00:00Altı Şubat Kahramanmaraş depreminin ardından aslında
00:03akıllarda hep bir soru olası Marmara depremi kapıda mı? Ne
00:08zaman gelecek? Aslında bu korkuyla hep özellikle
00:10Kahramanmaraş depreminin ardından hep karşı karşıyayız.
00:14E düne baktığımız zaman dün de Marmara Denizi'nde dört nokta
00:17bir büyüklüğünde bir deprem meydana geldi. Bu da
00:20akıllarımıza tekrardan olası Marmara depremini getirdi. Peki
00:23olası Marmara depreminin ayak sesleri mi? En çok hangi
00:27noktalarda bu risk devam ediyor? Işte sorularımızın
00:29cevabını almak için yanımızda Profesör Doktor Naci Görür var.
00:32Hocam hoş geldiniz yayınımıza. Hoş bulduk. Hocam aslında hep
00:36bahsediyoruz, hep ekranlara yansıtıyoruz, dile
00:39getiriyoruz. Dün de bir deprem daha meydana geldi. Bu olası
00:42Marmara depreminin ayak sesleri mi? Şimdi basın alıştığı gibi
00:48soruyor devamlı. Demek ki biz ne kadar cevap versek hep aynı
00:52sorularla karşı karşıya kalacağız. Şimdi ııı Türkiye
00:58çevresinde ııı bir takım levhalar var. Hepsini
01:03saymayacağım ama bunlardan biri Avrasya levhası, diğeri
01:07Anadolu levhası. Şimdi bu levhalar arasında bir sınır var.
01:13O sınırda Kuzey Anadolu fayı. Bingöl Karlova'dan başlıyor.
01:20Marmara Denizi'nin içinden devam edip Yunanistan'a kadar
01:24gidiyor. Marmara Denizi'nin içindeki kısmı bu Kuzey
01:30Anadolu fayının ııı bizim işte deprem beklediğimiz fay zonu,
01:37fay kuşağı. Demek ki biz depremi Marmara'da Kuzey Anadolu
01:44fayının kuzey kolu üzerinde o levha sınırında bekliyoruz.
01:48Şimdi levha Anadolu levhası her yıl iki buçuk santim batıya
01:54gidiyor. Bu koca muazzam kara kütlesinin batıya doğru
02:00hareketiyle iki buçuk santim de olsa Kuzey Anadolu fayının
02:06ııı bazı sürtünmeye uğradığı yani kayma hareketinin
02:11olmadığı yerde çok büyük miktarda enerjinin birikmesine
02:17neden oluyor. Şimdi bu yerlerden biri de Marmara
02:22Denizi. Marmara Denizi'nin bir adalar güneyinde olan kısmıyla
02:27bizim ııı kumburgaz dediğimiz Yeşilköy açıklarıyla ııı yani
02:35Yalova açıkları arasında olan kesim. Oralarda Anadolu
02:40levhasının hareketi kolay olmuyor. Sürtünme var. Muazzam
02:45bir sürtünme. Biz onun için bu faylara kilitli fay diyoruz.
02:50Sürtünmenin olduğu yerde levha hareketi gerçekleşmiyor. O
02:55sürtünmenin neden olduğu güçle oradaki kayalar deforme oluyor.
03:02Yani aynen şuna benziyor. Siz yürürken bir kimse bir çocuk
03:06ceketinizi tutsa siz yürümeye devam etseniz ceketiniz deforme
03:12falan. Daha da yürürseniz o çocuk da çekmeye devam etse
03:17ceketiniz yırtılır. Deprem de aynen buna benzer. Yani levha
03:23hareketi durmuyor. Hareket ediyor. Hareket ettiği için o
03:27durmanın olduğu sürtünmenin olduğu yerde kayalar deforme
03:32oluyor. Ta ki sürtünme kuvveti ııı ne yeninceye kadar hareket
03:40kuvveti sürtünme kuvvetini yeninceye kadar yendiği zaman
03:44orası cart diye kırılıyor ve deprem oluşuyor. Şimdi onun
03:48için biz depremin ayakları mayakları kapısını ben
03:51bilmiyorum ama bizim bildiğimiz bir şey var. Marmara Denizi
03:57batısı kırılmış bin dokuz yüz on ikide. Doğusu kırılmış
04:01doksan dokuzda. Kendisi ise Marmara Denizi'nin içi en son
04:06ııı yani aşağı yukarı bin yedi yüz ııı bin yedi yüz ııı bin
04:16yedi yüz yetmiş altı diye hatırlıyorum şimdi. Kırılmış.
