00:00Global Liderler Zirvesi'nin saygıdeğer katılımcıları, hanımefendiler, beyefendiler,
00:08değerli basın mensupları, sizleri saygıyla, sevgiyle selamlıyorum.
00:14Öncelikle bu zirvenin verimli ve başarılı geçmesini temenni ediyorum.
00:20Programımdaki bir son dakika değişikliği nedeniyle bugün fiziken aranızda bulunamıyorum.
00:27Ama Global Liderler Zirvesi 2024'te online de olsa katılmaktan dolayı büyük bir mutluluk duyuyorum.
00:37Bugün size orta vadeli programımızı ve Türkiye ekonomisine ilişkin,
00:43önümüzdeki döneme ilişkin perspektifimizi sizlerle paylaşmak istiyorum.
00:48Her zaman olduğu gibi bir sunum üzerinden daha faydalı olacağını düşündüm.
00:54Online de olsa bir sunum üzerinden bunu yapmayı tercih ettim.
00:59Bildiğiniz gibi orta vadeli programımızın nihai hedefi sürdürülebilir yüksek büyüme ve daha adil gelir dağılımıdır.
01:08Ama sürdürülebilir yüksek büyüme için bizim mutlaka fiyat istikrarını sağlamamız lazım.
01:16Mali disiplini yeniden tesis etmemiz lazım.
01:19Sürdürülebilir cari açık yine olmazsa olmazlardan.
01:23Ama en kritik olanı yapısal dönüşümdür.
01:26Çünkü yapısal dönüşümlerimiz rekabet gücümüzü artıracağız.
01:31Ve verimliliği artırarak refah seviyemizi yükselteceğiz.
01:35Programımızı eğer daha önceden benden duyduysanız veya basından bildiğiniz gibi
01:42programımızın en önemli önceliği enflasyonu tek haneye düşürmektir.
01:49Geçen sene bir geçiş dönemi yaşadık enflasyonda.
01:54Enflasyon Mayıs ayında zirveyi buldu.
01:57Bu sene sona itibariyle enflasyonu yaklaşık Merkez Bankası'nın bandının, Hedef Bandı'nın
02:06üst kısmı olan %42 civarında %41,5 ile bitirmeyi ümit ediyoruz.
02:13Gelecek sene enflasyonu %20'nin altına, %17,5 işte orta vadeli programın hedefi.
02:20Ama 2026 sonunda da tek haneye düşürmeyi hedefliyoruz.
02:25Bunun için Merkez Bankamız gerek geleneksel sıkı para politikası,
02:33gerekse miktarsal sıkılaştırma, gerekse seçici kredi sıkılaştırma anlamında
02:39elindeki bütün imkanları seferber etmiş durumda.
02:43Dolayısıyla enflasyon beklentileri ve enflasyonu çıpalamış durumda.
02:48Zaten yazın başlayan belirgin dezenflasyon önümüzdeki aylarda devam edecek.
02:55Biz enflasyon hedeflerimizin gerçekçi olduğuna ve bunları tutturabileceğimize inanıyoruz.
03:01Tabi dezenflasyonun yanında diğer önemli bir hedefimiz az önce de ifade ettim.
03:08Bütçe açığını kalıcı bir şekilde %3'ün altına çekmek.
03:14Bildiğiniz gibi deprem nedeniyle, yine EYT nedeniyle,
03:19geçen sene ve bu sene bütçe açığımız oldukça yüksek seyrediyor.
03:23Garisafi yurt içi hastaya oran olarak bütçe açığı geçen sene %5,2 idi.
03:29Bu sene %4,9'a gerilemesini bekliyoruz.
03:33Ama gelecek sene bizim için kritik bir sene.
03:37Dezenflasyon sürecini desteklemek için bütçe açığın milli geliri oranını %3 civarına düşürmeyi hedefliyoruz.
03:45Sonraki yıllarda da %3'ün altına çekerek dezenflasyona güçlü bir destek vereceğiz.
03:54Diğer hedeflerimizden bir tanesi de cari açığın kalıcı bir şekilde %2 ve altına çekilmesidir.
04:03Bildiğiniz gibi geçen sene cari açık %4 civarındaydı.
04:08Bu sene muhtemelen %2'nin altında %1,7 olarak öngörüyoruz.
04:14Gelecek sene %2 civarı bir cari açık öngörümüz var.
04:19Sonraki senelerde ise %1,5-2 arası bir cari açık hedefliyoruz.
04:24Şimdi cari açığın %2-2,5'ın altında olması şu demek.
04:29Bir, Türkiye'nin dış borcunun milli geliri oranı artık düşüyor demektir.
04:36İkinci olarak da rezerv birikimine imkan sağlıyor.
04:40Çünkü hedeflerimizden bir tanesi de Türkiye'nin rezerv yeterliliğini arttırmaktır.
04:47Ve böylece Türkiye'nin dış kırılganlıklarını azaltmaktır.
04:51Tabii bu politikaların bir sonucu olarak da büyümede geçici bir yavaşlama olacak.
