00:00Biz işçiyiz. Işçiyiz. Vallahi memnun değiliz abi. Neden
00:12değilsin abi? Mümkün değiliz abi. Geçen sene yedi yüz saat
00:15zeytin yemesi. Yedi yüz altı yüz. Eee bu sene sekiz yüz
00:20tane. Eee bu adam eee zeytin para etmeyecek. Beni nasıl
00:23verecek? Nasıl verecek? O adam para kazanacak ki beni
00:28verecek. Doğru mu abi? Yani yani dokuzlu olması lazım. Bak
00:34ııı aydın zıra dolası dokuz tane açıldı. Işçi olduğumuz için
00:39bir kendimiz bir şeye bir karar veremeyiz yani. Demeyiz.
00:43Yok ııı zor geçiniliyor da. Hayatta tadı mı kaldı garip ki?
00:49Hayatta tadı mı kaldı? Ay şükürler olsun. Neyin tadı
00:52kaldı ki? Ben alamıyorum vallahi. Çalıştı mı? Çalıştı
00:55mı? Çalışmasam kimse bana bir şey vermiyor vallahi. Buyur
00:59bakalım. Buyur. Doğru doğru. Etmeyi de çalıştı mı yarın?
01:03Çalışmasam kimsenin kimse vermez ki. Hayır. Çalışırsak
01:07geçiniyoruz. Emekliyim. Memnun değiliz ama memnunum. Hayat
01:11şartlarından. Yani şu hayat pahalı olanlar. Memnun
01:16değiliz yani. Evet. Çalışırsak öyle kazanacağız abi. Ben
01:21gencelide üretim yapan ııı tarımla uğraşan aynı zamanda
01:24Kalkınma Kooperatifinin başkanı olan Serkan Erdoğan ııı bu
01:29sene maalesef ııı zeytin fiyatları istediğimiz ııı
01:32seviyede değil. E bizler de bunun için ııı mücadele
01:36ediyoruz. Iıı hem üreticinin ııı hakkını ııı koruması
01:42anlamında. Iıı hem zeytinin ııı asıl değerine ulaşması
01:46anlamında. Bunun için ııı katma değer yaratmaya çalışıyoruz.
01:49Zeytini. Şimdi geçen seneki fiyatları göz önüne aldığımız
01:53zaman tabii ki memnun değiliz. Geçen sene altmış elli beş
01:56altmış lira ortalamada olan zeytin ııı bu sene aynı zeytin
01:59yirmi beş lira, yirmi yedi lira, otuz lira bandında yani
02:02yarı yarıya bir kaybımız var. Iıı bunu neye endeksleyebiliriz?
02:06Mazota endeksleyebiliriz en önemlisi. Geçen sene on sekiz
02:09lira, yirmi iki lira arasında olan mazot bugün kırk üç, kırk
02:12dört lira bandında. Yani hiçbir şey yapmasak sadece
02:15zeytini mazotla ııı eş değer tutsak zaten istenen fiyat yine
02:19geçen seneki fiyatlar olması gerekiyordu. Onun altında
02:22olmaması ııı temennimizdi. Iıı üreticinin ııı girdi
02:26maliyetleri çok yüksek. Gübre gübresi ııı bakımı ilaçlaması
02:31yevmiyeci maliyeti baktığınız zaman ııı bunların hepsi üst
02:35üstüne koyulduğunda zaten zeytinde bir değer kaybımız
02:38var. Üstüne bir de açıklanan fiyatlar ııı istenen seviyenin
02:42altında olunca ııı üretici zor durumda kalıyor. Zeytinin
02:46çeşitine göre değişiyor. Yani burada ııı ağırlıklı memecik
02:50zeytinin var. Memecik zeytinin ııı eleküstü dediğimiz en
02:53yüksek fiyatı kırk beş lira. Kaba zeytin dediğimiz fiyat ııı
02:56kırk liradan başlıyordu. Iıı bugünlerde konuşulan rakamlar
02:59yirmi beş lira. Hepsi yirmi beş lira. Yani ııı eleküstü ııı
03:03dört numaraya kadar olan elek gözü yirmi beş lira olarak
03:06konuşuluyor ki bu ııı maliyeti bile kurtarmıyor açıkçası.
