00:00Yıllardır patates üretimi yapılan Liden'in konaklık
00:03kasabasındayız. Ve ııı yirmi yıldan uzun bir zamandır
00:08tanıdığım arkadaşlarım çiftçilikle uğraşıyorlar.
00:10Maalesef arkadaşlarım bu yıl patatesten çok büyük oranda
00:13zarar ettiler. Etmeye de devam edecekler gibi gözüküyor. Şimdi
00:18üreticimiz Metin Mithatçalı'ya sözü veriyorum. Aşağı yukarı
00:23yirmi yirmi dört senedir ben çiftçilik yapıyorum. Patates
00:25tarımıyla uğraşıyoruz. Eee para kazandığımız seneler az
00:30kaybettiğimiz seneler çok. Bu kazandığım seneleri
00:33değerlendirmeye çalışıyoruz. Traktör almaya çalışıyoruz,
00:36tarla almaya çalışıyoruz. İyi kötü çocuğumuza ev bak yapmaya
00:39çalışıyoruz. Ama eee bu traktörler, bu evler sayın
00:43devlet büyüklerimizin gözüne çok geliyor. Çiftçi kazanmasın,
00:48almasın, satmasın. Yani böyle bir eee yanlış bir düşünce
00:52görüyorum ben. Eee sonuçta biz ekonominin Türkiye ekonomisinin
00:57bacası fabrikalarıyız. Eee üretim yapıyoruz. Para
01:01kazanmaya çalışıyoruz. Geçim yapmaya çalışıyoruz. Çoluk
01:03çocuk burada işte bak. Eee arkada kalan bu ıskartalarımız
01:07eee piyasaya giden malın arkasında kalanlar. Bunlar
01:10hayvan yemi toplayıp iyi kötü yemeye çıkartmaya çalışıyorlar
01:12okullar açılmada. Eee yani eee Maliye Bakanımız diyor ki eee
01:16bu sene diyor dış ticarete açılın diyor. Biz çiftçi olarak
01:20dış ticarete nasıl açılabiliriz? Siz ben ayak
01:23olmazsanız eee bizim patnezimizi bir şekilde dış
01:27pazarlara açılması lazım. Neden? Bu sebebi de ekim çok.
01:30Geçen sene para kazanılması herkesin böyle duyuyoruz ki
01:33amir etmiş, memur etmiş. Eee yani farklı farklı kişiler bu
01:37işin içine girmiş. Sonuçta biz de ekmeğimizden oluyoruz. Yani
01:42devlet büyüklerinden artık siz sağ olun zaten. Her zaman
01:44bizim yanımızdasınız. Her sene daha aşağı yukarı para yapsa da
01:47yapmasa geliyoruz, görüşüyoruz. Burada hesaplılıktayız. Hiç
01:50olmazsa bizim eee fikirlerimize değer veriyorsunuz.
01:52Yani artık bir şeyler yapılsın. Yazık değil mi bu
01:56çiftçinin malına bu kadar? Yani senin üretim maliyetin dekar
01:59olarak. Benim dekar olarak değil, kilo olarak başkanım.
02:02Evet. Eee sekiz lira dokuz lira arası. Kilo maliyetin.
02:05Patatesin kilosu. Sekiz lira dokuz. Benim kilo maliyetim. Bu
02:09şeye göre değişir. Tonaja göre değişir. Tonaj düşer. On beş
02:12olur. Tonaj çıkar. Eee yediye düşer. Sekiz dokuz aralığında.
02:16Bir dekardan aldığın ürün miktarı. Aynen tonajdan.
02:19Fazlaysa maliyeti o kadar aşağıya gelir ama ortalamaya
02:21düşündüğümüz. Ya zaten ortalama bizim şu anda burada en güzel
02:24ortalamamız ııı üç ton, üç buçuk ton gibi bir ortalama
02:27alıyoruz. En iyi verim alanı. Aynen. Ya şimdi beş ton, alt ton
02:30veren yerlerimiz var. Geçiyoruz öbür taraftan bir, bir buçuk
02:33ton veren yerlerimiz var. Bu da rekortayı düşürüyor. Yani
02:35ortalamamızın üç, üç buçuk ton aralığında. Onu da hesaplarsak
02:38işte yaklaşık bir dekar maliyetimiz yirmi beş bin falan
02:41oluyor. Bir dekar. Aynen yirmi beş bin lira falan oluyor. Bu
02:45da aşağı yukarı sekiz, dokuz aralığında diyorum mesela tonaja
02:47göre değişiyor ortalaması. Yani bu bir icat olsa daha
02:51rahatlayacaksınız. Hiç olmazsa maliyetleri kurtaracak. Şeyde
02:54ııı ihracat olmasın. Şimdi her mal şey olmuyor. Pazara girecek
02:58kalitede olmuyor. Bunların farklı şekilde istenme
03:02şekilleri var. Soymalık gidiyor falan bunlar. Iıı veya da
03:05ihracata ııı daha bir başka şekilde değerlendiriyorlar.
