00:00Yeni anayasa konusunda samimiyiz, uzlaşıya açığız, bu meselenin bir siyasi bilek güreşine çevrilmesini de doğru bulmuyoruz.
00:21Oturalım, konuşalım, el ele verelim, en geniş mutabakatla Türkiye'yi darbe anayasası ayıbından hep beraber kurtaralım.
00:34Hemen her toplantıda gündemde, yeni sivil anayasa.
00:38Türkiye'de yeni anayasa çalışmaları başlarken gözler hem partilerin tutumuna hem de sivil anayasa için toplumun beklentisine çevrildi.
00:47Anayasa değişikliği için meclis aritmatiği önemli. Mecliste anayasa değişikliği için muhalefet ve uzlaşı gerekiyor.
00:56Anayasa değişikliklerinin referanduma gidilmeden mecliste kabul edilmesi için 400, referanduma gitme çoğunluğu için ise 360 sandalye gerekiyor.
01:06Cumhur İttifakı'nın sandalye sayısı 360'a ulaşmıyor. Bu noktada da partilerin anayasa konusundaki işbirliği süreci ön plana çıkıyor.
01:15Peki siyasi partilerin yeni anayasa sürecinde tutumu ne olacak?
01:19Koşulsuz bakılırsa, en iyi niyetle yaklaşım olursa bunun mümkün olduğunu görüyorum.
01:27İstiyoruz, arzu ediyoruz ki millet anayasa yapma hakkını ilk defa kullansın.
01:32Yapılmış daha önceki çalışmalardan da yararlanmak suretiyle yeni bir anayasa inşa etmek üzere çalışmalarını sürdürecek.
01:4082 Anayasası 19 defa değişti ama gelin herkesin katkı sunduğu sivil, demokratik bir anayasa yapalım.
01:48Türk milli değerlerini, manevi değerlerini de kapsayan bir anayasa yapalım diyoruz.
01:53Evet deme ihtimali de şu aşamada yok. Önce bir mevcut anayasa uyacaksınız.
01:58İktidar partisiyle yeni bir anayasa yapmak ya da bir anayasa değişikliği yapmak için aynı masaya oturmamız söz konusu olamaz.
02:04Bizim buradaki duruşumuz bu sistemin değişmesi yürümeyen, vatandaşa ve millete bir fayda sağlamayan bu sistemin derhal ve ibedilikle değişmesi.
02:15Yeni ve sivil bir anayasaya Türkiye hazır mı?
02:18Çok partide demokratik hayata geçtiğimizden bu yana iki tane anayasa yapmışız.
02:23Birisi 1961, diğeri de 1982.
02:27Bunları kim yapmış? Madem ki anayasa milletin hakkıdır, millet anayasa yapar.
02:33Bu tekelle bir haktır, bu devredilmez.
02:36Temsilcileri aracılığıyla bunu gerçekleştirir.
02:39Milliyetçi Hareket Partisi bu konuda en hazırlı partidir.
02:42Anayasa yapmanın iki tane yöntemi var.
02:44Ya her partiden bir temsilciler sağlanarak bir komisyon oluşturulur.
02:49Her parti kendi anayasasını hazırlar, yine bir komisyonda müşterek kalınan hükümler ve mutabakat sağlanan diğerler üzerine çalışır.
02:58Toplumun gündeminde bir anayasa değişikliği yok. Önce bu ekonomik problemler çözülmeli.
03:03Bu sistemin değişmesi gerek. İktidar Partisi'nin bu sistemi değiştirme kararlılığıyla, bu hususu kamuoyuyla paylaşması gerekir.
03:12Peki partilerin yeni anayasa için kırmızı çizgileri neler?
03:16Milliyetçi Hareket Partisi'nin çizgileri bellidir.
03:18Yani ilk dört madde değiştirilemez. Değiştirmesi teklif dahi edilemez.
03:23Anayasa da çok detaylı olarak yer almamalı, bir çerçeve çizmeli, çerçeve oluşturmalı.
03:28Bir anayasa da yapılan değişiklikler uyumlu olması lazım, uyum sağlanması lazım.
03:34Dil uyumu azalmış, kurgu uyumu azalmış.
03:37Adanze'ye yeni bir anayasa, Türkiye'nin ihtiyacı var.
03:41Toplumun bütün kesimlerini kucaklayan, toplumda herkesin hak ve özgürlüğünü koruyan ve bireye vatandaş gözüyle yaklaşan bir anayasa olmalı.
