00:00Bugün
00:05önemli bir buluşma için bir aradayız. Değerli bakan
00:09yardımcılarım, Türkiye İracatçılar Meclisi'nin
00:12kıymetli başkanı ve yönetim kurulu üyeleri ve eee meclis
00:18üyeleri, çok değerli genel müdürlerim ve değerli yönetici
00:23arkadaşlarım, değerli basın mensupları hoş geldiniz, şeref
00:28verdiniz. Sizleri şahsım ve Ticaret Bakanlığımız adına
00:32sevgiyle, muhabbetle selamlıyorum. Bugün hem iki bin
00:38yirmi dört yılı Eylül ayının hem de yılın üçüncü çeyreğini
00:43yani yılın dörtte üçünü tamamladığımız için ilk dokuz
00:48ayın verilerini sizlerle paylaşmak üzere eee bir
00:53aradayız. Biliyorsunuz biz bu programı Ticaret Bakanlığı
00:57olarak düzenliyoruz ve Türkiye İracatçılar Meclisi'nizle de
01:01birlikte koordine ediyoruz. Bu defa ev sahipliğini biz
01:06bakanlık olarak üstlendik. Hayırlı uğurlu olmasını
01:10Allah'tan niyaz ediyorum. Malum ııı ekonomi programımızın ve
01:18orta vadeli ııı ekonomi programımızın en önemli ııı
01:23omurgalarından birisi, hedeflerinden birisi dış
01:27ticarette ııı sürdürülebilir bir dengeyi sağlamak ııı dış
01:33ticaret açığını ve cari açığı makul ııı tolere edilebilir
01:38düzeylere düşürmek böylece ııı dış ekonomik ilişkilerdeki
01:44kırılganlığı ortadan kaldırmak ve makro ekonomik ııı
01:49istikrara katkıda bulunmak aynı zamanda da büyüme sürecine net
01:57ihracatın katkısını arttırmaktır. Bu çabalarımızla
02:01da birlikte ııı büyümede ihracatın payını arttırarak
02:06ııı enflasyonla mücadele programında da ııı katkı
02:11vermektir. Özet olarak söyleyecek olursam Eylül ayında
02:18da hamdolsun dış ticaretimizde dengelenmenin devam ettiğini
02:23görüyoruz ve bundan büyük bir memnuniyet duyuyoruz. Bu
02:28anlamda ilk dokuz ayın verileri de olumlu yönde ilerlediğimizi
02:32göstermektedir.
02:37Baktığımızda Türkiye ekonomimiz ııı iki bin yirmi üç yılında
02:44dünyanın oldukça zayıf bir performans gösterdiği dönemde
02:49yüzde beş nokta bir büyümüş ve kişi başına milli gelirimiz on
02:53üç bin iki yüz kırk üç dolara yükselmişti. Bu trend iki bin
02:58yirmi dört yılında da devam etmekte. Birinci çeyrekte yüzde
03:03beş nokta üç büyürken bu büyümenin iki buçuk puanlı
03:09katkısı net ihracattan gelmektedir. Eee bu anlamda
03:14eee ikinci çeyrekte büyümemizde bir miktar iç talepteki
03:20yavaşlama nedeniyle eee yavaşlama söz konusudur. Yüzde
03:25iki buçuk büyüdük. Onun da yarısı yaklaşık bir nokta üç
03:29puanı eee net ihracatın katkısından gelmektedir. Bu
03:34sağlıklı ve eee istikrarlı bir büyümenin eee formülüdür ve bu
03:42anlamda da Türkiye'nin büyümesinin eee net ihracat
03:48katkısıyla olmasından büyük bir memnuniyet duyuyoruz. Eylül
03:52ayına geldiğimizde Eylül ayında ihracatımız hamdolsun yirmi iki
03:57milyar yedi milyon dolara ulaştı. Bunun için
04:02ihracatçılarımızla birlikte gerçekten çok büyük gayretler
04:06sarf ettik. Eee bu rakam geçen yılın rakamına göre yüzde bir
04:12bir gül sekizlik küçük bir azalışı ifade etmekle beraber
04:17bunun en önemli sebebi takvim etkisi olmaktadır. Eee şöyle
04:24ki eee takvim etkisi bazen olumlu katkı da yapabiliyor,
04:29bazen de olumsuz katkı yapabiliyor. Eee geçen yıl
04:33Eylül ayında beş eee cuma eee ihracatımız varken çünkü cuma
04:40günleri, perşembe, cuma günleri bizim yaklaşık iki nokta üç,
04:45iki nokta dört milyar dolar civarında iki gün ihracat
04:49yapabiliyoruz. Eee buna karşılık eee ihracatımızın en
04:54az olduğu günler, cumartesi ve hemen hemen hiç olmadığı gün
04:58pazar günü oluyor. Bu sene beş tane pazar günü Eylül ayı
05:02içinde gerçekleşti. Eee ve bunun negatif takvim etkisi bir
