00:00Tabii iki tane önemli bir nokta var burada. Bunlardan bir
00:04tanesi Türk ekonomisinin direncinin arttırılması yönelik
00:07ııı gelen verilerin değerlendirilmesi özellikle döviz
00:12talebinin ııı bu noktada ııı azaltılması döviz getirici
00:16faaliyetlerin arttırılması makro ekonomik dengenin bu
00:19noktada iyileşmesine dair verilerin değerlendirilmesi
00:21üzerine duruldu. Iıı diğer bir nokta ise enflasyon mücadele
00:25enflasyon ve mücadeleydi. Iıı tabii burada ııı Sayın Bakan
00:28şunu ifade etti. Yani uygulanan programın
00:31kazanımları üzerinde de durdu. Yani siz de az önce de şey ııı
00:35haberde de verdiniz. Özellikle işte borçlanma
00:39kabiliyetindeki artışın ııı daha düşük borçlama kabiliyeti
00:44işte buradaki kredi derecelendirme kuruluşların
00:47Türkiye'ye dair not arttırımlarının Türk ekonomisinin
00:50olan etkisinden yine bu noktada bahsetti. Bu da oldukça
00:52önemli. Çünkü bilindiği üzere üç tane önemli
00:55derecelendirme kuruluşu Türkiye'ye üst üste not
00:57artışları yaptı. Bu da gerçekten ııı daha fazla
01:01yabancı sermaye girişi noktasına etkili oldu. Aynı
01:04zamanda ülkenin risk priminin yedi yüzlerden iki yüz altmış
01:06lira kadar düşmesi yine benzer ülkeler mukayese olarak
01:09Türkiye'nin alınışı olduğu yolun çok daha iyi olduğunu
01:12gösteren noktalar. Tabii ııı burada veriler oldukça pozitif
01:16Merkez Bankası'nın rezervlerinde iyileşme durumu
01:18söz konusu var. Borçlanma kabiliyeti ki burada önemli
01:21bir rakamdı. Yani burada şunu söyle yüz lira siz borç
01:25ödediğiniz zaman geri ne kadar borç bulabilirsiniz? Işte
01:27bununla ilgili rakamlarda hem bankalarda olsa bir artış
01:31durumu söz konusu ki bu ııı bankalarda yüz elli ııı yüz
01:36lira borçlandığınız zaman ödediğiniz zaman yüz elli lira
01:38bulabiliyorsunuz. Yani bu ülkenin istediği zaman
01:41finansmanın ihtiyacını karşılayabildiği nitelikte
01:43olduğunu ifade ediyor. Tabii tüm bunların ötesinde de ııı
01:46gelen nokta sıcak gündem enflasyon. Çünkü milyonlarca
01:50insanı direkt yaşam kalitesini, yaşam aletini ilgilendiren bir
01:54konu. Hani burada biz ııı büyümeden bahsediyoruz, makro
01:58ekonomik istiklardan bahsediyoruz. Fakat diğer
01:59taraftan da hane halkının yaşam maliyetinde vefat düzeyinde bu
02:04noktada korunması gerekiyor. Buna dair aynı zamanda da ııı
02:07mesajları oldukça netti. E çünkü geçtiğimiz yıl bu aylarla
02:11mukayese edildiği zaman ııı işte ııı Mayıs ayının yüz yetmiş
02:15beşli zirveyi gördük dediği şu anda ise ııı ciddi bir düşüş
02:19durumu söz konusu. Yüzde ellilere kadar yaklaştık. Tabii
02:21bu geçtiğimiz yılki bu bazı etkilerin etkiyle beraber bu
02:25hızlı iniş sağlandı. Tabii ııı burada programdaki kararlılık
02:30oldukça önemli. E tabii yine altını çizmiş olduğu noktalardan
02:34bir tanesi ise burada ııı sabırlı olmak gerektiği
02:38söylendi. Çünkü bu programın ııı sonuçlarını elde etmek ııı
02:43zaman istiyor. Hep o vermiş olduğu bir örnek de vardı. Onu
02:46ben de zaman zaman kullanıyorum. Yani burada şok öncesi döneme
02:50dönmek için yani enflasyonun oluşmaya başladığı ııı döneme
02:54dönmek için onun öncesi dönemi dönmek için yapı alaraştırmalarda
02:58elli beş ülkede üç nokta dört ile ihtiyaç var denildi. Hani
03:01biz bunu bir nokta dördünü geride bıraktık. Artık
03:04dezenflasyon sürecine hızlı bu şekilde girdik. Önümüzdeki
03:07sonlarında yüzde yirmi nedeniyle yakalayacağımıza da
03:10bu noktada inanıyoruz dedi. Tabii burada tüm başkalarını
03:14yaparken de eee jeopolitik olarak da aynı zamanda da
03:17küresel iktisadi iklimi de burada konuşmak da gerekiyor.
