00:00TÜİK'in son raporuna göre beklenen yaşam süresi ülkemizde
00:03ortalama yetmiş yedi nokta üç yıl. Bu kadınlarda seksen yıl,
00:08erkeklerde ise yetmiş dört nokta yedi yıla denk geliyor.
00:12Eee kadınların erkeklere göre biraz daha uzun yaşadığını
00:15görüyoruz. Eee Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre de iki
00:18bin yirmi bir yılı raporu var. Erkekte beklenen yaşam süresi
00:23yetmiş iki buçuk yıl, sağlıklı yaşam beklentisi ise altmış dört
00:27buçuk yıl. Kadında yaşam beklenti süresi yetmiş sekiz
00:31nokta bir yılken ııı sağlıklı yaşam beklenti süresi ise altmış
00:35beş nokta dokuz yıla denk geliyor. Yine Dünya Sağlık
00:39Örgütü verilerine göre ııı iki bin on dokuz yılının verisi bu.
00:43Iıı otuz yetmiş yaş arasında ııı kardiyovasküler sistem,
00:48diabet, yani şeker hastalığı, kanser ve ııı böbrek
00:52hastalıklarına bağlı muhtemel ölüm oranı on altı buçuk
00:56saptanmış ve ülkemizde on beş yaş ve üzerinde sigara içme
01:01oranı yüzde otuz nokta beş saptanmış. Bu dünya
01:04ortalamasında yüzde yirmi nokta dokuz. Yani sigara içme
01:08oranında dünyanın üzerinde bir sayı mevcut. Beklenen sağlıklı
01:14yaşam süresinde de TÜİK verilerine göre ııı olaylar
01:17biraz değişiyor. Erkeklerde beklenen sağlıklı yaşam süresi
01:21elli dokuz yılken kadınlarda elli altı nokta üç yıl oluyor.
01:25Ortalamada ise elli yedi nokta altı yıla denk geliyor.
01:29Kadınların erkeklere göre daha uzun yaşamasının altında
01:32aslında araştırılmış pek çok faktör var ama ön plana çıkan
01:35şeyleri değerlendirirsek bunda özellikle ııı steroid hormon
01:40dediğimiz, östrojenin koruyucu özelliği, testosteronunsa
01:43negatif etkileri ön plana çıkıyor. Östrojen ııı kötü
01:49huylu kolesterol dediğimiz LDL seviyesini düşürüp iyi huylu
01:53kolesterol dediğimiz HDL seviyesini yükseltirken
01:56testosteronun tam tersi negatif etkileri oluyor. Iıı bunun
02:01dışında yine telomer boyu dediğimiz bir şey var ııı DNA
02:05yapımızda. Bu telomerlerin uzunluğu bizim yaşam süremizi
02:09de belirliyor. Doğumda telomerlerin boyu eşitken
02:13ilerleyen yıllarda kadınlarda telomer kısalmasının erkeklere
02:18göre daha yavaş olduğu tespit edilmiş. Bu da faktörel bir
02:22şey. Onun dışında kadınların bağışıklık sisteminin erkeklere
02:26göre daha aktif olması da sebeplerden biri diyebiliriz.
02:30Testosteronun dediğim gibi negatif aslında savaşçı
02:33duygusu biraz ııı yarışmacı duygusu erkekleri riskli
02:37davranışlara itebiliyor. Bu riskli davranışlarda özellikle
02:41trafik kazalarında ya da şiddete meyilli durumlarda
02:45hayatı risk almada erkekleri tetikleyebiliyor. Hatta
02:50deneysel çalışmalarda testosteronun alındığı deney
02:54hayvanlarında yaşam süresinin uzadığı görülmüştür.
02:58Testosteronun negatif etkilerinden ııı bunu
03:02kendimizi telkin ederek ya da bunu kontrol etmeye çalışarak
03:05kaçınabiliriz.
Yorumlar