00:00Ortak akıl aynı şeyi söylüyor. Fındık geçim olmaktan hakikaten
00:04çıktı. Dağda toplanan yabani meyvelerden daha değersiz bir
00:09hale geldi. Ligarba toplasan yaylada daha fazla gelir
00:12edersin. Yaylada yayla çayı toplasan nane dağ nanesi
00:17toplasan bundan daha iyi gelir elde edersin. Gerçeği şu yani
00:23fındık Türkiye'nin hem genel bir sorunu hem de bölgemizin bir
00:30sorunudur. Belki de Türkiye'nin en önemli ürünüdür. Ana
00:34ürünüdür. Ama öyle oldu ki öyle değersizleşti ki yani geçim
00:38olmaktan çıktı. Değerini de kaybetti. Yani bu bir günlükte
00:44bir iş değil. Sadece fiyat meselesi değil bana göre. Yani
00:47Insanların gelirleri buna bağlıydı. Insanların gelirleri
00:53düştüğü, arazileri değersizleşti. Sonuçta bu
00:56mülkiyet hakkı açısından bir insan hakkı da ihlal eder yani.
00:59Insanların kendi coğrafyalarına tutunabilmelerini engelliyor bu.
01:04Burada fındık topluyoruz ama Atatürk'de yeri olduğu için
01:08yani bunun bir ekonomik gelir getirisi için değil işte
01:12topluyoruz. Usulen topluyoruz. Yoksa bu gelir getirmez yani.
01:16Yüz otuz liraya bu olmaz ya. Sadece siyasi sorumludur. Bence
01:22daha büyük sorundur. Yani siyasi sorundur mutlaka.
01:25Ekonomik sorundur, toplumsal sorundur. Toplumun bütün
01:29paydaşlarının ortak sorunudur bence yani. Üniversitelerden
01:32olsun, çeşitli sivil toplum kuruluşlarından olsun,
01:36yöneticilerden olsun hepsinin bu soruna bir şekilde eğilmeleri
01:41gelişiyor ama maalesef durum buraya gelmiş. Hani müzik bizi
01:45avutmaya vesile oluyor yani yoksa evet topladığımızın çok
01:51önemi yok yani.
01:58Yani bu topraklara sahip çıkmaya çalışıyoruz müziğimizle,
02:03kültürümüzle, tarımsal üretimimizle, dostluklarımızla,
02:07arkadaşlıklarımızla ama bakalım ne kadar yetecek? Bir umudu
02:12tüketmiyoruz ya. Aslında bitme noktasına gelmiş de. Biz hala
02:18umutluyuz.
02:43Yandım.
02:50Şu anda bin beş yüz lira yemeye isteyen insanların çoğuna
02:56diyorum ihtiyacın varsa gel bedava topla al senin olsun.
02:59Ancak o kadar toplar. Bin beş yüz lira alıp bizim o büyük
03:02dallarda. Evet. Ondan sonra bin beş yüz lira. Geçen sene
03:07yedi yüz elli lira, yedi yüz sekiz yüz lira, bu sene bin
03:10beş yüz lira. Yüzde kaçta mı aldık? Yüzde on dokuz nokta
03:13yüz beş. Her ne verecek vatandaş yüzde elli yüz, yüzde
03:17yüz elli. Evet bence fındığın fiyatı normali. Iı hı. Eyvah
03:22dır ne kadar olmazsa çürüğü var düşüsü yüz elli lira net
03:26olmalıydı. Onun karşılığında da toplama yemyesi bin iki yüz
03:30liradan aşağı olmamalıydı. En az bin iki yüz lira olmalıydı
03:34ama toplayana zarar. Topladığı ben şimdi beş yüz lira fındık
03:42yapacağım. En azından elli milyar masraf etti. Beş yüz
03:46lira fındığa elli milyar masraf. Ondan ne satıp da
03:50kalır? Maalesef bizi yönetenler fındığı hayatta görmemişler ki
03:54ağacı nasıldır? Nasıl toplanır? Memlekette gerçekten istikrar
04:00yok, hukuk yok, adalet yok, liyakat bitmiş şu anda görevinin
04:07başında olan insanların hiçbirinin görevinden haberi
04:10yok. Daha nereye lazımsınız? Kardeşim bırakın gidin eğer
04:14yapamıyorsan bırak git. Evet. Ben şimdi öğretmenim ben bu işi
04:17yapamadıktan sonra rezil olur gider de sınıfta ya. Ama
04:21bunlarda rezillik yok. Bunlar işi en iyi bilenler halbuki
04:25hiçbir şey bilmeyenler. Fiyattan önce çok şeyler var
04:29hukuk yok, adalet yok. Yasama yürütme yargı erteliyor. Hiçbir
04:35şey yok. Ölmeyen bir şey yok. Anayasa Mahkemesi'nin verdiği
04:39kararı genel mahkeme tanımaysa bu darbedir. Hiç başka bir şey
04:44değildir. Ben adliyetçiyim kırk yıllık suç ceza hakiminin
04:50verdiği kararı asli ceza hakimi hemen bozar. Hiçbir
04:53kuvvetle bir şey diyemez. Şimdi anayasa mahkemesinin kararını
04:57iletişim başkanı tanımıyor. Takmayı tanımıyorlar. Öyle bir
05:01şey olur mu ya? Adalet Bakanı. Ne Adalet Bakanı? Türkiye'de on
05:06yedi tane bakanlık var. Hepsi Erdoğan. Adalet Bakanı Erdoğan.
