00:00halkına, dünya insanlığına geçmiş olsun diyorum. Çünkü
00:03yanan orman ııı tüm insanlığın ortak değeridir. Ve bir başka
00:07önemli konu bu yangınla mücadele dünyanın en zor
00:11işidir. Burada günlerdir mücadele eden başta orman
00:15emekçilerine ııı gerçekten kolaylıklar diliyorum. Çok zor
00:19bir işi yapıyorlar. Işçisinden muhafaza memuruna, işletme
00:23şehrinden işletme müdürüne kadar tüm meslektaşlarımız
00:26burada elinden geleni yapmaya çalışıyor. Ama maalesef yıkıcı
00:30bir yangın. Iıı şu an ben yangının baştan sona ııı
00:34genişliğine baktığım yaklaşık kırk kilometreyi buluyor. Ve ilk
00:38tespitimize göre de yaklaşık iki bin hektarın üzerinde orman
00:43alanı maalesef yanmış durumda. Yani ııı gerçekten çok ııı
00:48kötü. Iıı bu konuda özellikle şunu söylemek istiyorum.
00:53Maalesef ııı Türkiye'de orman yangınlarıyla mücadeleyi ııı
00:58yanlış bir politika izlenerek yürütülmeye çalışılıyor.
01:01Türkiye'de bir sonuç üzerinden hareket ediyoruz. Yangın bir
01:05sonuçtur aslında. Yani önemli olan yangının çıkmamasıdır.
01:10Yani koruyucu tedbirlerin alınmasıdır. Ama ülkemizde
01:13yürütülen özellikle son yirmi, yirmi beş yıldır maalesef
01:17Türkiye'de yürütülen ormancılık politikaları kesip satma
01:21üzerine. Yani para gelsin de nasıl gelirse gelsin. Oysa
01:26ormancılık başta ormanların korunmasıdır, kollanmasıdır. Ve
01:30önleyici tedbirler alınmasıdır. Önleyici tedbir alınmadığı
01:34sürece önleyici tedbir alınmadığı sürece bu yıkım
01:38devam edecektir. Dolayısıyla bu neydi önleyici tedbirler? Bakın
01:42daha önce orman yangınlarıyla mücadelede en ııı önemli etken
01:48orman köylüsüydü. Orman köylüleri ormanda yaşadığı
01:51için ııı üretim ııı ormancılık faaliyetlerinin tümünü
01:55yapıyordu ve yaşamını orada sürdürüyordu. Olası yangınlarda
01:59da orman köylüleri müdahale ediyordu. Çıkmasını önlüyordu.
02:03Yani yangının en önemli ııı yanı yerinde ve zamanında
02:08müdahale. Yangın üç aşamalıdır. Ilk çıktığı an örtü yangını
02:12deriz. Yani yerdeki kuru otlarla tutuşur. Daha sonra ııı
02:17anında müdahale edilirse yani örtü halindeyken başarıs şansı
02:21ııı yüzde seksendir. Eğer örtü giderek gövdeye sıçramışsa bu
02:27gövde yangını deriz. Ikinci aşamada başarı şansı yüzde
02:31elliye düşer. Eğer gövdeyi de geçip dallara yapraklara
02:35ulaşırsa buna da tepe yangını deriz. Başarı şansı yüzde
02:39yirminin altına düşer. Dolayısıyla burada zamanla
02:43yarışmak gerekiyor. Burada da önemli olan orada yaşayan
02:48insanların anında müdahalesi. Ama bugün Türkiye'de seksenli
02:52yıllarla günümüzü karşılaştırdığımızda vahşi bir
02:55durum ortaya çıkıyor. Seksenli yıllarda orman yangınlarıyla
03:00mücadeleyi başta orman köylüleri yapıyordu.
