00:00Akdeniz ikliminin normal özelliği kabul edilen uzun süreli sıcak, kurak yaz mevsiminin kuraklığı dışında,
00:10örneğin Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün standartlaştırılmış yağış haritalarına göre,
00:183 aylık kuraklık haritasında, Türkiye'nin batısı, kuzeybatısı, batı ve orta Karadeniz bölümleriyle,
00:30iç Anadolu'nun büyük bir bölümünde, 3 aylık kuraklık analizinde,
00:37şiddetli, çok şiddetli ve Güneybatı Anadolu'da da olağanüstü, yani aşırı kuraklık etkili.
00:46Benzer durum 6 aylık kuraklık analiz haritasında da var.
00:519 aylıkta da Türkiye'nin güneybatısı hala kurak gözüküyor.
00:56Yani yaza biz, Türkiye'nin batı ve kuzeybatısında, batı güneybatı, kuzeybatısında,
01:02Türkiye'ye yaz mevsimine, yaklaşık Türkiye'nin üçte ikilik bölümünde bir kuraklıkla girmiş olduk.
01:11Bunun üstüne çok sıcak, kuru yaz koşulları etkilendiğinde,
01:17aslında demin saydığım bölgelerde etkili bir kuraklık ortaya çıktı.
01:21Sadece yağış analizlerine baktığımızda da,
01:26Türkiye'nin çok daha geniş bir bölgesinde,
01:29yaklaşık Türkiye'nin %80'lik bölümünde, 3 aylık, 6 aylık dönemde kurak koşulları etkilenen,
01:37Türkiye'nin kuzeydoğusu ve doğu Anadolu'nun dışındaki kalan bölümünde,
01:43az önceki gibi şiddetli, çok şiddetli, güneybatı ve batıda da aşırı kuraklıklar etkili.
01:516 aylık analizlere baktığımızda da,
01:55Türkiye'nin doğusu dışında, Türkiye'nin çok büyük bir bölümünde aşırı kuraklığın etkili olduğunu görüyoruz.
02:01Daha uzun sürede yine Türkiye'nin doğusu dışında bir kuraklık söz konusu.
02:07Bu yaz kuraklığından önce, barda, yaz başında, su, yağış gerektiren tarımsal ürünlerde,
02:16olasılıkla, örneğin bu bölgelerdeki tanırda, kuru tarımda, olasılıkla rekolte kayıpları söz konusu.
02:26Kuraklığın üstüne yazın sıcak ve kurak geçmesi,
02:29yani Türkiye'nin kuzeyi, kuzeyi doğusu dışında,
02:33neredeyse Türkiye aradaki afet boyutundaki yağışlar dışında çok bir yağış almadı.
02:39O yüzden kurak zaten hemen hemen Türkiye'nin önemli bir bölümü.
02:42Türkiye'de tarım açısından şu anda toprak neminin çok azaldığını söylemek mümkün.
02:52Eylül, Ekim, Kasım aylarında yeterli yağış olmazsa,
02:57özellikle tahılların ekiminde, toprağa tahıl ekilmesinde, tahıl tarımında sorunlar yaşanabilir.
03:06Ama bu yılın rekoltesini henüz bilmiyorum.
03:09Ama tahıllarda bir rekolte kaybı olmuş olabilir.
03:14Çok sıcak kurak koşullar yine aynı şekilde bazı meyve ve sebzelerde,
03:20özellikle sulu tarım yapılan yerlerde suyun olmaması durumunda,
03:25sulamanın yapılmaması durumunda yine tarımda rekolte kayıplarına yol açmış olabilir.
03:31Bu yıl zaten fiyatlarda biliyorsunuz,
03:35tarımdaki enflasyonun devam etmesi, gıda fiyatlarındaki artış,
03:42aynı zamanda iklim değişikliği ve kuraklığın da katkısıyla
03:46daha da şiddetli hissedildiği bir anlamda.
03:50O yüzden kuraklığı iklim değişikliğiyle birlikte çok ciddi bir şekilde izlemek,
03:57ona göre önlem almak gerekiyor.
03:59Tüm sektörlerde özellikle içme, kullanma suyu ve yine tarımda gereksinim duyulan suyun yönetimi bu anlamda çok önemli.
04:11Olası bir kuraklığın özellikle şiddetli, çok şiddetli, aşırı bir kuraklığın
04:18önceden öngörülmesi ve erken uyarısını içeren bir sistem oluşturmak gerekiyor.
04:24Bütün bu kuraklığın sonuçlarını iyileştirme, onarım ve yeniden inşaat süreciyle bu işi gerçekleştirmek gerekiyor.
04:32Burada öngörü ve erken uyarı çok önemli.
04:35Sadece tarım değil ama örneğin su kaynaklarına olan etkiler burada suyla ilgili kurum kuruluşları,
04:43yerel, özel, sivil toplum kuruluşları, sulama birlikleri, bakanlık gibi,
04:49tarımla ilgili olanlar da yine tarım sektöründe bu bilginin sunulması gerekiyor.
04:55Sosyoekonomik etkiler yine ekonomik beri üretim, rekor, tehlifes gibi pek çok göstergeden yararlanılarak
05:02bunun bir değerlendirmesinin yapılmalı ve kriz yönetimi tepki yanıt bölümüne bu bilginin taşınması gerekiyor.
