak tanıtılıyorsa da burazanın sesle veya herhangi bir sesle dinlemesiyle bir alakası yoktur.
08:31Bu doğrudan doğruya o üstündeki kulak şeklindeki aksesuarı döndürdüğümüz zaman
08:41rüzgarın geliş yönüne göre aşağıda aşağı yukarı 80 santim elinde bir koridor var.
08:48Koğuşları boydan boya 72 metre uzunluğundaki koridorla 8 tane koğuşu komple havalandırmakla mükellef burazan dediğimiz şey.
08:59İki tanesi demiş ki kıymeti arayordukları yapmıştır.
09:02Bir tanesi en üstü biraz daha küçük.
09:05Böyle burazan şeklinde değil de biraz daha küçük.
09:08Bu herhalde tahliye için yapmıştır.
09:10Sağ taraftaki kulaktan aldığı havayı koridor vasıtasıyla bütün koğuşlara aktarıyor.
09:16Ondan da tahliye ediyor kötü havayı.
09:19Ayrıca burası 3 kat yer altında inebilirsiniz.
09:2467 tane 20'şer basamaktan hesap ederseniz 67 basamak aşağı doğru 3. kata inme durumumuz var.
09:32Aşağı yukarı 150-140 metre ebatında açık kanallar 11 metre ininde.
09:39Leğe şeklinde bir kanal görülmektedir.
09:42Aşağı yukarı burası 1970'li yıllara kadar içerisinde askeri birliklerimizin de konuşulduğu bir yerdi.
09:501970'li yılların başlarında burayı askeriye terk etti.
09:56Terk ettikten sonra burası.
Yorumlar