03:03Teknolojik olarak da ellerinde kazma kürek vardı. Bir de
03:06şaplak dediğimiz bir alet vardı. Vurarak uzaktan yangını
03:09söndürüldü. Şimdi ise dünyanın en gelişmiş teknolojisi Orman
03:13Genel Müdürlüğü'nün elinde var. Ama seksenli yıllarda yanan
03:16alan ile bugün yanan alan arasında on kat fark var. Çok
03:21daha fazla alan yanıyor. Tabii bunun küresel iklim
03:24değişikliğinde bu ııı yangınlar üzerinde olumsuz etkileri var
03:28ama esas sorun kurumların önleyici tedbir almamasıdır.
03:32Bakın seksenli yıllarda doksanlı yıllara kadar yangın
03:36mevsimi dediğimiz yani havaların ısınmaya başladığı
03:40hazirin ayının başına kadar özellikle insan hareketinin bol
03:44olduğu alanda ııı gazeli yani kuru örtüyü toplar, kontrollü
03:50bir şekilde imha ederdik. Bunu da orman köylülerine para
03:54ödeyerek yani ııı çırpıcı derdik veya tırmıkçı derdik. O
03:58köylüler o işi yapardı. Insan hareketi yol kenarlarında yoğun
04:03olması nedeniyle yangın riskini bu şekilde azaltırdık. Şimdi
04:08ise maalesef zaman zaman valilikler genelge yayınlıyor.
04:13Işte diyor ki ormana çıkmak yasaktır ama esas devlet eliyle
04:18orman alanlarına verilen izinler büyük bir risk taşıyor.
04:21Ipini koparan tabiri caizse ormanda soluğu alıyor.
04:25Madencisi ormanda, turizmcisi ormanda, bir başka ııı
04:29kesimcileri ormanda, dikili satış alanlar ormanda. Dolayısıyla
04:32ormanda insan hareketi ne kadar fazlaysa risk o kadar fazlası
04:37ııı bunları önceden görmek gerekir. Önlem almak gerekir.
04:40Biz geçmişte orman üretimi sadece kış ayında yapılırdı.
04:44Şimdi ise ııı on iki ay boyunca üretim yapılıyor. Neden? E
04:49bütçede para yok. E Bergama'daki yangında ııı
04:53oradaki üretimden ııı kaynaklandığı söyleniyor. Yine
04:57kurumlar arası bir eş güdüm yok. Mesela tarım alanlarında
05:01tarım faaliyetleri ııı yangına sebebiyet verebiliyor. Iıı nedir
05:06o? Mesela biçer döverler ııı alçaktan biçtiği an taşlara
05:11sürtünerek yangın çıkartabiliyor. Bir tarlada
05:13tankerin olması gerekir. E bu tedbirler alınmazsa maalesef
05:18yangın giderek büyüyor. Burada da aynı şey. Burada bir şeyin
05:22daha altını çizmek istiyorum. Sayın bakan çok iyiyiz, çok
05:26şükür. Işte hamdolsun iyiyiz gibi laflar ediyor. Az önce
05:30buradan açıklama yaptı. Hamdolsun ateşi düştü
05:32yangının dedi. Hayır ateşi falan düşmedi. Ve şu anda
05:36bakın bir tane hava aracı yok. Neden yok? Gece görüşte hava
05:40araçları yok. Belki bunun bir başka nedeni daha şu an
05:44itibariyle Türkiye'nin birçok yerinde yangın var maalesef. Eee
05:48birçok yerde şu an aldığımız bilgiye göre Çanakkale'ye
05:51müdahale ediliyorlar. Gelipodu'da yangın var ama
05:55yeterli mi? Değil. Bakın yine hava araçları konusunda bu yıl
05:59oldukça sıkıntı yaşandı. Bu sıkıntılarından birisi Orman
06:04Genel Müdürlüğü hava araçları ihalesi açmış ama ihaleyi alan
06:09MGA firması taahhüt ettiği hava araçlarını getirememiş. Şu
06:14anda yirmi araç eksik. Dolayısıyla bunlar ciddi bir
06:19risktir. Yani bir başka şey bazı araçlar kalkmadı. Neden?