04:59Ama daha dengeli, daha sürdürülebilir yüksek büyümeye geçiş yapacağız.
05:04Evet, geçen sene büyüme bildiğiniz gibi %5 civarıydı.
05:10Fakat bunun 8 puanı iç talep kaynaklıydı, 8 puandan fazlası.
05:17Net ihracatın katkısı da eksi 3 puanın üzerindeydi.
05:21Dengesiz bir büyümeydi ve bu enflasyonu, cari açığı doğuruyordu.
05:27Bu sene büyüme daha mütevazi, uzun vadeli ortalamalarımıza göre,
05:34dezenflasyon programı nedeniyle %3,5 civarında bir büyüme öngörüyoruz.
05:39Ama bu büyümenin 1 puanı dış talepten gelecek, net ihracatın katkısı.
05:462,5 puanı da iç talepten gelecek.
05:49Gelecek sene büyümeyi %4, daha sonra da 4,5 ve 5 olarak öngörüyoruz.
05:55Ama net ihracatın katkısı pozitif olmaya devam edecek.
06:01Peki, programımız özünde bir dezenflasyon programı.
06:07Dezenflasyonla birlikte biz sürdürülebilir yüksek büyümeye geçmek istiyoruz.
06:13Dezenflasyonun amacı hakikaten Türkiye'de öngörülebilirliği arttırmaktır.
06:18Türkiye'de refahı kalıcı bir şekilde arttırmaktır.
06:22Ve dezenflasyon başlamış durumda.
06:24Peki, az önce size çerçevesini çizdiğim programımız çalışıyor mu?
06:29Müsaade ederseniz o konuya bir bakmak istiyorum.
06:33İkinci bir ana konu olarak.
06:36Şimdi, büyümede dengelenme bizim önceliklerimizden bir tanesiydi.
06:42Dikkat ederseniz bu grafiğe,
06:45Geçen sene iç talepteki büyüme özellikle ilk üç çeyrekte yüzde 8 ile 11 arası neredeyse.
06:54Yani iç talebin büyümeye katkısı.
06:57Bu çok yüksek bir rakam.
06:59Net ihracatın katkısı da eksi.
07:02Tabi bu dediğim gibi dengesiz bir büyüme.
07:05Biz daha dengeli bir büyümeye geçişi sağlamış durumdayız.
07:11Tabi ki büyümede dediğim gibi geçici bir yavaşlama var.
07:15Ama bu geçici dezenflasyonla birlikte, enflasyonun kalıcı bir şekilde düşmesiyle birlikte,
07:21Türkiye'nin hem büyüme potansiyeli yükselecek, hem de büyüme performansı yükselecek.
07:27Bakın size basit bir örnek vermek istiyorum.
07:311990'lı yıllarda enflasyon çok yüksekti.
07:35Ortalama %70 civarındaydı.
07:38Türkiye'de real büyüme %3 civarıydı.
07:42Peki ne yaptık?
07:442000'li yılların başında enflasyonu kalıcı olarak bir tek haneye düşürdük uzun bir süre.
07:51O dönemde Türkiye'de ortalama büyüme %5,5 ve üzeridir.
07:56Dolayısıyla dikkat ederseniz enflasyonla büyüme arasında kısa vadede tabi bir etkileşim var.
08:04Ama orta uzun vadede enflasyonun tek haneye inmesi,
08:09Türkiye'nin büyüme potansiyeli ve büyüme performansını yükseltecektir.
08:14Cari açıktaki iyileşme çok ciddi bir şekilde sağlanmış durumda.
08:21Geçen sene, Mayıs ayında, bu programın hemen arefesinde,
08:27cari açığımız 57 milyar dolar civarıydı.
08:32Bugün cari açığımız 20 milyar doların altına düşmüş durumda.
08:37Ve programın başarısı burada çok net bir şekilde ortaya çıkıyor.
08:42Çok büyük ihtimalle bu sene, milli geliri oran olarak,
08:47cari açığı dediğim gibi %2'nin oldukça altında bir seviyede bu yılı tamamlayacağız.
08:54Önümüzdeki senelerde de cari açığı %2'nin altında tutmayı hedefliyoruz.
09:00Diğer önemli bir önceliğimiz tabii ki mali disiplin.
09:04AK Parti hükümetlerinin en önemli özelliklerinden bir tanesi,
09:09mali disiplini uzun bir süre sağlamış olmasıdır.
09:12Bakın 2003-2022 yılı, bütçe açığının milli geliri oranı ortalaması %2.4.
09:20Yani mastery kriteri olan %3'ün oldukça altında.
09:25Geçen sene tabii ki depremin etkisiyle bu açık büyüdü.
09:33Aslında tedbir almasaydık, geçen sene açık %9.8 gibi çok dramatik bir seviyeye ulaşabilirdi.
09:42Ama biz geçen sene özellikle yaz aylarında oturduk ve ciddi tedbirler aldık.
09:50Önden yüklemeli mali konsolidasyona gittik.
09:54Ve o tedbirler sayesinde biz geçen sene bütçe açığının...
Yorumlar