03:08Zamanında öyleydi ama iki senedir ııı ihracat falan yok.
03:12Geçen sene Asper Kader bir afyonun hastalık yapması ve
03:15koltenin oradan düşük olması bizim para kazanmamda sebep
03:18oldu. Değilse geçen sene de perişan olacak. Bu sene ama hava
03:21şartları, yağış falan hastalık olmaması rekolteyi arttıracak
03:26gibi duruyor. O da işte ııı söyleyin. Patates fiyatları.
03:30Satım satım dolu. Şimdi piyasa yok. Piyas olmadığı için satım
03:33işi zorlaşıyor. Yani deftlisiniz. Yani deftlisiniz
03:37tabii. Borçlarınız var. Onları ödeyecek. Borçlandın işte
03:41diyorum ya. Traktör alıyorsun. Çocuklar gibi büyüyor. Eee
03:44okullar açılacak. Ev yapmaya çalışıyorsun. Bugün her şey
03:47almış başını gitmiş. Elektrik gitmiş, mazot gitmiş. Eee sen
03:51sen geçen sene on liraya satıyorsun. Bu sene dokuz liraya
03:55sekiz liraya mal ettin patatesi. Dört liraya beş liraya
03:57satıyorsun. Yani en aşağı yüzde elli bir zarar var şu anda.
04:02Harcanan paradan. Bunu nasıl kaldırabiliriz? Eee şimdi
04:07tamam. Hani traktörümüzü aldık. Şimdi satmaya çalışıyoruz. Onu
04:10da satamıyoruz. Borcunu ödeyebilmek için. Tabii.
04:12Borcumuzu ödemek için. Şimdi başkan görünen köy kulağızı
04:15istemez. Bu iş zararla gidecek. E ne yapacak? Evimizi satacak
04:19halimiz yok burada. Satacağımız arabamızı satacağız.
04:21Traktörümüzü satacağız. Borç ödenmeye çalışacak. Ödenmezse
04:26de bir şeyler yapılacak yani. Fiyatlarla giderse zaten seneye
04:29üretim de yapamaz hale geliriz. Böyle yani deftlis.
04:33İstikrar hiç sıfır. Yani geçen sene şimdi patates para
04:38kazandırdı gibi gözüküyor ama bu kazandığımız para bizler de
04:42toprağı yine gömdük. Maliyetler var. Ve onu toplamaya
04:45çalışıyoruz. Zekeriya şu an yedi bin lirayla on bin lira
04:49arasında çok nadir. Yani tonaj alan tarlalarda çok nadir.
04:59Onları da kafa kafaya getiriyor. Her marşı hiç
05:01yoklar. Maalesef çiftçimiz çiftçilerimiz her türlü
05:07tarımsal üründen zarar ederken bu yıl patatesler de büyük
05:10oranda zarar ediyor. Işte görüyorsunuz borçlarını ödemek
05:13için traktörünü arabasını satmaya çıkarıp onu bile
05:16satmakta zorlanıyor ki çünkü piyasada bir nakit krizi
05:20insanların alım gücü düşmüş. Traktörünü bile satıp borcunu
05:23ödememe içerisindeler. Ancak çiftçimiz hala üretmekten yana
05:28hala yetiştirmekten yana tarımdan kopmuş değiller. Çünkü
05:32bu arkadaşlar gerçekten çiftçiliği çok iyi yaparlar.
05:35Çok kaliteli işler çıkarırlar ancak artık onlar da gına geldiğini
05:39biliyorum. Onların da artık çok zorlandığını biliyorum. Bu
05:42böyle sürmez. Eee Tarım Bakanlığı'nın, Ticaret
05:45Bakanlığı'nın bir an önce el ele verip patatesin ürünü
05:48açık. Diğer ürünlerde de dahil. Hepsini ihraçatının önünü açıp
05:51ihraçatçıya destek olunması gerekiyor ki çiftçilerimiz
05:54ürünleri tarlada kalmasın, ürünler para etsin, çiftçide
05:57borcunu ödesin. Dediği gibi Murat arkadaşımız da gelecek
06:00yıl bu ekimlerin olamayacağı böyle giderse çok zorlanacağı
06:04köyün yarısını da ekemeyeceği, nidenin yarısını da
06:07ekemeyeceğini söylüyor. Eee vatandaş o zaman da daha pahalı
06:09eğer ürünler yiyecek. Yani bunun sürdürülebilir olması
06:13için bir standarizasyonun olması gerekiyor. Çiftçinin
06:15desteklenmesi tam anlamıyla desteklenmesi gerekiyor. Maalesef
06:19biz Tarım ve Orman Bakanlığı'ndan, Ticaret
06:21Bakanlığı'ndan biz bunu göremiyoruz, desteğini
06:23alamıyoruz. Çiftçinin sesini duysun Tarım Bakanlığı.
Yorumlar