03:21Sayın Bakan da zaten bunu ifade etti. Dedi ki bakın dedi
03:24Avrupa'daki durum şu anda çok iyi değil. Yani büyüme yüzdesi
03:28on nokta bir. Büyüme de Avrupa. Eee fakat şu anda yeni bir
03:31sürece giriyoruz. Aslında bundan sonra bizim uygulamış
03:34olduğumuz ekopolitik yani ııı ekonomi programını dünyadaki
03:39yeni iktisadi iklimle beraber okumak gerekiyor. Beraber
03:42değerlendir Bekir. Nedir bu? Artık faiz indirimlerin
03:45konuşulduğu Avrupa Merkez Bankası'nın ikinci kez faiz
03:48indirdiği Avrupa ABD Fed'in aynı zamanda faiz indirim
03:52sürecine girdiği elli bas puan mı olacak? Yirmi bas yirmi beş
03:56bas puan mı olacak? Böyle de bir iktisadi bir ortam var
03:59aslında. Yani hatta ııı bu çok üzere durulmadı gerçi. Hani bu
04:03uygulanan ııı programın iktisadi olarak büyüme
04:07tarafındaki maliyeti ne olur diye. Tabii bunu daha önceki
04:10açıklamalarında biz zaten biz duymuştuk. Nedir neydi bu? Yani
04:14Türkiye zaten geleneksel olarak büyüyen bir ülke ki son
04:17yüzyıllık ortalama yüzde yüze dört nokta sekiz. Dolayısıyla
04:21büyüme ödeyimiz sorunu yok. Fakat burada önemli olan nokta
04:24şu. Nasıl bir büyüme modeli gerçekleştirdiğiniz? Işte
04:28bundan dolayı ııı döviz talebi artırmayan döviz getirici
04:33faaliyetler ile büyüyebilmek tüketimden ziyade net
04:37ihracatın katkısıyla büyüyebilmek yani sağlıklı ve
04:40dirençli büyüyebilmek aslında budur. Iıı dolayısıyla
04:43aslında uygulan ekonomi politikasının biz verilerini
04:47geçtiğimiz haftalarda da görmeye başladık. Nedir burada?
04:50Özellikle bu tüketim merkezli büyümenin büyümeye katkısı
04:54yüzde beş dört beş altı civarındayken bunun yüzde bir
04:57nokta üçe düştüğünü gördük. Yine net ihracatın büyüme etkisi
05:01negatif iken şu anda bunun ııı pozitife döndüğünü bir nokta
05:05üçe bir nokta ikiye kadar yükseldiğini gördük. Yani bu
05:07aslında büyüme kompozisyonunda daha sağlıklı bir göstergeye
05:12doğru gittiğimizi bize gösteriyor aynı zamanda. Bu
05:15oldukça önemli. Eee tabii ııı devlet. Şunu merak ediyorum.
05:20Şimdi Sayın Bakan dezenflasyon sürecindeyiz dedi. Eee aslında
05:24dezenflasyon sürecine vurgu yaptı. Eee önce bir cümleyle
05:28bir kez daha hatırlatmakta yarar var. Dezenflasyon nedir?
