00:00Onlar, dolusu yatak yatağı,
00:08bir üçgen ve bir oda gibi
00:16hükmetler üzerinde shotktur.
00:24Şurayı bitirelim.
00:41Bu tarafa açma. Bak bu tarafa zaten
00:547 sene boyunca olmuş.
01:07Şu üçgenleri daha önce görmüşüm ama ortadaki şey
01:11motifini ilk defa görüyorum.
01:14Doğrudur.
01:20Birinci Dünya Savaşı sırasında burada yol açılmış ve o yol
01:25açımı sırasında da çok büyük tahribat meydana gelmiş. Bunlara
01:29müdahale tekrar kısmen devam edecek. Arkada daha önce kızısı
01:33yapılmış bir üçüncü akıtımız vardı grup halinde burada. Yan
01:37yana duran. Oraya da konservasyon işlemi uyguladık ve
01:41sağlam hale getirdik.
01:44Evet.
02:01Kamera çekmedi.
02:05Yirmi dört yılı kazı çalışmalarında yüzey toprağı
02:15alındıktan sonra kısmen sekiz on kadar çocuk mezarı da ortaya
02:22çekti. Başlattığımız çalışmaların ilki mezarlığın
02:26hem ziyaretçileri açık tutulması için otların temizliği
02:31hem yangın ııı tehlikesini ortadan kaldırmaya yönelik
02:35çalışmalar oldu. Ama bunun haricinde iki bin yirmi ikide
02:39başlattığımız ııı deredeki çalışma devam ediyor. Burada ııı
02:45Birinci Dünya Savaşı'nda açıldığı söylenen ııı ve uzun
02:50yıllar ııı boyunca da kullanılan Ahlat Tatvan yolu ııı yapımı
02:55sırasında çok büyük bir tahribat meydana gelmişti. Bu
02:58tahribatı ııı rehabilite etmeye yönelik çalışmalarımızı
03:03inşallah bu sene sonlandıracağız.
03:13Şu tarafa biraz destek vereyim kalksın. Çünkü zemin çok şey
03:18değil, sağlam değil. Önemli yol katlettik. Burada ııı yaklaşık
03:23seksen ııı mezar taşının ııı restorasyonunu gerçekleştirdik.
03:29Iıı on beş kadar da yeni mezar taşı. Yüzey toprağını
03:33aldıktan sonra ortaya çıktı. Onlara da müdahale ettik
03:36gerekli. Müdahaleyi yaptık ve ııı restorasyonu bazen
03:41gerçekleştirdik ama onun ötesinde ııı kazıya
03:46başladığımızda çok ııı acil durum arz eden ııı noktalar
03:51vardı. Iıı o noktalarda hem restorasyon hem konservasyon
03:56çalışması gerçekleştirdik. Bu bağlamda üç tane akıta müdahale
04:01ettik. Iıı iki tanesinde restorasyon daha önce kızısı
04:05yapılmış bir ııı akıtta da konservasyon yani ııı
04:10sağlamlaştırma işlemi gerçekleştirdik. Iıı bu ııı yeni
04:16seksene yakın ııı taşa müdahale etmiştik. Bunların yaklaşık on
04:20beş tanesi kırıktı. Iıı o kırıklara ııı hem yapıştırma
04:26birleştirme işlemi gerçekleştirdik hem özgün
04:29yerlerine yerleştirerek ııı çok daha sağlam olmasını sağlamaya
04:33çalıştık.
04:40Dere olarak tabir ettiğimiz ııı yol güzergahını ki bu yol
04:44güzergahı yaklaşık dört yüz yetmiş metre uzunluğunda bir ııı
04:48yol. Yaklaşık on metre de genişliğe sahip bir alan. Iıı
04:53bunların tamamı bu bölgeden ııı idi. Ve ııı kısmen ııı işte
04:59yamaçlara yığılmış, devrilmiş, toprak altında kalmış bu seksen
05:05mezara biz bu sene müdahale ettik. Ama bunun ötesinde
05:09yaklaşık iki dönümlük arazide de düzeltme zemin ııı düzeltme
05:14işlemi ııı gerçekleştirildi.
05:22Bakanlığımızın yeni başlattığı projeler var. O projeler
05:27kapsamında biz dört yıl içerisinde ııı Selçuklu Meydan
05:32Mezarlığı'nın her alanına müdahale ederek çalışma
05:36çalışma gerçekleştirmek ve mezarlığı tamamen ziyarete açık
05:40hale getirmek istiyoruz. Iıı bu bağlımda proje kapsamında da
05:45bütün mezar taşlarına müdahale edeceğiz. Yüzey toprağın sonra
05:51ortaya çıkan yeni mezarları da özgün durumlarını kavuşturacağız
05:55ve böylece mezarlıktaki çalışma tamamen ııı nihayete ermiş
06:00olacak.
06:07Iıı iki bin yirmi üç çalışmalarında yaklaşık seksen
06:13yeni mezar tespit etmiştik. Yüzey toprağını aldıktan sonra
06:17bu seneki çalışmalarda da on beş kadar ııı yeni mezar
06:22ortaya çıktı ki bunların ııı sekiz tanesi çocuk mezarı ııı
06:26çalışmalar devam ettikçe bunlar ııı tabii ki tekrar
06:31karşımıza çıkacak. Yer altı oda mezarlarından bir tanesi ııı
06:36yanda üç dörtlüsü sağlam bir akıtımız daha var. Iıı tonoz
06:40örtüsüyle biz bu sene restore ettik.
06:46Bunun ötesinde bizim Şahideli Sandukalı mezarlarla birlikte
06:51alanda ııı yüz seksene yakın bir de yer altı oda mezarı var. Bu
06:58yer altı oda mezarlarının hemen hemen tamamında üst örtü
07:02tamamen yıkılmış. Iıı ve kalıntılardan bunların tonoz
07:06örtülü olduğunu ııı biliyoruz, öğreniyoruz. Iıı arkanda
07:11gördüğünüz tonozlu yapı da bunların ünik örneklerinden bir
07:15tanesi. Aslında burada yan yana üç tane akıt var. Yer altı oda
07:20mezarı var. Iıı eskiden burası Harebe Dere diye bilinirdi.
07:25Şimdi artık ııı yeşilliğiyle falan ııı herkesin selfie
07:30çektiği bir yer haline geldi. Bu da bizi çok mutlu ediyor.
07:33Mezarların restorasyonu gerçekleştikçe burası çok daha
07:37güzel hale geliyor.
Yorumlar