00:00Cevap Hazretleri buyurun. Söz sizledir. Teşekkür ediyoruz
00:03sayın başkanım. Saygıdeğer bakanlar, aziz kardeşlerim,
00:07sayın genel sekreter, aile meclisimizin gayri resmi
00:13zirvesi vesilesiyle kardeş Azerbaycan'da tekrar
00:16bulunmaktan büyük bir memnuniyet duyuyorum. Şuşa
00:20Azerbaycan'ın kırk dört gün süren vatan savaşında kazandığı
00:23şanlı zaferin sembolüdür. Bu zafer için canını feda eden
00:29aziz şehitlerimizin hatıraları önünde saygıyla eğiliyor,
00:32muhterem gazilerimize şükranlarımı sunuyorum.
00:36Kıymetli kardeşlerim, Türk dünyası uluslararası siyasetin
00:40ilgi merkezlerinden biri haline gelmiştir. Küresel güç
00:45rekabetinin coğrafyamıza sirayet etmesini önlemek için
00:47saflarımızı sıklaştırmalı, imkanlarımızı müşterek
00:51refahımız için kullanmalıyız. Bu bilinçle bölgesel
00:57işbirliği müşterek çalışmalarımızın iki temel
01:01ilkesini teşkil etmektedir. Dengelerini yitiren mevcut
01:05dünya düzeninde saygın bir platform olarak yükselmekte olan
01:09Türk Devletleri Teşkilatı bağlarımızı daha da
01:13sağlamlaştırmak için bizlere önemli fırsatlar sunmaktan.
01:17Değerli dostlarım, eğitim çalışmalarımızla ve gençlik
01:21projelerimizi geliştirmedi, alfabe birliğimizi bir an önce
01:25tesis etmeliyiz. Gündemimizin şu aşamada temelini oluşturan
01:30bağlantısallık, enerji, finans, ticaret, savunma sanayi ve yeni
01:35teknolojiler gibi alanlarda işbirliğimizi daha ileri
01:38taşımak için gerekli ahdi zemini inşa etmeliyiz.
01:44Bölgemizde ortaya çıkan fırsatları yine bu anlayış
01:47çerçevesinde değerlendirmeliyiz. Değerli
01:50kardeşlerim, bizimle gönül ve kader birliği yapmaya hazır
01:53geniş medeniyet coğrafyamızda dahil ülkeleri de teşkilat
01:57bünyesinde kurumsal ilişkiler geliştirmek amacıyla yeni
02:00moderniteler üzerinde çalışmamızda faydalar, fayda
02:04görüyorum. Teşkilatımızın önemli merkezlerde irtibat
02:08ofisleri teşkil etmesi ve temas sefaretleri belirlemesinin
02:12faydalı olacağını düşünüyorum. Saygıdeğer bakanlar,
02:16sınırlarımızın ötesinde Türk kültürünün ve kimliğinin
02:19bayrağını dalgalandıran kardeşlerimiz de
02:21teşkilatımızın gündemine almamız gerekiyor. Cumhurbaşkanı
02:27Sayın Şevket Mirzoyev'in fikir babalığını yaptığı ve Bişkek
02:31zirvesinde kabul edilmesi planlanan Türk dünyası şartı
02:34belgesinde bu hususa atıf yapılmış olmasını son derece
02:38kıymetli buluyorum. Balkanlarda, Doğu Avrupa'da, Orta Doğu'da,
02:43Afganistan'da ve dünyanın çeşitli bölgelerinde yaşayan
02:46soydaşlarımızın kimliklerini korumalarına yardımcı olmak
02:49tarihimize karşı sorumluluğumuz var. Bu yıl Türk
02:54dünyasının ayrılmaz parçası olan Ahıskalı kardeşlerimizin
02:57yaşadıkları acı dolu sürgünün sekseninci yıl dönümünü idrak
03:01edeceğiz. Ahıskalı kardeşlerimizin Gürcistan'daki
03:05ana vatanlarına geri dönmeleri ve vatandaşlık almalarına
03:08ilişkin süreçlerin bugüne kadar olduğu gibi bundan sonra da
03:12takipçisi olacağız. Ahıskalı kardeşlerimize kucak atan
03:17açan tüm DDT ülkelerine ve halklarına teşekkürlerimi
03:21sunuyorum. Soydaş toplulukların başta Türk soyu olmak üzere TDT
03:26çatısı altındaki işbirliği kuruluşlarıyla irtibat
03:28tesis etmelerini teşvik etmekte fayda görüyoruz. Kıymetli
03:33kardeşlerim, Kasım iki bin yirmide vatan savaşının sona
03:37ermesinden bu yana Güney Kafkasya'da sürdürülebilir
03:40barışın sağlanması için tarih bir fırsatla karşı karşıyayız.