03:13Naim Özdemir ııı Buharkent Yaş Sebze ve Meyve Kooperatif
03:20Başkanı aynı zamanda Buharkent Zira Dolası Başkanıyım. Iıı
03:23Aydın İli biliyoruz ki ağaç sayısı bakımından Türkiye'de en
03:28yüksek zeytin ağacına sahip bir bölge. Iıı fakat ııı Türk
03:33tarımının ııı problemlerini ben üç ııı başlık altında PPM
03:38olarak topladım. Pazarlama, planlama mevzuat diye. Zeytinin
03:42pazarlamasıyla ilgili olarak bir sorunu yaşıyoruz. Iıı
03:46yaptığımız ııı oda olarak hesaplamalarda Aydın'da
03:51zeytinin ortalama olarak kilogram maliyeti yüz on üç buçuk lira.
03:56Iıı girdilerin sadece tüyük maliyetleri bile yüzde yetmiş
04:00ikiyi buluyor ki şu anda ııı gördüğünüz bu zeytinler en çok
04:05Buharkent bölgesinde satılan domat ve eşek cinsi zeytinler
04:09ki bunlar doğrudan doğruya hemen hemen ihracata giden iki
04:13çeşidin en yüksek yemlikle beraber en yüksek oranda ve
04:17miktarda giden çeşitleri ııı aracıya verdiğimizde yaklaşık
04:21olarak aracılar bunu on sekiz lirayla yirmi beş lira arasında
04:26bir fiyatla alıyorlar. On sekiz, yirmi beş arasındaki
04:29fiyatı raflarda yılbaşında göreceğiz ki ört yüz elli lira
04:33fiyat koyacaklar. Ve şu anda tarışın bile fiyatları raf
04:37fiyatları dört yüz altmış bir lira. Beş yüz liranın üzerindeki
04:41zeytin fiyatı yine yaklaşık dört yüz liranın üzerindeki yağ
04:45fiyatı bu tüketiciyi mağdur eder. Tüketici bunu alamaz.
04:49Işte tedbirini alması gereken Maliye Bakanlığı'dır, Ticaret
04:54Bakanlığı'dır, Tarım Bakanlığı'dır. Maalesef geçen
04:57yıl Ticaret Bakanlığı'nın aldığı dökme zeytin ihracat
05:01yasağı ve hala sürmekte olan elli bin ton sınırında
05:05belirlenmiş zeytinyağı kotası ııı sanayiciyi zarar ettirdi.
05:10Ancak ııı sanayici ve işletmeci bunun hesabını çiftçiden
05:16soramaz. Kendisine kotayı kim koyduysa kendine zararı kim
05:20ettirdiyse o hesabı gidip onunla sormak mecburiyetindedir.
05:24Ve ııı tarım, ticaret, maliye bakanlıkları çiftçinin
05:29ürettiği ürünün satış değerini düşük yapmakla enflasyonu
05:33önleyeceklerine inanıyorlarsa bu imkansızdır. Aracı yine
05:37kazanacak, çiftçi yine kazanamayacak bu işten. Şu anda
05:41aldığımız karar şu, Aydın genelinde şu anda ııı aracılara
05:44zeytin satılmıyor. Satılan miktar da yüzde iki üç
05:48civarında. Bunun nedeni de doğrudan doğruya fiyatlar.
05:52Üreticiye tavsiyemiz hangi şartta olursa olsun zeytinyağı
05:57şu andaki zeytin fiyatına daha karlıdır. Zeytinyağı fiyatına
06:01bile müdahale edip fiyatı düşürmeye kalksalar ııı bizim
06:04üreticimiz ııı içerisinde büyük üretici az. Küçük üreticiler,
06:09küçük aile işletmelerindekilerin ürettikleri
06:12üç beş yüz kilo, bir tona kadar zeytinyağı. Bunu her halükarda
06:16satacaklar. Tüccar ve aracı lobilerinin emrin ııı
06:19inisiyatifinde kaldığı iş ister istemez bu etten süte,
06:24baldan, yoğurta, zeytinden, inciye kadar her üründe aklınıza
06:28gelen her ürün bu zamlanmayla aracıların elinde yüzde üç yüz
06:32dört yüz makasıyla tüketiciye ulaşacaktır. Bu sistemi
06:36değiştirmeniz Türk ticaret kanununda kooperatifleri
06:39aracılarla ııı rekabet edebilir seviyeyi getirmediğiniz
06:44müddetçe bu bu sistem bu şekilde devam edecektir. Bugün
06:49topluyoruz. Şimdi ne fiyat olduğunu bilmiyorum. Ama
06:52düşük olduğunu biliyorum. Yirmi beş, otuz. Çok zor olur. Çok
06:58zor. Çiftçinin hali zor yani. Gübresiymiş, ilacı, çiftçi,
07:02çubuğu. Su zaten kuyulardan sulanıyor. Onun için bayağı zor
07:08yani çiftçinin hali. Çiftçinin yüzü de birisi çok iyi olacak.
