00:00Seyahatle ilişkili olarak da bu infeksiyonlar edilebileceği anlamına geliyor.
00:04Yunanistan bakımcılar çok yakın mesela, seyahatle ilişkili olarak da bu infeksiyonu edinebiliyor.
00:09İnsan olguları Yunanistan'da geçtiğimiz yıl 100'den fazla olgu, 200'e yakın olgu görüldü.
00:15Yine Avrupa'nın birçok ülkesinde görülüyor.
00:18Atları da infekte eden kanatlı kuşlardan, yani göçmen kuşlardan sivrisinekleri insanlara bulaştırdığı bir hastalık oluyor.
00:24Bu Batı milletvekili ve Meneşte seyredebiliyor.
00:26İstanbul'da biz en son 2019'da tanımlamıştık.
00:29Bu son bir yıl içinde DUNK tanımlanan ülkeleri görüyorsunuz, yani yerel geçişli olarak.
00:36Sonuçta seyahatle ilişkili değil, lokal olarak edinilmiş İtalya'da, İspanya'da ve Fransa'da DUNK tanımlanmış durumda.
00:44Yani bizim hani İtalya'ya giden insanlar da ne olabiliyor gerçekten, İspanya'da giden olabiliyor.
00:49Niyaz aylarında biliyorsunuz hisserli hastalıklar çok artar.
00:53Özellikle gıdaların uygun koşularda saklanamaması, havaların sıcak olması nedeniyle ya da suların azalması nedeniyle,
01:01su sistemlerinin kontaminasyonuyla hep hisserli hastalıklar olabilir, salgın şeklinde seyredebilir.
01:06Bunları da bu yazda görüyoruz gerçekten.
01:08Onun için gıda güvenliği çok önemli, uygun su tüketimi çok önemli, bunları vurgulamamız lazım.
01:14Onun dışında aslına bakarsanız, sirisnekler arttığı için şu anda, sirisneklerle gelebilecek Türkiye'de olan ve olmasını beklediğimiz hastalıklar var.
01:24Sirisnekle bulaşabilen, aslında bizi korkutan ve beklediğimiz hastalıklar var.
01:28Onlar hani görülecek diye bekleniyor küresel ısınma nedeniyle.
01:31Bunların yakın takibinin yapılması lazım, sirisnekten bulaşan hastalıkların.
01:35Bunlar batınıyla ateşi var mesela, İstanbul'da 2019'da salgın yapmıştı ve bu merkez sinir sistemini,
01:42yani menajit dediğimiz tabloya da neden olabiliyor.
01:44Onu yakın takip etmemiz lazım, bir grup sirisnekten o bulaşabiliyor.
01:48Yine başka bir grup sirisnekten ki şu an İstanbul'da bu bölgeye de girmiş durumda artık,
01:54dank ateşi dediğimiz, hem İran'da görülüyor hem Avrupa'da tanımlandı.
02:00Bizde de tanımlanmasından çok korktuğumuz bir virüs.
02:04Çünkü o da ateşli olabildiği gibi bazen ağır hastalık tabloları da yapabiliyor.
02:08Bunların takibi gerekiyor.
02:10Yani sirisnekten bulaşan hastalıkların bölgemizde ne kadar sıklıkta görüldüğü,
02:14görülüyor mu görülmüyor mu?
02:16Hani çünkü dank umması şu ana kadar burada görülmüş değil ama erkenden farkına varmamız lazım.
02:20Onun için de sürveyans gene burada çok önemli hale geliyor.
02:24Bu hastalıklar var mı yok mu çok yakından izlememiz gerekiyor diye düşünüyorum.
02:28Bir kere sirisnekle bulaşan infeksiyonlar açısından birçok yerde, dünyanın birçok yerinde
02:32bu küresel ısınmayla birlikte sirisneklerin yaşadıkları bölgelerin değişmesiyle,
02:36yani sirisnek bir tür değil, birçok sirisnek türü var.
02:40Her sirisnek türü de farklı farklı mikroorganizmaları taşıyabiliyor.
02:44Dolayısıyla bu sirisnekten öncelikle yani tek sağlık yaklaşımıyla
02:48bunları nerelere bulunduğunuz bölgede hangi tür sirisnekler var bunları bilmeniz lazım.