05:32Eee biz neyin içindeyiz? Ikinci bir sorumu bunu birleştirerek
05:36soracağım. Bir de Sayın Bakan eee en zor dönemi geride
05:39bıraktık diyor. Bu bizim için ne ifade ediyor? Dezenflasyon
05:42sürecinde olup eee zorlu süreci de geride bırakmış olmak.
05:47Dezenflasyon süreci yıllık bazdaki azalıştan bahsediyoruz
05:52biz. Tabii aylık bazda fiyattan artmayı devam ediyor.
05:54Fakat burada önemli olan nokta aylık bazdaki artıştaki
05:58azalışın öngörülebilir düzeyde seyirde devam etmesi. Bunun
06:01altını çizmek istiyorum. Geçtiğimiz Mayıs ayında yüzde
06:05yetmiş beşlere ulaşmıştık. Ama en son açıklanan enflasyon
06:07veresi yıllık enflasyon yüzde elli ikiye düştü. Yani yıllık
06:11enflasyonda bu baz etkileriyle beraber ki bakın altını
06:14çiziyorum. Neden böyle bir hızlı düşüşle karşı karşıya
06:18kaldık? Bir de şunu da söylemek istiyorum. Bu düşüş fiyatlardaki
06:21düşüş anlamına gelmiyor. Bu düşüş yıllık bazdaki düşüştür.
06:25Enflasyondaki azalıştır. Aylık bazdaki artışın azalışı
06:29anlamına geliyor. Bunun altına çizmek istiyorum. Tabii bunun
06:32bu önemli bir eee veri bizim için. Çünkü bu enflasyonda
06:36elde etmiş olduğumuz kazanımların ekonomi
06:39politikasının ne kadar eee doğru gittiğini bize gösterir
06:43aynı zamanda. Tabii yüzde elli iki bandını geldi şu anda. Ki
06:47eee hedef yıl sonu itibariyle yüzde kırk kırk iki bandını
06:50götürmek ki OEP'de de zaten beklenen yüzde kırk bir nokta
06:54beş eee iki bin yirmi dört yılı için iki bin beş yılı için
06:57yüzde on yedi nokta beş iki bin yirmi altı iki yıl için
07:01yüzde dokuz nokta yedi yedi için yedi. Yani buna baktığımız
07:04zaman yıllık enflasyondaki azalışı biz dezenflasyon olarak
07:08tanımlayabiliriz. Fakat bizim daha çok takip etmek istediğimiz
07:11veriyse mesela geçtiğimiz haftalarda enflasyon verisi
07:15açıklandı. Tabii burada enflasyon verisi neydi? Aylık
07:17bazı kardeş iki nokta kırk ikiydi. Fakat biz bir önceki
07:21yıl bu bu çok daha yüksekti. Yani bu iki nokta kırk ikinin
07:25eee üçüncü çeyrekte iki nokta beşin altına düşmesi son
07:30çeyrekte ise yüzde bin nokta beşin altına düşmesini biz
07:32burada arzuluyoruz ki bu hedeflenen noktaya da
07:36gelebilelim. Tabii burada hane halkını ilgilendiren kalemler
07:39da var. Tabii enflasyonla bahsederken sepet içerisinde
07:42bazı mallı hizmetlerin ağırlığı oldukça yüksek. Nedir bunlar?
07:45Birinci olarak gıda, konut, ııı ulaştırma ııı bunlar bunların
07:50payı yüksek. Bakın gıdanın enflasyona katkısı negatif
07:54oldu. Bu aylardan sonra elde etmiş olduğumuz oldukça
07:56olumlu bir veri ki bu özellikle hane halkını ilgilendiren ve
08:00hane halkı bütçesi içerisinde sepetteki ağırlığını yaklaşık
08:04yüzde yirmi beşini oluşturan kalem gıda negatifti. Fakat
08:07burada eee sayın bakanım dün ifade etti. Eğitimdeki artışın
08:11altına çizmek istiyorum. Bu ciddi anlamda yüksek. Çünkü
08:14burada eğitimin toplam enflasyon sepeti içerisindeki
08:18payına yüzde bir nokta sekiz olmasına rağmen burada
08:21enflasyonu en son en son çıkan enflasyonun katkısı yüzde sıfır
08:25nokta dört. Yani burada aslında Buyurun bir şey soracaktınız.