07:10Ama çiftçinin yüzü biraz mazottan, gübürden, devletten
07:15yardım olsa ııı satmış olduğunuz fiyatlar biraz yüksek
07:20olsa bilir tabii. Ama çok düşük. Gerçekten çok düşük.
07:24Milletler de ağlayacak derecede. Iıı çoğu insan
07:27toplamayacağız, yağ yapacağız. Olmazsa öyle kalsın diyorlar.
07:31Ha toplamayacak olan insan çok yani. Mecbur kalıp da tabii
07:36kredisi olanlar ihtiyacı olanlar mecbur toplanmak
07:39zorunda kalıyor mecburen. Ben Güler Çetin Kaya. Aa zeytin
07:46geçen yıla göre çok ama çok ucuz. Bu topan zeytin. Burada
07:52böyle deniyor. Geçen sene duble altmıştan başlıyordu fiyatı.
07:56Ha bu sene kırk beşten başlıyor. Geçen sene
07:59yevmiye beş yüz liraydı. Bu sene sekiz yüz lira. Yüzde dayı
08:03başına verirsen dokuz yüz lira. Mazotun ne kadar
08:06arttığını zaten herkes biliyor. Eee öyleyse demek ki buğdayın
08:11başına gelen, çayın başına gelen, fındığın başına gelen
08:14şimdi zeytinin başında. Ben çiftçiyi öldürmenin bilinçli
08:19ve planlı olduğunu düşünüyorum. Bu bilinçli bir şekilde yapıyor.
08:23Bizden ortalama yirmi beş lira aldıkları zeytini üreticiye elli
08:27liraya verseler tamam. Ama üreticiye yüz yirmi beş liraya
08:31verecekler. Yani aracı kurum kazanacak. Peki üreten ne
08:36olacak? Bu işlerin bilinçli yapıldığını düşünüyorum. Yani
08:40bu ııı piyasanın ııı arş talep işi olduğunu düşünmüyorum. Bu
08:46sene zeytin çok, zeytin çok olduğu için fiyatlar düşük.
08:49Hayır öyle bir şey değil. Bu ııı serbest piyasanın kendi
08:54kendine düzenlemesi değil. Iıı aracı kurum var. Iıı limonda da
08:58olduğu gibi limonu üretici beş liradan sattı. Tüketici on
09:02liradan mı yedi? Hayır. Kim kazandı? Aracı kurum kazandı.
09:05Zeytinde de öyle. Ortalama yirmi beş liradan aldıklarında
09:10marketlerde tüketiciye bu yüz yirmi beş liraya gidecek.
09:14Üretici değil. Peki üretici para kazanmazsa üretici emeğinin
09:21karşılığını almazsa üretici bu işi yapamaz hale gelirse zaten
09:26işsizlik var. Ben tarımın ııı gizli işsizliği ııı büyüttüğünü
09:31düşünüyorum. Yani burada bir ııı gizli işsizlik iş bulmuş
09:34oluyor. Üretmezsek üretmezsek ne olacak? Bu planın sonu ne?
09:39Nereye gidecek? Bence sadece zeytin üreticisi düşünmemeli
09:44bunu. Bunu herkes düşünmeli. O bugün zeytin üreticisi umutlu
09:50değildir ve de mutlu da değildir. Şubat ayında ııı
09:53toprak gübresi verdik. Iıı ilaç attık. On Ağustos ayında
09:57tekrar gübre verdik. Iıı budama parası.
Yorumlar