04:20Yani o günden beri o zamandan beri deprem olmuyor. Dolayısıyla
04:26muazzam bir şekilde burada enerji birikiyor. Ve bu enerji
04:30kırılmak zorunda. Hocam yedi ve üzerinde mi bekliyoruz? Evet.
04:34Yani kırıldığı zaman ııı o yani genel olarak yedi ve
04:39üzerinde. Mesela kumburgasvayı kırılınca yedi nokta iki minimum
04:44bekliyoruz. Maksimumda yedi altıya kadar çıkabilir. Şimdi
04:48dolayısıyla biz ııı bu bölgede önemli bir deprem bekliyoruz.
04:54Iıı şimdi bu arada zaman zaman böyle dörtlük dört nokta iki,
04:59dört nokta bir falan depremler oluyor. Bu depremlerin oluş
05:04yeri önemli. Tekirdağ tarafına doğru olanlar Tekirdağ Fayı
05:10bin dokuz yüz yüz on ikide kırılıp denizin içini de kırdığı
05:14için belli ölçüde Tekirdağ Fayı'ndan büyük bir darbe
05:18beklemiyoruz. Iıı orada özellikle ııı Itırakya
05:23Havzası'nın ııı rezervalarından çıkan gazların neden olduğu yer
05:29yer tektonik olmayan depremler meydana geliyor. Iıı bu
05:34dünkü deprem de muhtemelen onlardan biri. Yani bizi
05:37endişe ettirmiyor. Ama ııı doğuya doğru geldiğimiz zaman
05:43Marmara Denizi'nin ııı kumburgaz fayı, Adalar Fayı işte
05:48orada endişe ediyoruz. Yer yer krip nedeniyle küçük
05:53depremler orada da olabilir ama orası kilitli. Hocam Marmara'da
05:58hep Marmara diyoruz ama en çok riskli bölge neresi, ne taraf?
06:02Şimdi Marmara bölgesi dediğimiz zaman tabii bu riskleri fayın
06:07büyüklüğüne göre, derinliğine göre, özelliğine göre
06:11belirliyoruz. Bir de artı buradaki zemine göre
06:16belirliyoruz. Artı buradaki yapı stokuna göre belirliyoruz.
06:21Şimdi bu özellikleri üst üste koyduğun zaman özellikle
06:26deprem yani fayin kendisi deprem enerjisi ııı artı zemin
06:32göz önüne alındığı zaman İstanbul bölgesinin Marmara
06:37bölgesinin batı tarafı. Yani Avrupa yakası daha tehlikeli
06:43gözüküyor. Çünkü orada zemin oldukça kötü. Yani daha ziyade
06:48kumlu, kirli, siltli zeminler var. Yumuşak zeminler var.
06:52Yeraltı suyu fazla. Deprem dalgaları oraya geldiği zaman
06:56o bizim yani özellikle ııı böyle kayma dalgası dediğimiz
07:04VS otuz dalgaları yavaşlıyor. Iıı amplitütleri artıyor ve çok
07:10bölgeyi o bölgeyi çok sarsıp sallıyorlar. Uzun zaman
07:15kalıyorlar. Kolay kolay çıkıp gitmiyorlar. Ve yıkı büyük
07:19yıkıma neden oluyorlar. Iıı yani genelde böyle bir çok
07:24genel bakarsan olaya Asya yakası Avrupa yakasının daha
07:29iyi zemin bakımından ama her iki yakanın da Marmara Denizi
07:36kıyıları Marmara Denizi'ne yakın kesimleri böyle çok ııı
07:41deprem dirençli yapılar, evler, altyapı olmadığı sürece
07:46önemli yıkıma uğrayacak yerler olarak gözüküyor. Peki hocam
07:51çok teşekkürler verdiğiniz bilgiler için. Evet dediğimiz
07:54gibi aslında deprem gündemden bir an olsun düşmüyor. Ufak
07:58çaplı dünkü gibi olduğu gibi dört nokta bir büyüklüğünde bir
08:02deprem olsa bile hemen akıllarımıza olası Marmara
08:05depremi geliyor. Peki bu küçük çaplı depremler olası Marmara
08:09depreminin ayak sesleri mi? Özellikle baktığımız zaman
08:12hangi noktalarda risk daha büyük? Uzman konumuz Profesör
08:15Doktor Naci Görür'le birlikte bu konuyu konuştuk. Bu konuyu
08:18mercek altına aldık. Sözü yeniden sizlere bırakalım.
Yorumlar