03:44Bu fırsat sadece bölge ülkeleri için değil aynı zamanda şu anda
03:49kapalı olan bölgesel ulaşım yollarının nihayet açılacak
03:53olması nedeniyle Türk dünyası da dahil olmak üzere bölgesel
03:57ve küresel güvenlik için önemlidir. Azerbaycan ve
04:00Ermenistan arasındaki mevcut müzakere sürecinin en kısa
04:03zamanda barış anlaşmasının imzalanmasıyla sonuçlanmasını
04:07iştenlikle temenni ediyoruz. Bu bağlamda Azerbaycan'ın
04:12anlaşmanın sonuçlandırılmasına yönelik güçlü kararlılığını ve
04:16olumlu yaklaşımını özellikle takdir ediyoruz. Bazı batılı
04:21ülkelerin Ermenistan'a açıkça kayınan ve Azerbaycan'ın
04:24kaygılarını göz ardı eden dengesiz tutumundan memnun
04:28değiliz. Türk dünyası olarak bu sürecin başarıyla
04:32tamamlanması için kardeş Azerbaycan'a tam destek vermeye
04:36devam etmemiz gerektiğini bir kez daha vurgulamak istiyorum.
04:40Türk dünyasının sorumluluk alması gereken diğer bir mesele
04:44de Kıbrıs'tır. Iki bin yirmi iki yılında TDT'ye gözlemci üye
04:50olan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'yle doğrudan
04:52temaslar kurmasına büyük önem atıf ediyoruz. KKTKKTC'nin
04:58TDT'de üst düzeyde ve uygun şekilde temsiline önem
05:02veriyoruz. Cumhurbaşkanı Sayın Tatar'ın bugünkü zirveye
05:06katılımı keza değerli meslektaşımız Tahsin
05:09Ertuğruloğlu'nun bu toplantı aramızda bulunması son derece
05:12önemlidir. KKTC'nin Bişkek Zirvesi'nde de aynı şekilde
05:17temsili siz kardeşlerimiz için siz kardeşlerimizin desteğine
05:20güveniyoruz. Bu doğrultudaki adımları tüm baskılara rağmen
05:24atmaktan çekinmeyeceğinize inanıyoruz. Tüm kardeşlerimizi
05:29Türk dünyasının ayrılmaz bir parçası olan Kıbrıs Türk
05:32halkının özden gelen haklarını yeniden elde etmesi için
05:35destek vermeye çağırıyoruz. Bu itibarla Kıbrıs Türk'ü
05:39kardeşlerimizin on yıllardır maruz kaldıkları haksız ve
05:43insanlık dışı izolasyonlara son vermek üzere KKTC'yle ticari
05:48ilişkilerinizi artırmaya davet ediyorum. KKTC'de ticaret
05:52ofisi tesis etmeniz bu yönde önemli bir adım olacaktır. Aynı
05:58şekilde ülkelerinizden daha fazla resmi heyet ve turistin
06:02KKTC'yi ziyaret etmesi de Kıbrıs Türk'ü kardeşlerimize
06:06önemli bir destek sağlayacaktır. Bu çerçevede
06:10tam teşekküllü bir uluslararası havalimanı olan Ercan
06:13Havalimanı'na doğrudan uçuşları başlatmayı değerlendirmeniz de
06:17faydalı olacaktır. Başta Cumhurbaşkanı Sayın Tatar ve
06:21Dışişleri Bakanı Sayın Ertuğrul olmak üzere Kuzey Kıbrıs Türk
06:25Cumhuriyeti yetkilileriyle ülkenizi temaslar için davet
06:28etmenizde bekliyoruz. Saygılar meslektaşım. Ukrayna'da üçüncü
06:33yıla giren savaş bir süredir vekalet harbine dönüşmüş
06:36durumda. Mevcut stratejik manzarada her iki tarafında daha
06:40fazla silahlanma, askeri açıdan daha saldırgan tutum izleme
06:43dışında bir önceli bulunmamak. Türkiye olarak savaşın
06:48sonlandırılması için kalıcı barışa dönük çabaların daha
06:51geniş bir zemine yayılması gerektiğini düşünüyoruz.
