00:00Evet ben de onu merak ettim. Çünkü bir sonraki ifadesi yer aldı. Bir takvim koyulmadı.
00:05Benim anladığım kadarıyla 2025 Hollanda Lahey, evet o kesin zaten yer aldı bildirgede.
00:12Ama 2026 yılında Brüksel'de NATO müttefiklerinin bir araya gelme olasılığı var.
00:18Dolayısıyla Türkiye'nin ev sahipliği yapacağı zirvenin de
00:222027 yılında gerçekleşmesi öngörülüyor. Şu aşamada büşra.
00:26O yüzden bir sonraki zirve
00:29atfı yapıldığı bir takvim gösterilmedi.
00:32Belli ki 2026 yılında araya bir Brüksel toplantısı girecek. Öyle anlaşılıyor.
00:372027 için
00:39Türkiye NATO zirvesine ev sahipliği yapmaya
00:42şu an için hazırlanıyor. Bunu öngörüyor diyebiliriz.
00:47Cumhurbaşkanı Erdoğan bu zirveye gitmeden önce Ankara'da basın toplantısında yaptığı açıklamalarda müttefiklerden beklentilerini
00:53dile getirmişti. Özellikle terörle mücadele konusunda
00:56beklenen desteği alamadığını Ankara'nın
00:58özellikle vurgulamıştı. Sonrasında işte az önce
01:01saatler önce Newsweek dergisine verdiği röportajda da mülakatta da o yazılı mülakatta da
01:06bir kez daha bunun altını çizdi. Dolayısıyla şimdi
01:08sonuç bildirgesindeki kararlar Ankara açısından ne ifade ediyor?
01:12Ne diyor kaynaklar bu konuda?
01:18Şimdi sonuç bildirgesine yine özellikle Ankara'nın iki hassasiyet gösterdiği konu girmiş vaziyette.
01:25Bu elbette önemli.
01:27Belki uygulamada somut sonuçlarını henüz Türkiye göremese de
01:31bu tür metinlere bu gibi ifadelerin girmesi Ankara için bir pusula mahiyetinde.
01:37Şimdi onu anlatacağım.
01:38İki önemli başlık biri terörle mücadeleydi sen de söyledin.
01:42Diğeri ise
01:43savunma sanayi tedariklerinin önündeki engellerin, kısıtlamaların müttefiklerce kaldırılmasıydı.
01:49Şimdi İsveç'in NATO üyeliği görüşmeleri sürecinde
01:53Türkiye özellikle bu terörle mücadele konusunda aslında
01:572023'te Vinyus zirvesinde
01:59epey mesafe alınmasını sağlamıştı.
02:02Oradaki metnede
02:04terörizmin tüm şekil ve tezahürleriyle mücadele edilmesinin ortak savunma için
02:10elzem olduğu vurgusu girmişti.
02:12Şimdi Washington'da da
02:13bunun sonuçlarının alınması açısından Ankara
02:18önem veriyordu zirve bildirgesine.
02:20Gördüğümüz kadarıyla NATO'nun terörizmle mücadeledeki katkıları ve izleyeceği strateji hakkındaki belge
02:27güncellendi ve
02:28NATO için
02:30ikinci büyük tehdit olarak
02:32terörizmle mücadele kayda geçti.
02:34Bu ne anlama geliyor? Birincisi daha önce yine Türkiye'nin teşvikleriyle
02:38bir terörle mücadele koordinatörü atanmıştı.
02:42Dolayısıyla onun daha rahat çalışabileceği bir ortam bu şekilde yaratılmış oluyor deniyor.
02:47İkincisi
02:48NATO müttefiki bazı ülkelerin başta PKK ve uzantıları olmak üzere
02:53terör örgütlerine karşı tutumlarını
02:55gözden geçirmelerine
02:57somut bir paragraf olarak karşımıza çıkıyor bu metin.
03:02Bir NATO müttefiki olarak Türkiye'ye yönelik tehditler
03:07ve ulusal güvenliği zora sokacak işte bir takım terörist faaliyetlere karşı
03:13NATO müttefiklerinin de Türkiye'nin
03:15yanında yer almasını sağlaması gerekiyor bu ifadelerin.
03:18En önemlisi Türkiye'nin bundan sonra atacağı adımlar ve müttefiklerinden
03:23bulunacağı talepler için
03:25bu metin temel alınacak bir pusula mahiyetinde olacak diyebilirim.
03:30Diğer önemli mevzu işte müttefiklerin birbirlerine yaptırım uygulamamaları meselesi.
03:35Yine VINYUS zirvesinde alınan karar
03:38bu zirvede de yeniden teyit edildi.
03:41Ki işte dediğim gibi savunma sanayi tedariklerinin önündeki engellerin kaldırılması Türkiye için önemli.
03:48Şimdi o noktada
03:49hem hava savunma sistemleri
03:51hem Eurofighter meselesi biliyorsun hala Almanya'nın çekinceleri nedeniyle Ankara talep ediyor ama alamıyor.
03:58Diğer yandan F-16 çözülmüş olmasına rağmen F-35'lerle ilgili yaşadığımız sıkıntılı süreçler ortada.
04:05Mühimmat alımları, teknoloji paylaşımı dahil
04:09Birçok temel konuda artık müttefik ülkelerin Türkiye'ye çeşitli şartlar getirmesinin önünü alıyor bu metinler.