02:52Çoğalmasını engelleyecek bir takım önlemler almanız lazım.
02:56Ki çevresel önlemler gerekiyor bunlarla.
02:58Artı bu sirisneklerden bulaşan infeksiyonların insanlarda ve hayvanlardaki durumunu da takip etmeniz lazım.
03:04Mesela batın il ateşinden söz etmiştim.
03:062019'da İstanbul'da salgın oldu demiştim.
03:08Menenjit de yapabiliyor.
03:10Bu mesela atlarda da aynı tabloyu yapıyor.
03:13Tek sağlık yaklaşımı denince küresel ısınmayla birlikte bunu çok daha önem vermemiz gerekiyor.
03:18Çünkü hayvanlardaki infeksiyonu insanlara bulaşabiliyor.
03:21O dönemde sirisnekler, kuşlardan bu mikrobu alarak batın il ateşini atlara,
03:27insanlara bulaştırdı ve onlarda ölümcül de olabilen bir tabloya neden oldu.
03:32İnsana geçebilmesi için değil mi?
03:34Bir kaynak olması lazım.
03:36O kaynaktan bu vektör dediğimiz mikroorganizmayı alması lazım ve bulaştırması lazım.
03:41Mesela dan kummasında nasıl oluyor?
03:43İnsandan alıyor bunu.
03:44Hasta bir insandan alıp başka bir hasta insana taşıyabiliyor.
03:47Onun için hasta bir insan lazım.
03:49Burada şöyle bir şey.
03:50Mesela İtalya'da vs. Fransa'da görüldüğü zaman seyahatle gelmiş olan bir kişi de
03:56eğer ki vektörünüz varsa yani bunu insanlar arasında bulaştıracak vektörünüz varsa
04:01gayet kolay bir şekilde alıp bulaştırabilir.
04:03Dolayısıyla bu kadar da çok seyahat yapıldığı için bu vektörler olduğu sürece olması an meselesidir.
04:10Bir tane dan virüsü alıp gelen bir kişi bile olsa bunu alıp başka birine bulaştırabilir.
04:14Vektör var.
04:15Avrupa'da da var vektör.
04:17Avrupa'da vakalar tanımlandı dan kumması ile ilgili.
04:20İran'da da vakalar tanımlandı.
04:22Bizde de olma ihtimali de çok yüksektir diye öngörüp
04:25bizim sürveyans çalışmalarımızı artırmamız gerekir.
04:28Ateş.
04:29Aslına bakarsanız ateş ama yineleyen infeksiyonlar da çok ağır tablolara neden olabiliyor.
04:35İşte böyle ölümcül olabilen ağır tablolara.
04:38Genel olarak ateşli bir hastalık.
04:40Sivrisinek ısırığı ile geçen.
04:42Bireysel mücadele olarak ya cibindik kullanacaksınız ya sivrisinek kovuculardan kullanacaksınız.
04:46Her ikisi de korunmak için önemli ama yapılması gereken tabii ki sivrisinek mücadelesi.
04:51Bu sivrisinekler hala Türkiye'de var.
04:53Kuş köşe yolları üstündeyiz.
04:54Kuşlardan alıp başka canlılara bulaştırabiliyorlar.
04:57Aynı şekilde dan kumması.
04:59Küresel ısınma ile birlikte bunu bulaştıran AEDES sivrisinekleri şu an İstanbul'da da var.
05:04Yani sonuç olarak aslında Yerel Yönetimler ve Sağlık Bakanlığı'nın
05:08ve tabii ki Tarım Orman Bakanlığı'nın ve birlikte çalışması
05:12hayvan sağlığı konularının birlikte ele alınması gerekiyor ki
05:15başarı elde edelim.
05:16Yani mesela Çevre Bakanlığı da bu işin içine girmesi lazım.
05:20Mesela sivrisineklerin nerede yaşayacağı değil mi?
05:22Bunların azaltılması.
05:29Bunun mekanizması da seyahatle edinip gelen birinden.
05:33Orada vektörleri olduğu için.
05:35AEDES'ler oraya da artık yerleştiği için.
05:38Avrupa'dakini göreceğiz.
05:44Orada lokal tanımlandıysa ama oraya seyahate giden...
05:50İzlediğiniz için teşekkürler.
Yorumlar