06:25Yakıtı ödenmediği için, parası ödenmediği için. Yani biz
06:28araştırdığımızda bakıyoruz ki maalesef yüz seksen beş yıllık
06:33geçmişi olan Orman Genel Müdürlüğü yangınları
06:36söndürmede organizasyon eksikliğinde ciddi bir sıkıntı
06:40yaşadı ve sınıfta kaldı. Yani tabiri caizse dolandırıldı bir
06:45firma tarafından. Kurum bunu yapmamalı. Sırf yandaşı
06:51korumak adına bu zafiyet yaşatılmamalıydı. Bir kere
06:56sadece hava aracı değil. Tabii ki çok önemlidir. Ilk çıkış
07:00anında hava araçları zamanda müdahale etmiş olsa yangın
07:04büyümeden söndürülebilir. Ama yangını sadece hava araçlarına
07:08bağlamak söndürmeyi doğru değil. Burada işçiler çok
07:11önemli. Yangınla mücadele işçileri ııı donanımlı ve bu
07:17işe uygun olmalı. Bakın ııı büyük yangınlar yaşadık iki
07:21bin yirmi bir yılında. Iki bin yirmi bir yılında yangınlar
07:24devam ederken Orman Genel Müdürlüğü olağanüstü bir karar
07:27aldı ve bunu meclisten de geçirerek ııı işçi alma kararı
07:31verdi. Işçi alınırken bölge müdürlüklerine belirli kontajan
07:37tanıdı. Hemen işçi alın diye. Belirli kriterleri var. Nedir?
07:40Sağlıklı olacak, güçlü, kuvvetli olacak, genç insanlardan olması
07:43gerekir. Çünkü yangın böyle düz bir alanda değil, engebeli
07:47alandadır. Iıı hareketi uygun olacak. Sadece Erzurum'da
07:54sadece Erzurum'da sadece Erzurum'da ııı o zamanki
08:01bölge müdürü ııı o zamanki bölge müdürü öz yeğenin altı
08:05yeğenini işe aldı. Ve bir tanesi engelli yani iki iki
08:11koltuk değneğiyle yürüyen bir adam işçi olarak alındı.
08:15Dolayısıyla böyle bir şey doğru değil. Yani sırf yandaşlar
08:19korunsun diye böyle bir şey yapılamaz. Bir başka şey. Iıı
08:24İzmir'de çok uzağa gitmeyelim. Dört sene öncesine kadar işçi
08:29eğitim merkezi vardı. Buca'da. Iıı son derece modern yani ııı
08:35bu konuda donanımlı ııı bir merkez kurulmuştu. Uluslararası
08:40standartlara uygun ama ihtiyaç yok diye satıldı. Katip Çelebi
08:44Üniversitesi'ne tesisatıyla birlikte sattılar. Şimdi
08:48aldığınız işçiler yangına uygun eğitilmemişse başarılı
08:52olma şansı yok. Burada bu şöyle söyleyeyim ııı yangın adeti
08:56oldukça fazla ama giderek de artacak. Bu kesin. Iıı neden?
09:01Iıı iklim kuşulları değişiyor. Bakın ııı normalde sıcaklı
09:07kırklı dereceleri bulduğunda nemin seksen olması lazım yüzde
09:12seksen. Ama küresel iklim değişikliği giderek ııı bunu
09:16değiştirdi. Nem onlu derecelerin altına düştü ve
09:19rüzgar var. Ve ııı yangına ııı yangında risk oluşturacak
09:25etmenlerin ortadan kaldırılması gerekir. Yine koruyucu
09:28önlemler öne çıkıyor. Bu koruyucu önlemler alınmazsa
09:32yangın ııı sayısı maalesef artacak.
Yorumlar