08:29Eee sürem çok azaldı. Eğitimine de girelim. Eğitimden
08:33dolayı da mı eee enflasyona tetikleniyor? Hatta konuşacağız
08:37sayın bakan. Şimşek'in söylediği açıklamaları sanıyorum ki bu
08:40hafta eee değerlendirmeye devam edeceğiz ama şunu çok merak
08:44ediyorum ve konuşmak istiyorum. Eee bir eee sürekli olarak
08:48sayın Şimşek'in istifa ettiği iddiaları sosyal medya
08:52platformlarında ve hatta eee bazı gazeteciler tarafından da
08:56böyle dile getiriliyor. Eee işte istifa etti ama benden
08:58duyun gibi böyle eee işte şu anda külliyeye gitti istifa
09:03dilekçesini verdi gibi. Sayın Bakan'a bu dün akşam da
09:05soruldu. Eee Sayın Bakan da dedi ki biz burada bir yola
09:09çıktık. Eee ve o yola çıkarken de bir planlama yaptık.
09:13Dolayısıyla bu sadece eee bana bir zarar değil ya da eee
09:17bakanlığıma değil devlete de bir zarar, Türkiye Cumhuriyeti'ne
09:20bir zarar, eee maddi anlamda bir zarardan söz etti. Bu
09:23iddialarla ilgili ne söylersiniz sayın Demirel? Tabii bunu
09:27geçtiğimiz haftalarda da konuştuk. Bakın bu kara ııı
09:31pazartesiden sonra dünyadaki borsalar ciddi anlamda değer
09:34kaybetti. Fakat daha sonra dünya borsaları ııı toparladı.
09:37Hatta artıya geçti. Fakat bizim borsamız halen dokuz bin altı
09:41yüz bandında puan olarak. Eee şunu söylemek istiyorum. Bu
09:45tür tartışmaların ekonomiyi etkisi tamamıyla olumsuzluğu.
09:48Bu her bir bireyi Türkiye Cumhuriyeti'nde yaşayan her bir
09:52vatandaşımızı ilgilendiren bir husus ya burada bile fak kaybı
09:56söz konusu. Çünkü bu özellikle ııı uygulanan ekonomi
10:00programının hedeften ulaşması noktasında da geciktirici bir
10:04tartışmadır bu. Geciktiricilik oluşturan bir mevzudur bu
10:08dolayısıyla. Sayın Bakan çok net ifade etti burada. Böyle bir
10:10gündem yoktur dedi. Eee program işliyor. Eee görevimizin
10:14başımız başındayız. Eee bu tartışmaların getirmiş olduğu
10:18bakın o dönemlerinde neyi gördü? Birden borsanın düştüğünü
10:21toparlanamama süreci halen devam ediyor. Eee dövize bir
10:24hareketlilik oldu. Oysa ki biz şu an enflasyonla mücadele
10:28ediyoruz. Yani uygulanan bir program var. Bu bu tartışmalar
10:31ile bu program ııı hedeflemesi akamete uğrayabilir. Eee
10:36dolayısıyla bu tür tartışmalar bizim şu anda şu ekonomi
10:39konjektörü içerisinde aslında hiçbir lüksümüz yoktur ve bu
10:42tartışmalar halen devam ediyorsa ben burada iyi bir
10:45niyette görmüyorum. Çünkü burada bütün hane halkını
10:49hepimizi ilgilendiren bir husus. Hepimiz ayrı gemideyiz.
10:51Dolayısıyla burada iktisadi hedeften ulaşma aşısında
10:54aslında daha dikkatli ııı bu noktada olmak gerektiğini
10:58düşünüyorum ben.
Yorumlar