00:00Bütçe harcamalarının toplamının yaklaşık binde dokuzu yapıyor.
00:07Yüzde birin altında bir rakam. Bütçe büyüklüğü açısından
00:10bakarsanız büyük bir para değil. Ama SGK'nın dengeleri
00:15açısından bakarsanız bu önemli bir para. Çünkü şu anda
00:18Türkiye'de bütün kurumların neredeyse genel bütçe
00:22yapılarında problem var. Değetim bütçesinde problem var. Değil
00:25mi? Bu sene iki trilyondan fazla açık verecek. Bir nokta iki
00:28trilyon lira faiz ödeyecek. Belediyelerin bütçelerinde
00:31ciddi problem var. SGK'da çok ciddi bir problem var. Neden?
00:34SGK bir nokta altı kişiden prim topluyor. Bir kişi emekli
00:38maaşı vermeye çalışıyor. Veremiyor. Bu para yetmiyor. O
00:41zaman bütçeden oraya kaynak aktarılıyor. Eee hükümet de ne
00:45yapmaya çalışıyor şu anda? Diyor ki ben bütçeden SGK'ya
00:48para aktarıyorum maaşları ödeyebilsin diye ama diğer
00:50taraftan da belediyeler diyor eee sigorta primlerini
00:53ödemiyorlar diyor. Dolayısıyla ödesinler böylece ben bütçeden
00:56parayı eee SGK'ya aktaracağım diye düşünüyor. Tabii bu işin
01:00eee iktisadi boyutu, teknik boyutu, bu işin siyasi boyutu
01:03da var. Dolayısıyla bu sigorta primi meselesi doksan altı
01:06milyar liralık bir mesele genel ekonomi içerisinde çok büyük
01:10bir rakam olmamakla beraber siyasi etkiler yaratmak
01:13amacıyla kullanılıyor gibi eee geliyor bana. Türkiye
01:16ekonomisi yaklaşık bir nokta bir trilyon dolarlık bir
01:20ekonomi. Bu kabaca kırk trilyon liraya karşılık geliyor. Kırk
01:24trilyon liralık bir ekonomide bu doksan altı milyarları çok
01:27büyük bir para değil. Siyasi olarak kapladığı alan ekonomik
01:32olarak kapladığı alandan çok daha büyük olduğu için zaten
01:35hükümet eee yönetim bunu dile getiriyor. Ama şunu sormak
01:39lazım. Neden bu belediyeler bu parayı ödemedi? Bu paranın
01:43ödenmemesini başlatan kişi eski Ankara Büyükşehir Belediye
01:47Başkanı. Iki bin altı iki bin yedilerde SGK primini ödemeyip
01:51eee vergilerini ödemeyip o kaynakları eee belediye
01:55yatırımları için kullanıldı. Sonra diğer belediyeler de
01:58baktı ki o ödemiyor, onun üzerine gidilmiyor. Onlar da
02:02yavaş yavaş bu parayı ödememeye başladı. Neden?
02:06Çünkü muhalefet partilerinin belediyelerine kamu
02:09bankalarından kredi kullandırılmıyor. Dışarıdan
02:13kredi almalarına eee çok da izin verilmiyor. Eee bu
02:16belediyelerin kaynak yaratması lazım. Sonra baktılar dediler
02:20ki ya nasıl olsa ikide bir de vergi haffı çıkıyor, sigorta
02:22haffı çıkıyor. Zaten iktidar partisinin bazı belediye
02:26başkanları bu paraları zaten ödemiyor. Biz de ödemeyip
02:29kendimize kaynak yaratalım diyerek bu parayı ödememeye
02:33başladılar. Dolayısıyla bu olayın ortaya çıkışı muhalefet
02:37belediye başkanları yüzünden olmadı. Bir kere bunu tespit
02:40etmek lazım. Türkiye aslında kabaca iki bin on sekizden
02:43beri bir ekonomik krizin içerisinde. Ama ekonomik krizin
02:46konuşulması yerine gündeme siz başka konuları taşırsanız eee
02:50bu Suriye'de olabilir, Filistin'de olabilir ya da ne
02:54bileyim bir gece ansızın gelebiliriz de olabilir vesaire
02:57gündem ne oluyor? Gerçek gündemden eee aktarılmış başka
03:03bir yana taşınmış oluyor. Dolayısıyla bu bir siyasi hamle
03:06gibi geliyor bana. Eee belediyelerde borçlu. Diyelim
03:09ki aldık. Yarın bütün beyler bir şekilde oturdular,
03:11topladılar, bu parayı verdiler. Neye yarayacak bu para? Neyi
03:15çözecek? On bir trilyonluk bütçenin içerisinde kırk
03:19trilyonluk bir ekonomi içerisinde doksan altı
03:21milyarla niye çözecek? Peki her gün yapılan vergi hafları var.
