00:00Çavuştepe'de üniversitemizin, arkeoloji bölümünün kazı alanındayız.
00:05Mehmet Kuşman amcamızı ziyarete geldik.
00:08Kendisi biliyorsunuz Urar Turca'yı okuyabiliyor.
00:12Mehmet amca Urar Turca'yı ilk ne zaman kendi kendine öğrenmişsin?
00:16Öyle biliyoruz.
00:17Evet hocam, ben 60'ta asker oldum.
00:207 Mayıs'ta asker oldum.
00:22Askerliğimi bitirdikten sonra köyümü bulan Çavuştepe'ye dindim.
00:27Daha önce hiç görmedim, tanımadım.
00:30İnsanlar okulumun etrafına döndüler.
00:32Herkese sordum kim bunlar diye.
00:34Dediler ki arkeologlar ne yapacaklar?
00:36Buğdayı kazacaklar.
00:38Buğdayı ben Çavuştepe'ye yok dedim.
00:401961'den 1986'ya kadar doktoratif Erzem burada, Çavuştepe'de, Gürpınar'da kazı çalışmalarını yapıyor.
00:49Peki o süreçte mi öğrendiniz Urar Turca'yı?
00:52İlk yılda bir kitabe çıkmıştı, depo kitabesi.
00:56Akif Hoca da bakıyordu hocam.
00:59Ben de zannediyordum ki profesör derince dünyada olaçıktan her şeyi biliyor.
01:04Hocam nedir bu yazı?
01:06E hocam ne diyor?
01:07Okuyamam diyor.
01:08Yoruldu dedim.
01:09Görevim ben arkeologum.
01:11Kazı yapmakla mükellefim.
01:13Devlet para veriyor.
01:14Bir yerden ruhsat alıyoruz.
01:15Kazanıyoruz.
01:16Bize çıksa müzeye bırakıyoruz.
01:18Çıkmazsa başka yer kazıyoruz.
01:20Hiç şey anlayamadım.
01:22Ondan sonra ikinci senesinde yine depodan ilk kitabe çıkınca daha tapınaktaki yazı çıkmamış.
01:29Aslanlara dinlen bu yazı öğrenemez miyim?
01:32Yok diyor.
01:33Çok zordur.
01:34Zor derince ne kadar zor?
01:36Zordur dedim.
01:38Ondan sonra Tamer Tarhan Hoca, o da o zaman dört çente.
01:43Dedi ki biz haftaya gidiyoruz.
01:46Sen mankalesine git.
01:48Oradaki yazıları var.
01:49Bakalım ne yaparsın.
01:51Hocam onlar gittiler.
01:53Ben bana gittim.
01:54Bir çizgili defter, bir de kurşun kalem aldım.
01:57Şimdi iki çeşit yazı var.
01:59Bir Asur var.
02:00Bir Urartu var.
02:01Hangisi Asur?
02:02Onu da şey yapamadım.
02:04İran'da da bir yazılar vardı.
02:06Onları da topladım.
02:07Türkiye'de de bazı yerleri dolaştım.
02:10Getirdim.
02:11Üç yıldır alfabet tamamlandı.
02:14Tamamlandı.
02:16Biz de o zaman bir eğitim bakımına bağlıydık.
02:18Çünkü daha Kültür Bakanlığı yoktu.
02:20Turizm vardı.
02:21Kültür yoktu.
02:22Basın yazmış.
02:24Çalıştılar beraber.
02:25İşte Mehmet Uluçay'ın Urartu alfabesini yapmış diye.
02:30Bakanlıktan muameleyine yazı gelmiş.
02:32Mehmet Uluçay, Mehmet Ankara'ya.
02:34Sen pazarına gönderin diye.
02:36Ben mi dedim?
02:37Beş kuruş param yok.
02:38Ben nasıl giderim Ankara'ya?
02:40Gönderdiler.
02:42Götürmem taşıdı.
02:44O zaman da yerliye yakın hocalar oradaydı.
02:47Bütün Türkiye'de fazla çalışmaları yapan bütün yerli ve yabancı hepsi orada.
02:54Bakan kendisi müsteşar.
02:56Orada tarihçiler, arkeologlar çok kalabalık.
02:59Birine gösterdim.
03:01Şöyle bir çevirdi, çevirdi, çevirdi.
03:03Sen bunu nerede buldun dedi.
03:05Hocam ben yaptım dedi.
03:07Baktı.
03:08Bravo, bravo dediler.
03:09Çıktı geldi.
03:10Bu alfabe değil mi?
03:11Evet.
03:12Nasıl mesela kaç harf?
03:1454 harf.
03:16Öbürleri hepsi.
03:18Bizim üniversitede yüksek lisansta uğraşacağız.
Yorumlar