06:54Kutuplaşmanın derinleşmesini önleyecek, katılım ve
06:57temsil niteliği yüksek, diplomasiyi önceleyen bir barış
07:00platformu tesis edilmesi gerekmekte. Savaşın farklı
07:04boyutlarından etkilenen ülkeler olarak tamamlayıcı bir
07:07anlayışla hep birlikte bu yönde çalışmalıyız. Taliban'ın
07:13Afganistan'da yönetimi ele geçirmesinin üzerinden
07:17neredeyse üç yıl geçti. Türk dünyası olarak hepimizi yakından
07:21ilgilendiren Afganistan konusunda siz kardeşlerimizle
07:24yakın temas içinde olmaya özel önem veriyoruz. Kendisiyle ve
07:29bölgesiyle barışık, istikrarlı bir Afganistan'ın tüm uluslararası
07:33toplumun menfaatine olduğuna inanıyoruz. Kapsayıcı
07:37yöneticim ve başta kadınlar olmak üzere temel insan
07:40haklarına riayet edilmesi yönündeki mesajlarımızı
07:43doğrudan iletebilmek amacıyla geçici yönetim ile pratik ve
07:47yapıcı bir ilişki benimsedik. Aynı zamanda değerli dostlarım
07:53özellikle Afganistan'da sınırı bulunan kardeş ülkelerimizle
07:58ııı terörle mücadele, sınır güvenliği, organize suçlar
08:02konusunda da somut adımlar atmaya beraber çalışmaya da
08:06hazır olduğumuzu bir kez daha buradan ilan etmek istiyorum.
08:10Değerli dostlarım Türk dünyası Gazze'de yaşanan insanlık
08:14dramına sırtını dönemez. İsrail'in yedi ikimden beri
08:18Filistinli kardeşlerimize yönelik saldırıları uluslararası
08:21hukuku her yönüyle ihlal etmektedir. Uluslararası
08:25Adalet Limanı Güney Afrika İsrail sorun kurum davasında
08:29vereceği kararla İsrail Filistin sorunun gecikmiş
08:32çözümüne hukuki katkı sağlama fırsatına sahiptir. Uluslararası
08:36Adalet Limanı'nın İsrail'in işgal altındaki Filistin
08:39topraklarında gerçekleştirdiği eylemlerle ilgili olarak
08:42vereceği danışma görüşü de Filistin meselesine önemli
08:47hukuki katkıda bulunacaktır. Türkiye olarak hem yazılı hem
08:51sözlü aşamada görüşlerimizi sunarak danışma görüşü sürecine
08:56katkıda bulunduk. Bir Mayıs'ta Türkiye'nin Güney Afrika İsrail
09:00soykırım davasına müdahil olma hakkını kullanmaya karar
09:03verdiğini duyurmuştuk. Türk Devletleri Teşkilatı'nın tüm
09:08üyelerinin uluslararası adalet limanı nezdindeki soykırım
09:11davasına destek verdiğini görmek isteriz. Filistin
09:16meselesine ilişkin uluslararası ceza mahkemesi nezdinde
09:19yürütülen süreci de yakından takip ediyoruz. Değerli
09:23kardeşlerim, ortak vizyonumuz çerçevesinde geleceğimizi
09:27inşa etmek için sizlerle yakın çalışmaktan onur duyduğumu
09:31bilmenizi isterim. Türk Devletleri Teşkilatı'nın
09:34uluslararası arenadaki görünürlüğünün her geçen gün
09:37yükselmeye devam edeceğine inancım tamdır. Birliğimiz
09:41dirliğimiz daim olsun. Teşekkür ederim.
Yorumlar