00:00Hatırlayacak olursak geçtiğimiz haftalarda Hizbullah'ın gönderdiği dronlar İsrail stratejik varlıkları üzerinde bu filmin benzeri bir film çekerek her şeyi çok net bir şekilde etiketleyerek göstermişti.
00:13Bu da aslında o zaman tabii bir tehdit olarak okunmuştu, karşılaşmanın devamı olarak okunmuştu.
00:20Tabii fark ediyoruz ki sırayla olmuyor. Yani bakın dün akşam İsrail'in sözde evvelsi gün Hizbullah'ın yapmakla atfettiği saldırıya cevabıydı Hizbullah'ın ikinci komutanına yapmaya çalıştığı suikast.
00:35Fakat baktığınız zaman bu gece sabah iki sularında İran'da, Tahran'da Haniye'yi suikastle bir terör saldırısıyla öldürmesi yani İsrail yine birçok anlamda bütün tuşlara basıyor.
00:50Ve ABD kongresinden, ABD ziyaretinden döndüğünden beri açıkçası o yüzden söylüyorum ki ateşi körükleyerek gidiyor.
00:57Tabii ABD'de yaptığı görüşmelerde ne aldı, ne için anlaştı, neye ne kadar ikna edebildi kapalı kapılar ardında o noktada soru işaretlerimiz var.
01:08Fakat baktığınız zaman haftalardır bu gerginliğin artmasına tüm aktörlerin gerginliği ve tansiyonu düşürün uyarısı vardı.
01:18Washington'ın da bu uyarısı vardı.
01:20Fakat dün akşam Lübnan egemenliğine bir saldırı olarak Beyrut'ta İsrail'in yaptığı saldırıya Washington İsrail ve Lübnan diplomasıyla bu sorunu çözebilirler diye yaklaşıyor.
01:32Yani burada bir çifte standart çok açık ortada her zaman olduğu gibi ve konunun çözümüne fayda getirecek bir şeye dönüşmüyor.
01:41Bu noktada belki şunu da söylemek gerekir.
01:43Şimdi İsrail hava sahasını kapattı özellikle kuzeyden başlayarak.
01:48Tabii şu anda Tel Aviv'de uçuşlar ne durumda bilmiyorum.
01:52Fakat şimdi Hamas diyor ki bunun bir cevabı olacak diyor.
01:57Öte yandan Haniye'nin hayatta kalan oğullarından bir tanesi Abdüsselam direniş liderlerinin öldürülmesiyle sona ermez diyor.
02:06Şimdi bunu bir kere daha vurgulayalım.
02:09Bu karşılaşmada büyük bir hamle yaparak çünkü Haniye'nin öldürülmesi çok büyük bir hamle.
02:15Az önce Esat Hocam'ın da belirttiği gibi.
02:18Hocam biz böyle yorumluyoruz sizler böyle yorumluyorsunuz kuşkusuz ama Kasım Süleyman'ın ölümünden sonra da aynı tartışmalar başlamıştı.
02:26İran çok sert cevap verecek.
02:28İran'ın çeşitli bölgelerine insanların bulunduğu alanları anma törenlerinde binlerce kişinin ölümüne varıncaya kadar suikastler saldırılar gerçekleşti.
02:39Her saldırının ardından bu konuşulurken zaman zaman da hatta bazen bu stüdyolarda konuklarımız bunu tartışıyorlar.
02:45Daha nasıl cevap versin İran diye ama bazı konuklarda bazı stratejistler uzmanlarda bu cevapların yeterli olmadığını söylüyor.
02:55Elbette ki savaştan yana değil hiç kimse ama İsrail her geçen gün adımını elini biraz daha yükseltirken İran'ın bu yapmış olduğu ya da Hamas'ın Hizbullah'ın yeterli mi sizce?
03:09Göksu Hanım çok önemli bir soru açıkçası ben de bunu açmayı çok istiyordum.
03:14Şimdi İran siyasi kültürüne ve karakterine bakmak gerekiyor.
03:19Bir ele bunu koyacağız ve bunu tartışacağız.
03:22Diğer elimizde de uluslararası jeopolitik ortamda İran başka türlü davransaydı ne olurdu?
03:28Dünyadan nasıl tepki alırdı?
03:30Çünkü biliyoruz ki İsrail'in bu dünyada yaptıklarının onda birini başka bir devlet yapmış olsa şu anda o devlet için yoktu demek çok yerinde olur.
03:40Şimdi İran siyasi kültürü ve karakteri dedim o noktada şuna bakmak gerekiyor.
03:47Devlet geleneği ve diplomasisi güçlü bir devlettir İran.
03:52Yakın komşumuzdur ve biz aslında karakterini de bu açıdan yakinen ve iyi biliriz.
03:57Şimdi dış politikasında İran duygusal davranmaz.
04:02İran dış politikası rasyoneldir.
04:04Bunu nasıl anlaşabilir, bunu nasıl açabiliriz?