03:25Bazı şirketlerin vergileri siliniyor ediliyor. Çok daha
03:28ötesinde bir rakam. Kaynak arıyorsan oralara da bakman
03:33gerekiyor. Dolayısıyla bakın adalet duygusundan dolayı
03:37vatandaş da bu karara tepki gösteriyor şu an. Adil değil
03:40çünkü. Ne olacak belediyelerden? Bu paraları
03:43ödediği zaman belediye ne yapabilir belediye? Bir. Ya
03:46suya zam yapacak. Ya ulaşıma zam yapacak. Ya çalışanların
03:50maaşlarını bir süre ödeyemez duruma gelecek. Ya varsa
03:53elindeki gayrimenkullerini satarak bu para ödemeye
03:55çalışacak. Ama sonuçta ne olacak? Ya halkın aldığı hizmet
03:59azalacak, niteliği zayıflayacak. Eee ya da pahalıya
04:03bu şeyler alacak. Sonuçta fatura kime kesilecek? Vatandaşa ve
04:07belediyede çalışanlara kesilecek. Peki ülkeyi
04:10yönetenlerin derdi eee vatandaş değil mi? Eee muhalefet
04:15partilerinde olan belediyelerinde bulunan
04:18vatandaşlar, şehirlerde bulunan vatandaşlar o ülkenin vatandaşı
04:21değil mi? Niye biz böyle bir şey yapıyoruz? Şunu yapabilir.
04:24Ya evet sizin borcunuz var. Ben bunu bir zamana yayıyorum. Bir
04:28ödeme planı yapıyorum. Herkesin ödeme eee bütçesine göre onları
04:33da inceliyorum teknik olarak. Her bir belediye sen şunu şu
04:36şekilde ödeyebilirsin, şu taksitle ödeyebilirsin. De
04:38parayı topla. Burada bir problem yok. Alacağını al ama
04:42bunu bir siyasi sonuç üretecek. Teknik bir konuyu siyasi
04:46üretecek, siyasi sonuç üretecek bir alan taşıdığın zaman o
04:49zaman iyi niyetle ilgili kafamızda soru işaretler
04:52oluşuyor. Yani bu da zaten hani ııı yapılan işin ııı iktisadi
04:57ağırlığından çok siyasi ağırlığına ön plana çıktığını
05:00düşünüyorum. Eğer ben bütçeyi bütçe açığını kapatmak
05:04istiyorsam ııı yapmam gereken şey ne? Bir taraftan kamu
05:08harcamalarını da tasarruf yapmak, gereksiz harcamaları
05:11engellemek. Diğer taraftan da gelirlerimi arttırmak.
05:13Gelirlerimi nasıl arttıracağım? Kayıt işi ekonomiyi önlemem
05:16lazım. Bu bir buçuk yılda bir ortalama vergi affı yapmaktan
05:20vazgeçmek lazım. Çünkü bu sistem düzgün olanı, vergisini
05:24düzenli o ödeyeni cezalandırıyor. Ben ödüyorum
05:26vergimi ödüyorum. Benim yan komşum ya da işletme ödemiyor.
05:30Bir süre sonra af çıkıyor. O ödemediği vergileri kendi
05:33şirketini büyütmek için kaynak olarak kullanıyor. Ben huzurlu
05:37uyuyayım. Ülkeme vergilerimi vereyim diye zar zor çarkları
05:41çeviriyorum. Her defasında kendimi enayi gibi hissetmeye
05:44başlıyorum. Bakın bir sistem ister aile düzeyinde ister
05:48şirket ister ülke düzeyinde. Dürüst olanı, adil olanı,
05:51çalışkan olanı, başarılı olanı ödüllendirmiyor. Böyle olmayan
05:55ları cezalandırmıyorsa ayakta kalamaz. Çünkü bir toplum her
05:59düzeyde adalet duygusunu yitirirse ahlaksızlık, ahlaki
06:04çöküntü de bunun peşinden gelir. Hep söylüyorum bugün
06:08Türkiye'nin sorunu kaynak sorunu değildir. Türkiye'nin
06:11sorunu para sorunu değildir. Türkiye'nin sorunu ahlaki
06:15çöküştür. Eee adaletin olmadığını olan inancın her
06:19geçen gün eee yaygınlaşıyor olmasıdır. Dolayısıyla bu
06:23belediyelere yapılan belediyelerden bu paraları işte
06:26icra yoluyla vesaireyle tahsil etme çabası eee büyük
06:30ihtimalle ters tepecektir. Yani çünkü buradan iktisadi bir
06:34sonuçtan çok siyasi bir sonuç bekliyoruz. Mesele şu. Sorunu
06:38kimin için çözüyoruz? Eee bu ülkenin geneli bütün halk için
06:42mi çözüyoruz? Yoksa sınırlı bir kitleyi zengin edecek şekilde
06:45mi çözüyoruz? Bu bir siyasi tercihtir ve bu siyasi tercihin
06:49sonuçlarında vatandaş ancak seçimden seçime eee
06:53değerlendirir diye düşünüyorum.
Yorumlar