00:00Sevgili seyirciler, Doğu Bölgesi'nin yöresel kıyafetleri, son zamanda oldukça popüler Kirazpistan ve Şaluşepik ismi verilen kıyafetler özellikle düğünlerde tercih ediliyor.
00:11Haber Global muhabiri Azra Sözcü de Hakkari de Doğu Bölgesi'nin o yöresel kıyafetlerini bizlere anlatacak. Rabia seni dinleyelim.
00:19Evet Serhan Başbahçıvan, dün size Ciro Festivali'nden seslenmiştik. Aslında doğası, kültürü, tarihiyle ünlü Hakkari, Doğu Bölgesi genel olarak yöresel kıyafetleriyle de ünlü.
00:30Hemen Alperen Ulukuş sizlere göstersin. Üzerimdekinin kıyafetin ismi Kirazpistan. Burada kadınların süsü olarak biliniyor.
00:39Özellikle Doğu Bölgesi'nde düğünlerde de normal zamanlarda da oldukça sık kullanılan ve popüler olan bir yer. Biz de işte bu dükkanlardan birindeyiz.
00:48Burada bu kıyafetler dikiliyor. Hemen Alperen göstersin. Bakın rengarenk, taşlı taşlı, pembesi, kırmızısı, moru, yeşili her biri farklı modeller var burada.
00:59Daha çok taşlı olanlar tercih ediliyor tabi burada. Ama ben bugün kırmızıyı tercih ettiğimi söyleyebilirim. Bana bir de altın kemer taktılar, önemli olduğunu söylediler.
01:09Hemen dükkan sahibi Nevzat Bozyanım da ona döneceğiz. O bizlere daha detaylı bir şekilde anlatacak bu kıyafet nerede giyilir, neye yarar, giyilmesi mecburi mi? Merhabalar, hoş geldiniz.
01:21Merhaba, sağ olun. Siz de hoş geldiniz kardeşim.
01:23Çok teşekkür ediyoruz. Şimdi üzerimdeki kıyafet nedir Nevzat Bey? Ne zaman giyilir?
01:28Üzerimdeki kıyafetler bizim doğuda yani nişan, düğün, törenlerinde bütün bayanlar mesela bu bizim yüreğimizdir mesela. Atalardan bin yüzyıllarca yıl.
01:39Bu kumaşlar Hindistan, Pakistan, Tayland, Çin bayrağından geliyorlar. Ve sadece Güney Doğu Anadolu'da mesela düğünlerde kullanıyorlar.
01:50Düğünler haricinde de giyiliyor.
01:52Evet, nişan törenlerinde de mesela özel günlerde de kullanıyorlar.
01:55Biz iki gündür buradayız. Çok fazla düğün oluyor burada bu arada ve çok fazla gördüm ben bu kıyafeti giyen kadınları.
02:02Eskilerden sadece cumartesi pazarlarda düğün vardı. Şimdi haftalarda içine kalkmışlar.
02:07Her hafta düğün oluyor.
02:09Her hafta içine kalkmışlar.
02:10Şimdi bana bir de altın kemer taktınız. Önemli olduğunu söylediniz.
02:14Nevzat Bey bana dedi ki altın kemer...
02:16Bizim altın kemerler kardeşim bizim bu altın kemerler bizim bu doğuda mesela vazgeçilmezdir.
02:21Evet, dedi ki Nevzat Bey bana altın kemersiz olmaz. Sebebi nedir?
02:26İşte mesela bu bizim mesela kadınlarımız, gelinlerimiz ve kızlarımız en sevdiği altın kemer yani.
02:33Evet, evet altın kemer.
02:35Bu bir gerçek kardeşim.
02:36Peki bu kıyafetlerin metresine göre de fiyatı değişiyor mu?
02:40Metre değil mesela böyle bu takım mesela şu anda 3 milyar 500.
02:44Mesela 3 bin 500 TL diyelim de yanlış 3 milyar 500 eski rakamdır.
02:50Misafirperverliğiniz için de çok teşekkür ederim.
02:53Çok sağ olun.
02:54Hemen yanımızda Hacı Bey var.
02:56Hacı Bey de ben kadın kıyafetini giydim.
02:58Hacı Bey de erkek kıyafetini giydi.
03:00Bunlar yöresel kıyafetler.
03:01Hemen üzerimizde de gösterelim.
03:03Hacı Bey buyurun gelin.
03:05Bakın bu da yöresel bir kıyafet.
03:07Sokaklarda bile görebilirsiniz.
03:09Rengiyle, kemeriyle.
03:11Başındaki neydi Hacı Bey?
03:13Başındaki biz şunlara şaşık diyoruz.
03:17Ben hitap edeyim daha güzel.
03:19Şimdi bu Hacı amcamızın kıyafeti de bizim bu düğünlerde, nişanlarda böyle kıyafetler giyenler farklı oluyorlar.
03:28Daha özentili oluyorlar.
03:30Ondan dolayı mesela bunlar şelüşepik.
03:33Şelüşepik.
03:35Bu da şaşık.
03:36Başındaki şaşık mıydı?
03:38Şaşık.
03:39Hani eskilerden var ya padişahlara böyle bir kemer takıyorlar.