04:07Şu şekilde açabiliriz işte biraz önce demiştik ya Kasım Süleyman'ın suikasti oldu.
04:12Şimdi baktığınız zaman İran'ın resmi ordusunun dış coğrafyasında görevli en önemli en özel kuts gücü komutanı
04:20ABD Başkanı Donald Trump'ın düğmeye basmasıyla Bağdat Havalimanı'nda katledildi.
04:27Şimdi baktığınız zaman uluslararası hukuk açısından kabul edilebilecek bir hamle değil.
04:31Fakat Washington ne diyor devrim muhafızları ordusu bizim için terör örgütüdür diyor.
04:36Ama resmi devletin ordusu.
04:38Şimdi siz kavramlara ve kişilere farklı etiketler vurup ondan sonra davranışlarınıza başka türlü bir etiket koyduğunuz zaman tartışma aslında büyümüş oluyor.
04:49Şimdi Kasım Süleyman'ın suikastinden sonra İran Orta Doğu'da ABD'den intikam aldı.
04:56Nasıl aldı?
04:57ABD'nin Irak'taki üstlerine saldırılar düzenleyip ABD askerlerini öldürdü ve yaraladı.
05:05Bizim ajanslarda bu işte ABD askerleri beyin sarsıntısı geçirdi böyle üstlere saldırılar oldu.
05:12ABD güvenliğini şöyle etkiledi gibi yer aldı.
05:17Fakat bu noktada ABD'den İran'a bir cevap gelmedi.
05:20Şimdi topyekun bir şeyleri telaffuz etmek çok kolay ama savaşın ne olduğunu bilen devletler için bu aslında kaçınılması gereken bir şey.
05:28Şimdi coğrafyada güç konseptine baktığımız zaman devletleri ikiye ayırırken savaş deneyimi olan devletler ve savaşı henüz bilmeyen devletler, yakın coğrafyasında bilenler var körfez devletleri gibi.
05:42Fakat İran savaşın ne olduğunu çok iyi biliyor.
05:458 sene komşusu Irak'la savaştı, dünyanın en büyük yıpratma savaşlarından biriydi ve Irak'ın arkasında başta körfez devletleri ABD çok fazla güç vardı.
05:56İran rejimini yeni kurmuştu ve o noktada hem rejimini oturtmaya çalışıyordu hem de bu savaşa karşılık veriyordu.
06:03Şimdi dolayısıyla ilk önce Tahran'ın düşünmesi gereken şey kendi insanlarının güvenliği.
06:10İlk önce Tahran'ın düşünmesi gereken şey rejiminin güvenliği.
06:13Dolayısıyla bir anda duygusal bir hamleyle bir şey yapmasını beklemek aslında İran dış politikasını iyice analiz etmediğimiz noktasına bizi götürüyor.
06:23Yani duygusal bir tepki beklemek devletler bu reflekslerle karşılık vermezler.
06:27Evet komutanınızın öldürülmesi üstelik başka bir devlet tarafından öldürülmesi apaçık sizin egemenliğinize saldırıdır, hukuksuzdur ve bunun hesabı sorulur.
06:37Ama nerede sorulur? Bunun hesabı nasıl sorulur?
06:40Şimdi vekiller üzerinden biz coğrafyada karşılaşmayı yıllardır izliyoruz.
06:44Bir tarafta ABD, İsrail var bir tarafta da İran ve direniş ekseni var.
06:49Şimdi direniş ekseni hattını çokça genişletti ve Yemen'de Husiler'le sağlam bir halka ekledi.
06:55Bakın Husiler Tel Aviv'i vuruyor.
06:57Yani çok alıştık belki bu hızlı gelişmeleri ama çok büyük olaylar bunlar.
07:03Düşünebilir miydik geçen seneden önce İsrail topraklarının böyle vurulacağını.
07:08Hizbullah vuruyor, Husiler vuruyor.
07:10Yani dolayısıyla karşılaşmayı biraz da böyle okumak gerekiyor.
07:13İtidalli davranmak gerekiyor.
07:15İran dün akşam BMGK'yı göreve çağırdı.
07:18Fakat bugünkü olayla biliyorsunuz şu anda İran Yüksek Düzeyli İşbirliği,
07:22düzeltiyorum Güvenlik Konseyi şu anda toplantı halinde.
07:26Devrim rehberi bir karar verecek ve buna uygun davranılacak.
07:30Ama bu hemen bugün olacak diye bir şey yok.
07:32Yarın da olabilir, haftaya da olabilir.
07:34Devamlılık ve farklı boyutlarda da gerçekleşebilir.
07:37Tamamen rehber hamaneyin kararı.
07:39Unutmayalım ki pezeşkiyan göreve resmen dün başladı.
07:43Çok zor bir şekilde başladı.
07:45Bakalım İran neye karar verecek, ne kadar ne yapacak.
Yorumlar