05:09Eğer bu yapılabilirse bundan sonraki olası bir kuraklıkta etkiyi en aza indirmek olanaklı olabilir diye düşünüyorum.
05:19İklim değişimi, kuraklık, arazi bozulumu da sonuçta çölleşen iklim koşullarında,
05:27bugünkü sosyoekonomik koşullarda, bugünkü toprak, su, topografya, jeonorfoloji koşullarında
05:33Türkiye arasının yaklaşık yüzde 65-70'lik bölümü hem klimatolojik olarak hem de pek çok göstergeyle birlikte hesaplanmış olan
05:46çölleşme riskinin altında kuraklık olayları, çölleşmeninle birleşen kuraklık olayları birlikte çölleşme riskini de arttırabiliyor.
05:57Onun için iklim değişimi, kuraklık, çölleşme birlikte ele alınması gereken,
06:02birlikte yönetilmesi gereken karşı önlemlerin, uygun önlemlerinin birlikte ele alınması gereken iç içe geçmiş konular.
06:11Kuraklık ile arazi ve su kaynakları olumsuz etkileniyor ve hidrolojik denge bozuluyor.
06:16Aslına bakarsanız, Türkiye'yle ilgili konuşacak olursak,
06:20Türkiye yarı kurak bir iklim kuşağında yer alan bir ülke ve son zamanlarda özellikle bölgesel kuraklığın şiddetinin ve sıklığının arttığı bir ülke oldu.
06:34Aslında ülkemiz yarı kurak, yarı nemli iklim bölgesinde düzensiz bir yağış rejimine sahip olan bir ülkedir.
06:43Son yıllarda sıcaklıklarındaki artış ve yağışlardaki azalma bazı bölgelerimizde yerleşiyor.
06:51Bu da ülkemizde şiddeti değişmekle birlikte dönemsel olarak kuraklık riskiyle karşı karşıya olduğumuzu gösteriyor.
06:58Bir diğer deyişle, Türkiye yağışın yersel değişimi düzensiz olan bir bölgesel kuraklık ülkesidir.
07:06Kuraklık ilk önce su kaynaklarını etkileyerek yüzey ve yer altı sularında kalite ve miktar azalması yaratıyor.
07:13Yüzey su kaynaklarını yani doğal gölleri, sulak alanları ve baraj göllerindeki buharlaşmaya arttırıyor, su miktarını azaltıyor.
07:22Azalan su miktarı göllerde ve sulak alanlarda göz seviyesi düştükçe yine buharlaşmanın artmasına yardımcı oluyor ve böylece bir döngüye giriyor.
07:31Şimdi bölgesel kuraklık ülkesiyiz dedik, bölgesel kuraklık etkilerini arttıran faktörler de var ülkemizde.
07:39Tarımsal kuraklık riskini azaltabilmek için yapmamız gereken şeyler arasında nehir havzası ölçeminde kuraklık eylem planları oluşturulması var.
07:49Türkiye aslında bu planların büyük bir bölümünü oluşturdu.
07:5414 nehir havzasında nehir havza kuraklık eylem planları hazır.
08:00Bunların uygulamaya geçirilmesi gerekiyor.
08:03Bunun dışında ayrıca basınçlı sulama sistemlerine geçiş için hızlanmasında fayda var.
08:09Çünkü kurak dönemlerde su inen verimi şekilde kullanılması gerekiyor.
08:14Bunu da basınçlı sulama sistemleri, modern sulama sistemleriyle yapmamız lazım.
08:20Yine kuraklığa dayanıklı ürün çeşitlerinin geliştirilmesi gerekiyor.
08:25Kurak dönemlerindeki riskin azaltılması için.
08:28Aslına bakarsanız Türkiye bir bölgesel kuraklık ülkesi olarak kuraklığa karşı önceden önlem alma konusunda planlarını hızla uygulamaya koymalı.
08:40Bu uygulama esnasında kuraklığa karşı çiftçi bilinçlendirilmeli.
08:45Kuraklığa dayanıklı ürün tipleri konusunda yine kooperatifler sunama birlikleri çiftçilerimizin bilinç düzeyi arttırılmalı ve onlara bu konuda yardımcı olunmalı.
08:58Modern sulama tekniklerinin kullanılmasına yönelik rehabilitasyon planının uygulanması hızlandırılmalı.
09:03Şu anda Türkiye modern sulamaya geçişte önemli bir aşama kaydetti.
09:10%33 oranında bir bölümünü modern sulama teknolojileriyle donattı sulama sistemlerin ama bunun hızlanması lazım.
09:18Bu hızlanmada çiftçilerimizin plan, proje ve hibe olarak desteğe ihtiyacı var.
09:26Türkiye 2017 yılında ulusal kuraklık yönetimi strateji belgesi ve eylem planı yayınladı ve 14 havzada kuraklık yönetimi planları hazırladı.
09:38Bu planların havza ölçeğinde daha etkili bir şekilde uygulanabilmesi için güçlü ve etkili bir nehir havza yönetimi kurumsal altyapısına ihtiyacımız var.
09:51Ancak hala bu yapıyı oluşturabilmiş değiliz.
09:54Mecliste bekleyen su yasasının bir an önce meclisten geçebilmesi de kuraklık eylem planlarımızın havza ölçeği.
Yorumlar