03:52Toplumun bütün kesimlerine mutabakat olacak metinler olmalı.
03:56O yüzden o aşamaya geldiğimizde onlar için ayrı bir çalışma düzenlenebilir.
04:01Günün sonunda anayasa değişikliği de, yeni bir anayasa yapma da bir yasama faaliyetidir.
04:07Bunun adresi toplumun tüm birleşenleri ve Türkiye Büyük Millet Meclisi'dir.
04:13Yani siyasi partilerin genel merkezlerinde anayasa metinleri hazırlanıp kamuoyuna ve Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne getirilmez.
04:22Her partinin yeni anayasa çalışması var.
04:25Bizim yüzmaddelik anayasamızda önemli değişiklikler var.
04:29Başkanlık sistemine uyumlu.
04:3182 Anayasası parlamenter sisteme göre yapılmış bir anayasa.
04:36Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne geçerek anayasanın da bu uygun olması lazım.
04:40Nisan 2017 referandumundan sonra A'dan Z'ye bir anayasa yapımı ile ilgili bir çalışma yapıldı.
04:47Bu çalışma Cumhurbaşkanımızın başkanlığında da siyasi kadrolarında, kimi siyasi kadrolarımızın da bu partili ve parti çevresinde kadroların yer aldığı
04:58ama nihayetinde bu tam denmeyen böyle bir çalışma bir kenarda duruyor.
05:04Bir anayasa teklifi değil bu.
05:06Bir anayasanın neleri barındırması gerektiği, hangi güvenceleri oluşturması gerektiği ve kendini nasıl muhafaza altına alması gerektiğine ilişkin bir kılavuz.
05:17Bütünsel bir anlamda hak ve özgürlükler konuşulmalıdır aslında anayasada.
05:21O yüzden hak ve özgürlükler temelli bir konuşmanın en doğru olacağını düşünüyoruz toplumsal uzlaş açısından.
05:29Çalışmalar başladı ama anayasa değişikliği olabilecek mi?
05:33Başarısa bu, bu meclisin tarihinde çok güzel bir sayfa olarak yer aldır ama başaramazsa önünde sonunda bu değişiklik olacak.
05:41Ertelenebilir, vazgeçilebilir bir değişiklik, bir arzu değil.
05:4582 Anayasası 19 defa değişti ama gelin herkesin katkı sunduğu, temsil kabiliyeti yüksek olan sivil, demokratik bir anayasa yapalım.
05:55Türk milli değerlerini, manevi değerlerini de kapsayan gerçekleriyle Türkiye gerçeklerinin örtüştüğü bir anayasa yapalım diyoruz.
06:04Önce ekonomiyi düzelteceğiz, adalet olan güveni arttıracağız.
06:08Ondan sonra toplumun bütün sorunları çözüldükten sonra gerçekten bir uzlaşı olursa bunu konuşabiliriz.
06:15Bu sürece bakış açımız çok net.
06:17Tek adam sistemini tahkim edecek hiçbir hususun tarafı olmayacağımızı ifade etti.
06:24Biz de bu çizgiyi şiddet ve hararetle savunuyoruz.
06:28Ve meclisteki diğer partiler, Dem Parti mevcut anayasanın darbe döneminden kalma olduğunu, Türkiye'nin demokratik bir anayasaya ihtiyacı olduğu görüşünü savunuyor.
06:3912 Eylül Anayasası değişmeli vurgusu yapan Dem Parti, müzakere ve diyalog kapılarını ise açık bırakıyor.
06:46Saadet Partisi grubunun da anayasa değişikliği için diyalog kapıları açık.
06:50Türkiye'nin bir anayasa değişikliğine ihtiyacı olduğuna vurgu yapan Saadet Partili isimler çalışmalara destek vereceklerini beyan ediyorlar.
06:58Mecliste grubu bulunmayan ancak 15 milletvekili olan Deva Partisi'nin ise kırmızı çizgisi parlamenter sisteme dönüş.
07:06Mevcut anayasanın sorunlu olduğunu düşünen Deva Partisi, kendi yaptıkları parlamenter sistem teklifi ve genel seçimler öncesi altılı masanın çalışma metnine dikkat çekiyor.
07:17Deva Partililer bir anayasa hazırlığı olması halinde değerlendirileceğini, diyalog kurulacağını belirtiyorlar.
Yorumlar