05:08milyar dolara tekabül etti. Yani eee bir pazar eksik
05:14olsaydı eee biz burada altı yüz milyon dolar ihracat artışını
05:18sizlere müjdelemiş olacaktık. Eee bunun yanında eee
05:23özellikle ülkemizde enerji ürünleri ihracatı bakımından
05:28çok önemli bir payı olan önemli bir rafinerimiz Eylül
05:32ve Ekim aylarında tam bakıma girdi. Ve ayda ortalama üç yüz
05:37yirmi, üç yüz otuz milyon dolar ihracat yapan bu
05:41rafinerimizden dolayı da eee bir kaybımız oldu. Ama eee
05:46baktığımızda altın ihracatında eee yüzde altmış altılık bir
05:51gerilememiz söz konusu. Eee altın ve enerjiyi
05:56çıkardığımızda eee ihracatımızdaki artış Eylül
06:01ayında yüzde üç nokta üç yirmi virgül sekiz milyar dolara
06:06ulaşmış oldu. Burada eee hamdolsun şunu ifade etmek
06:12isterim ki son on dört ayın içinde biz dokuz ay aylık
06:18ihracat rekorları kırdık. Eee ve ithalatımızda da Eylül
06:26ayında hamdolsun azalma trendini görmekten memnuniyet
06:30duyuyoruz. Yani ihracattaki yüzde bir virgül sekizlik
06:35küçük artışın yanında ithalatımızda da Eylül ayında
06:38yüzde bir virgül dörtlük bir artış azalış söz konusu oldu.
06:43Yani her ikisinde de yaklaşık dört yüz milyon dolar civarında
06:48bir azalış söz konusu oldu. Iıı tabii burada çeyreklik eee
06:57trend çok önemli. Bakın bu tabloda gördüğünüz gibi iki
07:02bin yirmi üç yılının üçüncü çeyreğiyle iki bin yirmi dört
07:06yılının üçüncü çeyreğini yani Temmuz, Ağustos, Eylül ayı
07:11performanslarını karşılaştırdığımızda iki bin
07:15yirmi dört yılı üçüncü çeyreğinde geçen yılın üçüncü
07:19çeyreğine göre yüzde dört virgül dörtlük bir artışımız
07:23var ve üç milyar dolar eee ihracat artışına tekabül ediyor.
07:28Ithalata baktığımızda da geçen yılın üçüncü çeyreğine eee göre
07:35eee bu yılın üçüncü çeyreğinde yaklaşık altı milyar dolarlık
07:40ithalat azalması söz konusu. Bu da yüzde altı virgül sekizlik
07:45bir azalışa tekabül ediyor. Bu çeyrek bazda baktığımızda ve
07:51altın ve enerjiyi dikkate almadığımızda eee ihracatımızdaki
07:56genel artış eğilimi hamdolsun devam ediyor. Sonuçta dış
08:01ticaret açığında dengede nasıl bir tablo var? Iki bin yirmi
08:07dört yılı Eylül ayında yani geçtiğimiz ay beş milyar yüz
08:13yirmi iki milyon dolar olarak dış ticaret açığımız
08:16gerçekleşti. Geçen yılda beş milyar doksan beş milyon
08:21dolardı. Yani yirmi yedi milyon dolar ııı bir dış ticaret ııı
08:27açığımızda çok çok minik bir ııı artış gerçekleşmiş. Eylül
08:34itibariyle baktığımızda yine son dört on dört ayın
08:38performansını ııı değerlendirecek olursak dış
08:42ticaret açığımız on dört ayın on birinde azaldı ve zaten bu
08:48da dokuz aylık ve yıllık performansta biraz sonra
08:52göstereceğiz. Gördüğünüz gibi bu tabloda da çeyreklik bazda
08:58dış ticaret açığımız bu yıl üçüncü çeyrek olan Temmuz,
09:03Ağustos, Eylül toplamında on yedi virgül dört milyar dolara
09:08düşmüştür. Geçen yılın üçüncü çeyreğinde yirmi altı virgül
09:13üç milyar dolardı. Demek ki yüzde otuzdörtlük bir azalış
09:16söz konusu. Yine üçüncü çeyrekte ihracatın ithalatı
09:21karşılama oranı da geçen yıl yaklaşık yüzde yetmiş virgül
09:27sekiz bu yıl yüzde yetmiş dokuz virgül ikiye yükselmiştir.
09:32Demek ki bu üçüncü çeyrekte ortalama yüzde seksenlik bir
09:36ihracatın ithalatı karşılama oranını ihracatçılarımızın
09:41sayesinde başarmış durumdayız. Eylül ayında ihracatın
09:46ithalatı karşılama oranı yüzde seksen bir virgül bire bir
09:51olarak gerçekleşti. Geçen yılda yüzde seksen bir buçuk idi.
09:56Sonuçta ııı burada dokuz aylık ve
Yorumlar