05:10İçişler Bakanı Erdoğan. Başka var mı? Sen bizden neresinden
05:13sunuyorsun? Fındığı şöyle değerlendiriyorum. Yapılan
05:17asgari ücretlere zam yapılmaması. Memura isteği
05:21yüzde on dokuz. Bilmem ne yapılmasına göre fındığı
05:25verilen fiyatı yüzde altmış üçsüz iyi. Ama alıp götürüyor.
05:29Ne verirsen ver. Iki yüz lira da verse gene o zaman yapacağın
05:34bir şey yok. Iki yüz lira iki kilo bostan alıyor. Ya daha bu
05:37bu memlekette yaşam olur mu ya? Yollama. Bir kilo minzi deriz
05:42biz. Sokeli. Karı değil bak iki yüz seksen lira açıyor. Ayıptır
05:46ya. Yaşamadan geçti ya. Ben yetmiş üç yaşındayım. Böyle bir
05:52Benim zamanımın yetmiş dört memuruyum ben. Yetmiş dördünün
05:56bugüne arar şimdi. Allah kurtarsın bizi. Bizim başka
06:00güveneceğimiz bir dalga almamız.
06:05Topal olunca. Çok zor. Çok zor. Bu fiyatları açıklandı ama
06:11bilmiyoruz bizim dediğimizi yapacaklar mı? Bunu da
06:15bilmiyoruz. Çok zor yani. Fındığımız toplanması,
06:19taşınması. Çok zor. Çok zor bir şey. Elimizin karşılığını
06:23alamıyoruz. Bir çuval fındığı kim getirir oradan yukarıya
06:28doğru? Toplaması bir şey değil gene. Ona razıyız ama taşıması
06:33yolumuz yok. Öyle yani. Ne diyeyim? Artık işte biz mecbur
06:36yapmak zorundayız. Ben böyle topluyoruz da. On kadeh
06:40yaşıyoruz. Bir odak arazi. Işte herkes kendi yerine ama yol
06:43yok. Toplamakta bir şey yok. Taşıma. Hep beden
06:48taşıdığımız için yürüyor. Fiyatta isyanda. Yani
06:52korutmuyor yani. Bir yuvamiye on bir milyar iki yüz. Bir buçuk
06:59milyar. Onunla bu yuvamiyeti de bulmakta zor. Mevlid kendi
07:05imkanlarınızı kendi yerlerine toparlar. Çok zahmetli bir iş.
07:09Biz en az yüz altmış bekliyorduk fiyatı. Taban olarak.
07:13Ama fiyat çok düşük açıklandı geçen seneye rağmen.
07:18Bu iş zahmetli. Sonuçta herkes izin alıp bir şekilde bir
07:22araya gelip fındık toplamaya çalışıyor. Ki ben de öyle. Izin
07:25alarak babama yardım ediyorum. Fındık toplamaya geldim. Yani
07:30zahmetli iş ve hani fiyatı da düşük olduğu için yuvamiyeti de
07:35kurtarmıyor. Hani verdiğimiz masraflar da kurtarmıyor hiçbir
07:38zaman. Bugün bir buçuk liradan bahsediyorlar yuvamiye. Ve hani
07:42versen tamamen ııı topladığı fındığın değeri kadar olduğu
07:48için biz de vermemeye çalışıyoruz. Bu şekilde
07:52devam ediyoruz. Gübresi, ııı çayırının biçilmesi, patosu,
07:57bunlar tabii hep ııı fındık toplamadan yaptığımız masraf
08:02var. Sonra fındık satılacak. Ailemize az bir para kalacak.
08:09Yani bundan başka bir şey yok. Ne diyebilirim? Fındıkla
08:13geçim yani alacağımız parayla ancak şimdi nerede? En fazla bu
08:20fındıktan bizim alacağımız para. Yirmi otuz bin lira. Eee
08:24ondan da masraflarımızda düştüğümüz zaman ortaya çok
08:27az bir para kalıyor.
08:31Fındık büyük ölçüde ııı geçim kaynağı olmaktan çıkmış
08:36günümüzde. Artık fındık bu coğrafyadaki yaşayan
08:40insanlarımızın ııı bir kültürü olarak zamanda kalacak. Çünkü
08:47ııı fındığın ııı maliyeti yüksek ve taban fiyat çok düşük
08:52tutulunca fındık üreticileri hem fındığa karşı istekle fındık
08:58toplayıp satma fiyata üretmek ııı yetiştirmek noktasında ııı
09:04moral motivasyonları kalmadı. Dolayısıyla kendi fındığını
09:08toplayıp da ııı o maliyetini kurtardıktan sonraki sürece
09:15hiç de ııı olumlu bakmıyorlar. O yüzden de fındık bakımı da
09:20yıldan yıla yavaş yavaş zorlaşıyor. Aile geçimlerini
09:25sağlama imkanı kalmamıştır. Büyük çoğunlukla da ııı bu
09:29coğrafyadan göç etmek zorunda kalmışlar. Büyük kentleri,
09:33metropol şehirleri. Iıı yeni bir ııı fındık kanununa
09:37ihtiyaç var. Fındık politikasına ihtiyaç var. Bizim
09:41vadeli fındık ııı üretim programlarının hükümet tarafından
09:46hükümetler tarafından hazırlanması lazım. Fındık ııı
09:51kongreleri çalıştayları yakalarak fındık üreticilerinin
09:55sorunları, talepleri ve istiyaçları ortaya konmanın
09:59fındık
Yorumlar