03:42Aslında şey İstanbul'da yapılan düğünler biz şimdi İstanbul'dan geldik.
03:46Biz İstanbul'dan geldik.
03:48İstanbul'da böyle düğünlerde damada takım giydirilir.
03:51Bu da doğu bölgesinde damadın giydiği ya da davetlilerin giydiği takım diyebilir.
03:55Şimdi bizim burada mesela damada kına gecesinde bu elbiseyi giyindiriyorlar.
04:01Düğün gecesinin gününde takım.
04:04Mesela şimdi bu kemer, bu elbise.
04:08Yani kusura bakma sadece doğu değil batıda da çok önem veriyor.
04:12Evet batıda da artık popüler olmaya başlıyor.
04:14Evet evet ya görüyorsun mesela sultanlar, padişahlar.
04:17Peki Hacı Bey siz biraz tanıtın bize altınızdaki nedir, üstünüzdeki nedir?
04:21Farklı isimleri var bildiğim kadarıyla.
04:23Bu şel, bu şal, bu şepik.
04:31Şelüşepik, birleşimi de şelüşepik.
04:34Ondan sonra anlamı birleşip şelüşepik oluyor.
04:37Kafanızda bir şey var o nedir İsmail Bey?
04:40Bu şaşık.
04:41O da şaşık.
04:42Cemadani şaşık.
04:43Cemadani'yi duymuştum daha önce.
04:45Şaşık.
04:46Evet.
04:47Daha çok düğünlerde yoruluyor.
04:49Bazı mesela diyelim başka düğünlerde de değil.
04:54Başka mesela bugünkü misafirliğinde.
04:56Sokakta bile değil.
04:57Sokakta misafirliğine gidip de bunları da giyip de.
05:00Evet evet biz de Hakerli Yüksekova ilçesinde çok çok gördük biz.
05:03Biz bunlar sadece düğün için değil.
05:05Yani düğün adet olmuş ya.
05:07Ama adetin dışından sürekli yani yöresel.
05:10Aslında bu kıyafetler de sizin adetiniz olmuş.
05:13Beni de giydirerek sağ olsunlar süslediler.
05:17Altın kemerimi de taktım.
05:19Evet.
05:20Eklemek istediğiniz başka bir şey var mı?
05:22Popüler mi?
05:23Ne olmuş ne durumda?
05:24Mesela burada size söyleyeyim de.
05:26Bir açınca ben size söyledim mesela.
05:28Mesela bizim bu kıyafet olmasa düğünler olmaz.
05:31Öyle mi?
05:32He.
05:33Mesela kıyafet mesela bizim burada mesela Doğu'da.
05:35Yani en önem veren mesela kızlar, gelinler.
05:38Yani kıyafetler mesela bu kıyafetler olmazsa olmaz.
05:43Düğün olmazsa olmaz.
05:45Kesinlikle olmaz.
05:46Mesela bizim burada yani bu kıyafet.
05:48Bir de size bunu söyleyeyim kardeşim.
05:50Bu kıyafetler mesela bunlar Kore, Çin, Hindistan, Tayland.
05:56Yurt dışından da geliyorlar.
05:58Evet evet.
05:59Mesela Dubai.
06:00Dubai toplama merkezidir.
06:01Öğretim merkezi değildir.
06:03Anladın mı?
06:04Ondan dolayı mesela bunlar mesela yabancı devletlerden geliyorlar.
06:08Aslında burada da çok ünlü değil mi?
06:10Çok ünlü.
06:11En çok hangi modele rağbet var?
06:13En çok hangisini tercih ediyorlar?
06:15Hepsi mesela.
06:16Gelinlere mesela böyle bir şey gidiyorlar güzel kardeşim.
06:19Mesela bunlar taşlılar gidiyorlar.
06:21Evet taşlı çok.
06:22Evet evet taşlılar mesela.
06:23Genç kızlarımıza da mesela böyle küçük taşlılar gidiyorlar bunlar.
06:27Anladın?
06:28Yani bunlar zevk meselesi.
06:29Bir de bunlar mesela.
06:30Onlar mesela.
06:31Yani.
06:32Rengarenk.
06:33Taşlı bir şekilde.
06:34Mesela sen kırmızı giyindin.
06:35Senin kardeşin kırmızı giymez.
06:36Mavi giyer.
06:37Farklı.
06:38Evet.
06:39Bu da o zaman bir şey değil mi?
06:40Ne oluyor?
06:41Şartı mı bu?
06:42Hiç kimse aynı renk giymiyor.
06:43Hiç de olmasın diye.
06:44Evet.
06:45Anladım.
06:46Çok çok güzel gerçekten.
06:47Yani bir sürü taşlı kıyafetler var.
06:50Rengarenk kıyafetler var.
06:52Bizde kırmızı tercihimiz oldu.
06:54Efendim esnaf sadece burada satış yapmıyor.
06:56Yerli ve yabancı turistler buraya gelerek kıyafet beğeniyorlar ama esnaf yalnızca
07:01satış yapmıyor.
07:02Aslında kentin yöresini kültürünü de tanıtıyor diyelim ve sözü tekrardan size bırakalım.
07:08Evet böylece Azra Sözcü bizlere Hakkari'deki geleneksel kıyafetleri de göstermiş oldu.
Yorumlar