04:15Türkiye'nin bundan sonraki elini güçlendirecek metinler olarak görülüyor.
04:20Bu kapsamda ayrıca bildirgede yer alan ikinci maddeye büyük atıf yapılıyor.
04:24Büşra Neo
04:26Her ulusun
04:27Kendi güvenlik düzenlemelerini seçme hakkı var ifadesi.
04:31Bu Türkiye'nin elini güçlendirecek bir adım olarak görülüyor. Neden?
04:36Çünkü daha önce de yaşadık NATO müttefiklerinin vermediği sistemlerin
04:40Alternatiflerine yönelebiliyor Türkiye.
04:43Ama o noktada NATO müttefiki olmasından kaynaklı önüne bir takım yaptırımlar
04:48Zorluklar çıkarılabiliyor.
04:50İşte her ulusun kendi güvenlik düzenlemelerini seçme hakkına sahip olması ifadesi Türkiye'nin bu anlamda
04:57Elini
04:58Güçlendirecektir.
04:59Diğer yandan balistik füze savunması. Bununla ilgili çıkan karar da önemliydi bunun bu tehdidin
05:05Açıkça büyüdüğü ifade edildi ve NATO müttefiklerinin tamamının koruma kapsamına alınması
05:11Taahhüt edildi.
05:12Yine işte savunma sanayi tedariklerinin
05:15Türkiye'de verilmesi açısından önemli bu madde. Neden?
05:19Biliyorsun Türkiye 1. Körfez Savaşı'ndan sonra yani Saddam Hüseyin'in bölgede skıtır füzeleri ile tehdit etmesinden
05:26Sonra
05:27Bu hava savunma arayışlarını
05:29Güçlendirdi.
05:31Önce NATO müttefiklerine yöneldi. Olmayınca da S-400'leri almıştı. Şimdi Ankara ne diyor?
05:36Her zaman tercihi bu sistemlerin
05:38Teknolojisi ile birlikte
05:40Almaktan yana olduğunu vurguluyordu.
05:42Bu gerçekleşmiyordu bir türlü NATO müttefikleri arasında.
05:46Şimdi bu ifadeden sonra iki temel gelişme olası. Birincisi
05:51Türkiye'nin ürettiği yerli ve milli sistemler Hisar gibi
05:54NATO bünyesine alınabilecek yani Türkiye için
05:57Yeni bir pazar açılıyor da diyebiliriz.
05:59İkincisi Türkiye uygulanan kısıtlamaların
06:03Kaldırılması yönündeki beklenti ve baskı artacaktır.
06:06Mesela
06:07İtalya ve Fransa ortaklığında üretilen Sampdi füzelerinin
06:11Türkiye tarafından alınması yeniden gündeme gelebilir bir alternatif olarak.
06:16Hatta bu füzelerin üretimine ortak olması da gündeme gelebilir.
06:19Bunlar önemli gelişmeler olur.
06:21Bilhassa Rusya-Ukrayna savaşı sonrası
06:24Tabii ki daha da hayati önem taşıyor artık yüksek irtifa
06:28Hava savunma füze sistemleri
06:30Karadeniz'in olası tehditlerden korunması için de önemli.
06:34Dolayısıyla hem üretim teknolojisinin paylaşılması hem de NATO hava sahasının
06:39Katmanlı koruma altına alınması için
06:41Bu teknolojilerin Türkiye'de sağlanması
06:44Bundan sonra çok daha ciddi konuşulacaktır Büşra.
06:47NATO-Avrupa Birliği ilişkileri
06:50Ve bazı ülkelerin NATO içerisinde ikili
06:53Alternatif arayışları. Bununla ilgili de zirvede önemli kararlar var.
06:58Bir kere NATO'nun savunma planlaması sürecine uygun olarak bunların yapılması karara bağlandı.
07:04Her iki gelişmede Ankara'nın NATO'nun tek güvenlik şemsiyesi olduğu yönündeki bakışıyla uygun.
07:10Yani bu alternatif arayışlara bir önlem
07:13İfade olarak görülüyor bu ifade.
07:16Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler de dün yansımıştı basına politiko dergisine verdiği mülakatta da
07:22Bu konuya işaret etmişti. NATO'nun güvenlik şemsiyesi dışında alternatifler aramasının
07:27İttifakın birlik ve beraberliğine zarar vereceğini vurgulamıştı.
07:30İşte bu da
07:31O anlamda kayda geçirilen bir başka önemli ifadeydi.
07:36Son bir şey daha söyleyeyim bu da önemli.
07:3831. maddeye atıkta bulunuluyor. Orada da Montreux Sözleşmesi ve Karadeniz bölgesindeki çabalara
07:44Destek yer alıyor ve bu maddede 3 kıyı müttefikinin Karadeniz mayın karşılığı tedbirleri görev grubuna atık var.
07:51Bunun memnuniyetle karşılandığı vurgulanıyor.
07:54Sen de çok iyi biliyorsun Rusya-Ukrayna savaşının başından itibaren
07:58Montreux'u çok sıkı bir şekilde uygulayarak Türkiye Karadeniz'in güvenliğini sağlıyor. Oradaki mayın aramasını da
08:04Kıyı şeridindeki ülkelerle birlikte yapıyor.
08:07Bunun da NATO tarafından
08:09Altının çizilmesi önemli bir gelişme olarak okunuyor.
Yorumlar